Σάββατο, 25 Σεπτεμβρίου 2021

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΑ 'ΦΟΝΤΑΝΑΚΙΑ'



1. Να τοποθετήσετε τα επίθετα στις πτώσεις που ζητούνται:

ὁ ἄφρων: δοτ. εν. δοτ. πληθ.

τὸ εὐῶδες: γεν. εν. γεν. πληθ.

ὁ συνεχής: κλητ. εν. κλητ. πληθ.

τὸ ἀγενές: αιτ. εν. αιτ. πληθ.

ὁ φιλαλήθης: γεν. πληθ. δοτ. πληθ.

ὁ βραχύς: αιτ. εν. αιτ. πληθ.

ὁ ἐπιμήκης: δοτ. εν. κλητ. εν.


2. Να βάλετε στον κατάλληλο αριθμό, γένος και πτώση τα επίθετα που βρίσκονται στην παρένθεση:


(ὀξύς) __________ βούλησις (ἀρραγής) __________ ἑνότητος

(ἥμισυς) __________ εἰσφορᾶς (γλυκύς) __________ ὕπνου

(δίκαιος) __________ πράξεων (ἀσθενής) __________ σῶμα

(ἐμφανής) __________ ἔργοις (ἀμελής) __________ τέκνα

(βραχύς) __________ λόγους (τριήρης) __________ πλοίοις


3. Να γραφούν τα ρήματα στην ίδια έγκλιση, στον ίδιο χρόνο, στο ίδιο πρόσωπο αλλά στον άλλο αριθμό:


ἁρπάζωμαι

κολάσησθε

δεδιδαγμένος ᾖς

διαπορευσώμεθα

ὑβρισμένος ὦ

δικάζητε

ψηφίσησθε

μνημονεύωνται

καταρρίπτῃ

ταράττωνται

δανείζητε

παιδεύσησθε


4. Στις παρακάτω προτάσεις να βρείτε τις επιρρηματικές μετοχές και να τις χαρακτηρίσετε (αιτιολ., χρον., … συνημμένη, απόλυτη):


- Συμβουλεύω σοι καίπερ νεώτερος ὤν.

- Τοῦτο λέξων ἔρχομαι.

- Οὗτος ταῦτα εἰπὼν ἐκαθέζετο.

- Πολλοὶ ὄντες ἐνίκησαν.

- Ἀρταξέρξου βασιλεύοντος ταῦτα ἐγένοντο.

- Οἱ Θηβαῖοι ἐπορεύοντο καίοντες οἰκίας.

- Τούτων οὕτως ἐχόντων βούλομαι ὑμῖν συμβουλεύειν.

- Κῦρος ἀνέβη ἐπὶ τοῦ ὄρους οὐδενὸς κωλύοντος.

- Ὁ Νικίας ταῦτα φοβούμενος ἔστειλεν ἐπιστολήν.

- Ὀλίγοι ὄντες πολλοὺς ἐνίκησαν.

- Ταῦτα ποιοῦντες τὰ δίκαια ψηφίζεσθε.

- Ἀρταξέρξης πείθεται καὶ συλλαμβάνει Κῦρον φονεύσων.

- Ἦλθεν ἐξ Ἀθηνῶν Θυμοχάρης ἔχων ναῦς ὀλίγας.

- Οὐκ ἄν ἦλθον δεῦρο ὑμῶν μὴ κελευσάντων.

- Τὸ δίκαιον ἔχοντες σύμμαχον ἐνίκων.

5. Να βρείτε και να χαρακτηρίσετε τις μετοχές (επιθετικές, κατηγορηματικές, επιρρηματικές):



- Ἥδομαι ὑφ’ ὑμῶν τιμώμενος.

- Ξέρξης εἶδεν ἀρτεμισίαν μαχομένην.

- Ἀγησίλαος προσέττατεν αὐτοῖς τοῖς ἄρχουσι πείθεσθαι.

- Ὁ λέγων τοῦτο ψεύδεται.

- Ἦλθεν οὗτος κλέψων τὰ ἐρίφια.

- Θεοῦ θέλοντος ταῦτα ποιήσομεν.

- Ἦλθεν τρέχων ἐκ Μαραθῶνος.

- Ἀδικίαν ἐπράξατε λύσαντες τὰς σπονδὰς.

- Οἱ δικασταὶ ἤκουσαν τῶν μαρτύρων λεγόντων.

- Οὐκ αἰσχύνομαι μανθάνων καίτοι γέρων ὤν.

- Κλέαρχος πέμπων ἄγγελον ἔλεγεν θαρρεῖν.

- Διωκόμενοι ὑπὸ τῶν βαρβάρων ἐπορευόμεθα διὰ τοῦ πεδίου.

- Αἰσχύνομαι οὐ βοηθήσας.

- Θηβαῖοι λύσαντες τὰς σπονδὰς ἐστράτευσαν ἐπὶ Πλάταιαν.

- Ἐγώ εἰμι αἴτιος τῶν ὑπὸ τῶν Μήδων ποιουμένων.

- Εἰσήλθετε ὑμεῖς καίπερ οὐκ ἐπιτρέποντος τοῦ νόμου.

- Οἱ Λακεδαιμόνιοι οὐκ ἐπαύσαντο τὰς πόλεις πολιορκοῦντες.

- Ἦλθον κρυφίως κλέψοντες τὸν ἵππον.

- Ἐβούλετο ἐντυχεῖν τοῖς γεγραφόσιν.

- Ἥρπαζον οἱ Πέρσαι ὡς ἤδη πάντα νικῶντες.



Παρασκευή, 6 Αυγούστου 2021

Αριστεία

 

Διήγημα: “Ο Αρίστος ο άριστος”

Γράφει η Ελένη Κ. Παπαδοπούλου // *

 

 

 

 

 

Ο Αρίστος ο άριστος

 

Ο Αρίστος, ο πρωτότοκος γιος μιας «αγίας» ελληνικής οικογένειας, μονοπωλούσε πάντα το ενδιαφέρον των συγχωριανών του. Από παιδί ακόμη ήταν ο πιο αγαπητός στις παρέες των συνομηλίκων του, έξυπνος, ευγενικός, με αναπτυγμένο το αίσθημα της προσφοράς, με οικολογικές ανησυχίες. Έδειχνε αγάπη σε όλους και συμπεριφερόταν με σεβασμό στους γέροντες του χωριού, τάιζε τα σκυλιά και τις γάτες της γειτονιάς του και φρόντιζε πάντα όλες οι καλές πράξεις του να γίνονται μπροστά στα άγρυπνα μάτια εκείνων των ανθρώπων που ασχολούνται συστηματικά με το τι κάνουν οι άλλοι, ώστε να απολαμβάνει επαίνους και θετικά σχόλια.

Έτσι, έφτιαξε μια εικόνα αριστείας που ανανεωνόταν με κάθε νέα επιτυχία στον στίβο της ζωής του. Πέρασε στη Γεωπονική χωρίς ιδιαίτερο διάβασμα. Μετά το πτυχίο και τη θητεία του ως έφεδρου αξιωματικού στον στρατό, βρήκε αμέσως δουλειά σε μια κραταιή ιδιωτική επιχείρηση, αναλαμβάνοντας τη θέση του υπεύθυνου πωλήσεων λιπασμάτων.

Η μάνα του πάντα τον ξεχώριζε και τον θαύμαζε επιδεικτικά μπροστά στον δευτερότοκο γιο της, τον Προκόπη, που έμαθε να ζει στη σκιά του πετυχημένου αδελφού του. Ο Προκόπης δεν τολμούσε να ανοίξει τα φτερά του, να κάνει σχέδια για το μέλλον του, αν προηγουμένως δεν ζητούσε τη γνώμη του Αρίστου. Έτσι του είχαν μάθει οι γονείς του, και ιδιαιτέρως η μάνα του. Η κυρά-Αναστασία έπινε νερό στο όνομα του Αρίστου και υπερηφανευόταν στις γειτόνισσές της: «ο Αρίστος μου πήρε από μένα, είναι ίδιος με μένα και στο πρόσωπο και στις χάρες! Ο Προκόπης είναι ίδιος ο πατέρας του, ήσυχος, δειλός, τεμπελάκος. Δεν έχει μυαλό για μεγάλα πράγματα. Αυτός είναι μόνο για να μάς υπηρετεί και, όταν γεράσουμε, θα μάς δώσει κι ένα ποτήρι νερό…». Αυτά έλεγε η κυρά-Αναστασία και έκανε μεγαλεπήβολα όνειρα για τον άριστο γιο της.

Ο Αρίστος χάρη στις υψηλές γνωριμίες του και, επειδή ένιωθε ότι στη μεγάλη ιδιωτική επιχείρηση δεν αναγνωρίζονταν τα ταλέντα του και οι απολαβές του δεν κάλυπταν τα ακριβά γούστα του, κατάφερε να «φυτευτεί» στο Υπουργείο Γεωργίας, στη θέση του Τμηματάρχη. Όποτε ήθελε πήγαινε στη δουλειά, ο μισθός του σταθερός και υψηλός και σε κάθε γιορτή και τριήμερο έπαιρνε άδεια από τον εαυτό του για να επισκεφτεί το χωριό του και να εισπράξει επαίνους και μακαρισμούς από τους συντοπίτες του.

Και στην προσωπική του ζωή πέτυχε. Παντρεύτηκε μια πολύφερνη νύφη με τρανταχτή περιουσία και αμέσως έγινε ο κυρίαρχος του παιχνιδιού της ζωής. Η Νίνα, η γυναίκα του, τέθηκε από την αρχή της σχέσης τους κάτω από την απόλυτη εξουσία του. Εξάλλου, η ίδια ήταν άβουλη και αγνή, και όπως συνήθιζε να λέει ο Αρίστος, μετά τη μεγάλη της τύχη να συναντήσει τον ίδιο στη ζωή της, το θαύμα της φύσης, χρειαζόταν αυτό το θαύμα για να την κατευθύνει. Στην αρχή ήταν όλα κάτω από τον έλεγχό του, όταν, όμως, η Νίνα άρχισε να καταλαβαίνει το μέγεθος της εξάρτησής της και να ξυπνά από τον λήθαργο που της προκαλούσε η πειθήνια τακτική του, ο Αρίστος ξεκίνησε να την υποτιμά, να την κατακρίνει, να την συκοφαντεί σε κοινούς φίλους και σε συγγενείς. Η κοπέλα εμφάνιζε συμπτώματα κατάθλιψης, αμελούσε το σπίτι της και τον εαυτό της. Έχασε κάθε ενδιαφέρον για τη ζωή. Ο Αρίστος έβγαινε συνεχώς έξω με φίλους και φίλες και, υποδυόμενος το θύμα μιας άτυχης και άδικης για τον ίδιο σχέσης, δεν δίσταζε να επιδεικνύει φωτογραφίες από το κινητό του για να επιβεβαιώνει την ακαταστασία του σπιτιού του και να ενισχύει, με αδιάσειστα στοιχεία, τη διάγνωσή του ότι η γυναίκα του πάσχει από βαριά ψυχική νόσο. Λίγοι φίλοι και γνωστοί αδιαφορούσαν για όσα τους έλεγε και τους έδειχνε. Ελάχιστοι τον κατέκριναν κατά πρόσωπο για τον διασυρμό της κοπέλας και οι περισσότεροι συμμερίζονταν την κατάστασή του, δείχνοντάς του συμπόνοια και οίκτο και συγχρόνως αναθεμάτιζαν τη Νίνα που τόσο πολύ τον ταλαιπωρούσε.

Ο Αρίστος, τις λίγες φορές που έμενε στο σπίτι, αντιδρούσε ανεξέλεγκτα και με ασυγκράτητες φωνές μπροστά στη Νίνα. Ποτέ δεν καθόταν να την ακούσει, να συζητήσουν και να βρουν λύσεις στα προβλήματά τους. Θεωρούσε πως ο ίδιος δεν προκαλεί ποτέ προβλήματα και πως η γυναίκα του πρέπει να αλλάξει μυαλά και να υπακούει αδιαμαρτύρητα στους κανόνες που ο ίδιος είχε επιβάλει στη σχέση τους. Άλλωστε, όπως φώναζε πάντα, ο ίδιος τα ξέρει όλα και ως ειδικός μάνατζερ στη δουλειά του γνωρίζει θεωρητικά και πρακτικά τη διοίκηση του ανθρώπινου δυναμικού.

Ωστόσο, η Νίνα είχε άλλη γνώμη και μια μέρα, έχοντας ανακτήσει τις ψυχικές δυνάμεις της, κάλεσε έναν Κλειδαρά και άλλαξε κλειδαριά στην εξώπορτα του προικώου διαμερίσματός της. Ο Αρίστος επιστρέφοντας αργά το βράδυ στο σπίτι, βάζοντας το κλειδί του στην πόρτα έμεινε κατάπληκτος! Ωρυόταν και χτυπούσε με κλωτσιές την πόρτα, ήταν όμως ήδη αργά. Αφού πήρε τη βαλίτσα που του άφησε η γυναίκα του έξω, έφυγε συνεχίζοντας το ταξίδι της επιτυχημένης του ζωής, θηρεύοντας καινούργια θηράματα για να τα εγκλωβίσει στο τέλειο κλουβί του και στη συνέχεια να κομπάζει πάλι για την αξιοσύνη του, επιζητώντας την έξωθεν μαρτυρία των συγχωριανών του!

 Πρώτη δημοσίευση στο fractal 30/06/2021


Τετάρτη, 28 Ιουλίου 2021

Καβάφης και Ιουλιανός, Σεφέρης και Γρηγόριος Ναζιανζηνός: ποιητικές σχέσεις


Εις τα περίχωρα της Aντιοχείας

Σαστίσαμε στην Aντιόχειαν όταν μάθαμε
τα νέα καμώματα του Ιουλιανού.

Ο Aπόλλων εξηγήθηκε με λόγου του, στην Δάφνη!
Χρησμό δεν ήθελε να δώσει (σκοτισθήκαμε!),
σκοπό δεν τόχε να μιλήσει μαντικώς, αν πρώτα
δεν καθαρίζονταν το εν Δάφνη τέμενός του.
Τον ενοχλούσαν, δήλωσεν, οι γειτονεύοντες νεκροί.

Στην Δάφνη βρίσκονταν τάφοι πολλοί.—
Ένας απ’ τους εκεί ενταφιασμένους
ήταν ο θαυμαστός, της εκκλησίας μας δόξα,
ο άγιος, ο καλλίνικος μάρτυς Βαβύλας.

Aυτόν αινίττονταν, αυτόν φοβούνταν ο ψευτοθεός.
Όσο τον ένοιωθε κοντά δεν κόταε
να βγάλει τους χρησμούς του· τσιμουδιά.
(Τους τρέμουνε τους μάρτυράς μας οι ψευτοθεοί.)

Aνασκουμπώθηκεν ο ανόσιος Ιουλιανός,
νεύριασε και ξεφώνιζε: «Σηκώστε, μεταφέρτε τον,
βγάλτε τον τούτον τον Βαβύλα αμέσως.
Aκούς εκεί; Ο Aπόλλων ενοχλείται.
Σηκώστε τον, αρπάξτε τον ευθύς.
Ξεθάψτε τον, πάρτε τον όπου θέτε.
Βγάλτε τον, διώξτε τον. Παίζουμε τώρα;
Ο Aπόλλων είπε να καθαρισθεί το τέμενος.»

Το πήραμε, το πήγαμε το άγιο λείψανον αλλού·
το πήραμε, το πήγαμε εν αγάπη κ’ εν τιμή.

Κι ωραία τωόντι πρόκοψε το τέμενος.
Δεν άργησε καθόλου, και φωτιά
μεγάλη κόρωσε: μια φοβερή φωτιά:
και κάηκε και το τέμενος κι ο Aπόλλων.

Στάχτη το είδωλο· για σάρωμα, με τα σκουπίδια.

Έσκασε ο Ιουλιανός και διέδοσε—
τι άλλο θα έκαμνε— πως η φωτιά ήταν βαλτή
από τους Χριστιανούς εμάς. Aς πάει να λέει.
Δεν αποδείχθηκε· ας πάει να λέει.
Το ουσιώδες είναι που έσκασε.

(Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984)

Η εμπειρία δεν είναι ποτέ περιορισμένη, και δε συμπληρώνεται ποτέ• είναι μια απέραντη ευαισθησία, ένας μεγάλος ιστός αράχνης κάποιας λογής. Φτιαγμένος από την πιο λεπτή μεταξωτή κλωστή, κρεμασμένος στο θάλαμο της συνείδησης και πιάνοντας κάθε ανεμόφερτο μόριο στο υφάδι του. Είναι αυτή καθαυτή η ατμόσφαιρα της διάνοιας... 
HENRY JAMES


  Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας (1933). Είναι το τελευταίο ποίημα του Καβάφη• δεν πρόλαβε να το τυπώσει σε μονόφυλλο. Πέθανε στις 29 Απριλίου 1933.

     Σαστίσαμε στην Αντιόχειαν όταν μάθαμε 
     τα νέα καμώματα του Ιουλιανού..

     Κοραής: «Πολύ πλέον μ’ επαρηγόρησαν όσα μ’ έγραφες άλλοτε περί της φροντίδας των Καππαδοκών...»

     Ο Καβάφης έμεινε ώς το τέλος ένας λόγιος Φαναριώτης.

   Πίσω από τους Αντιοχείς αυτούς, αισθάνεται κανείς —είτε τον είχε υπόψη του ο Καβάφης, είτε όχι — το μεγάλον ίσκιο του Ναζιανζηνού• δεν ήταν άνθρωπος χωρίς μπρίο. Τον συλλογίζομαι συχνά, εδώ στην Άγκυρα, καθώς και την Αθήνα εκείνη του 4ου αιώνα• τα σχολειά της, τους νέους που μαζεύουνταν από τα πέρατα της οικουμένης για να μελετήσουν τον Ελληνισμό που ξαναφουντώνει• μια πανσπερμία σπουδαστών, κι ανάμεσό τους τις τρεις μεγαλύτερες φυσιογνωμίες του καιρού, που μέλλουνταν να συγκλονίσουν τον κόσμο: τον Ιουλιανό, τον Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό, τον Βασίλειο τον Μέγα• δυνατούς, ανήσυχους χαρακτήρες, συμφοιτητές, ομήλικους, δεν έχουν περισσότερο από τέσσερα χρόνια διαφορά• κι αυτή την ελληνική παιδεία που μετατοπίζεται προς την Ανατολή και ποτίζει τόσο διαφορετικές δίψες• που δημιουργεί τόσους νέους συνδυασμούς και κράσεις, απαγίωτους ακόμη. Ξαναθυμούμαι το αιώνιο «εν μέρει... εν μέρει...» (30. λ´) του Καβάφη και χαίρομαι τον οργισμένο λόγο του Γρηγορίου όταν ο Ιουλιανός θέλησε να «απελάσει» τους χριστιανούς από την ελληνική λαλιά:

     «...κακούργως την προσηγορίαν μετέθηκεν επί το δοκούν, ώσπερ της θρησκείας όντα τον Έλληνα λόγον, αλλ’ ου της γλώσσης• και διά τούτο, ως αλλοτρίου καλού φώρας, των λόγων ημάς απήλασεν...» (Α´, ε´).14

     Σα να είχαν κλέψει ξένο πράγμα• σα να ήταν μοναχά δικός του ο ελληνικός λόγος —και νομοθετεί να μην ονομάζουνται πια Χριστιανοί αλλά Γαλιλαίοι (Α´, οστ´)• χάρισμά του λοιπόν οι ονομασίες, δε θα του τις διαφιλονικήσουν:

     «Ημείς δε ου παρακινήσομεν αυτοίς τα ονόματα• ουδέ γάρ εστιν εις ό,τι μεταθείημεν αν άλλο γελοιότερον, τους φαλλούς, και τους ιθυφάλλους, και τους μελαμπύγους, και τους απύγους, και τον τραγόπουν, και τον σεμνόν Πάνα, τον εκ πάντων μνηστήρων ένα θεόν, και όνομα λαβόντα την ύβριν...• ουκ ούν φθονήσομεναυτοίς ούτε των πραγμάτων, ούτε των ονομάτων• αλλ’ απολαυέτωσαν της εαυτών ευηθείας, και τοις αισχίστοις εγκαλλωπιζέσθωσαν• ει βούλοιντο δε, και τον Βουθοίναν παρήσομεν αυτοίς, και τον Τριέσπερον, ίνα και μάλλον αυτοίς χαρισώμεθα• τον και γεννώμενον ούτω, και γεννώντα μεγαλοπρεπώς, και άθλον ποιησάμενον τρισκαιδέκατον, εν μια νυκτί, τας Θεστίου πεντήκοντα θυγατέρας, ίν’ εκ τούτων ονομασθή Θεός...» (Α´, οζ´).

     Και τι μας εμποδίζει εμάς τους Χριστιανούς να του ανταποδώσουμε τα ίσα και να τον φωνάζουμε Ειδωλιανό, και Πισαίο, και Αδωναίο, και Καυσίταυρο, αυτόν τον «ευηθέστατο, και ασεβέστατο, και απαιδευτότατο τα μεγάλα»! (Α´, ξζ´). Αυτό το «γουρούνι, που κυλίστηκε στο βόρβορο» (Α´, νβ´), το είδε και μάντεψε τι λογής ήταν, στην Αθήνα, τον καιρό που σπούδαζαν:

     «...εποίει με μαντικόν η του ήθους ανωμαλία, και το περιττόν της εκστάσεως• είπερ μάντις άριστος, όστις εικάζειν οίδε καλώς. Ουδενός γαρ εδόκει μοι σημείον είναι χρηστού αυχήναπαγής, ώμοι παλλόμενοι και ανασηκούμενοι, οφθαλμός σοβούμενος και περιφερόμενος, και μανικόν βλέπων, πόδες αστατούντες και μετοκλάζοντες, μυκτήρ ύβριν πνέων και περιφρόνησιν, προσώπου σχηματισμοί καταγέλαστοι το αυτό φέροντες, γέλωτες ακρατείς τε και βρασματώδεις, νεύσεις και ανανεύσεις συν ουδενί λόγω, λόγος ιστάμενος και κοπτόμενος πνεύματι, ερωτήσεις άτακτοι και ασύνετοι, αποκρίσεις ουδέν τούτων αμείνους, αλλήλαις επεμβαίνουσαι και ουκ ευσταθείς, ουδέ τάξει προϊούσαι παιδεύσεως» (Β´, κγ´).

     Ο Ναζιανζηνός όχι μόνο εννοεί να δείξει πως ξέρει τα γράμματά του και τη μυθολογία του — άλλο ζήτημα αν οι μύθοι της παλιάς μισητής θρησκείας ηχούν στο στόμα του, με κάποιον τρόπο, σαν τους μύθους της ιπποσύνης στο στόμα του Θερβάντες — αλλά και φανερά χαίρεται τη φράση του και παρασύρεται από τον ήχο της και το ρυθμό της. Τούτο δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο• είναι μέσα στις συνήθειες των ρητόρων της εποχής, που προσπαθούσαν να συγκινήσουν με μελωδικά μέσα. Άλλωστε οι Χριστιανοί πολεμούν τους ειδωλολάτρες με τις ίδιες τους τις τέχνες. H ακόλουθη περικοπή είναι από τον επινίκιο:

     «Ουκ έτι φθέγγεται δρυς• ουκ έτι λέβης μαντεύεται• ουκ έτι Πυθία πληρούται, ουκ οίδ’ ώντινων, πλην μύθων και ληρημάτων. Πάλιν η Κασταλία σεσίγηται, και σιγά, και ύδωρ εστίν ου μαντευόμενον, αλλά γελώμενον πάλιν ανδριάς άφωνος ο Απόλλων...• πάλιν ανδρόγυνος ο Διόνυσος, και χορόν μεθυόντων εξηρτημένος, και το μέγα σου μυστήριον ο φαλλός, και Προσύμνω τω καλώ θεός παθαινόμενος• ...πάλιν Αφροδίτη πόρνη γενομένη τε αισχρώς, και γάμων αισχρών υπηρέτις• πάλιν Αθηνά παρθένος τε εστί, και τίκτει δράκοντα• πάλιν Ηρακλής μαίνεται, μάλλον δε μαινόμενος πέπαυται• ... Γελώ σου τον Πάνα, και τον Πρίαπον, και τον Ερμαφρόδιτον, και τους υπό μανίας περικεκομμένους ή διεσπασμένους θεούς...» (Β´, λβ´).

               ...ο αποτρόπαιος 
     Ιουλιανός δεν βασιλεύει πια.

     Υπέρ του ευσεβέστατου Ιοβιανού ευχηθώμεν      (ρκζ´)

—τον τελευταίο στίχο θα τον εδιάβαζα ψαλμωδώντας, όπως ψέλνουν σήμερα στις εκκλησίες το «υπέρ του ευσεβεστάτου δεσπότου ημών δεηθώμεν». Έχω παραθέσει υπερβολικά μεγάλες περικοπές του Γρηγορίου• πώς ν’ αποχωριστεί κανείς από τέτοια κείμενα.

Γιώργος Σεφέρης, «Aκόμη λίγα για τον Aλεξανδρινό» (1962)

Τετάρτη, 14 Ιουλίου 2021

Αποχαιρετιστήριο στον Γιάννη Καζάζη

 Με βαθύτατη θλίψη  αποχαιρετούμε τον Ιωάννη Καζάζη, Ομότιμο Καθηγητή Κλασικής Φιλολογίας στο Α.Π.Θ. και Πρόεδρο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας. 

Η Ομάδα μας έχασε έναν μεγάλο φίλο και εξαιρετικό συνεργάτη που προσέφερε στέγη, φιλοξενία και υποστήριξη στο ψηφιακό έργο ΠΟΛΥΤΡΟΠΗ ΓΛΩΣΣΑ.  

Εκφράζουμε τα θερμά μας  συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους οικείους. Είθε να βρουν τη δύναμη και το κουράγιο να αντέξουν το μεγάλο βάρος της  απώλειας.


Η Ομάδα της Πολύτροπης Γλώσσας

Κούλα Αδαλόγλου, Γιούλη Αλεξίου, Άβρα Αυδή, Ανδρέας Γαλανός, Μαρία Ζωγραφάκη, Τζένη Καραβίτη, Ελένη Λόππα, Πανταζής Μητελούδης, Ελένη Παπαδοπούλου, Φωτεινή Φλώρου




Κυριακή, 6 Ιουνίου 2021

Βιώματα της τηλεκπαίδευσης

 


Τις σχολικές χρονιές 2019-2020 και 2020-2021 οι εκπαιδευτικοί ήρθαν αντιμέτωποι/ες με την πανδημία, τον εγκλεισμό, την τηλεκπαίδευση. Δύσκολες καταστάσεις που άφησαν το αποτύπωμά τους τόσο στην καθημερινότητά τους όσο και στη διδακτική πράξη, τη δια ζώσης και την εξ αποστάσεως. 

Αυτή η συσσώρευση βιωμάτων έδωσε το έναυσμα στην κ. Αναγνωστοπούλου - σε συνεργασία με τη Φιλόλογο κ. Ελένη Παπαδοπούλου - να προτείνει στους εκπαιδευτικούς των σχολείων ευθύνης της να γίνουν μικροί συγγραφείς. Να βρουν έτσι μια δίοδο έκφρασης και αποσυμπίεσης των συναισθημάτων τους, να ξεδιπλώσουν τις σκέψεις και τις εμπειρίες τους, γράφοντας.. Η πρόταση ήταν τα διηγήματα να εμπνέονται και να αφορμώνται από περιστατικά της τηλεκπαίδευσης ή της καθημερινής ζωής, στις συνθήκες του κορωνοϊού, με ήρωες - φανταστικούς ή πραγματικούς - εκπαιδευτικούς, μαθητές, γονείς. 

Η διαδικασία της συγγραφής έδωσε την ευκαιρία στους/τις εκπαιδευτικούς να αναδείξουν το «συγγραφικό τους ταλέντο», το οποίο και ευχόμαστε να εξελίξουν. 

Μαρία Αναγνωστοπούλου Σ.Σ.Ε. 1ο ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Κεντρικής Μακεδονίας


Τα διηγήματα που ακολουθούν έγραψαν εκπαιδευτικοί Δημοτικών Σχολείων Καλαμαριάς και Χαλκιδικής, ύστερα από παρότρυνση της Συντονίστριας Εκπαιδευτικού Έργου του 1ου ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Κεντρικής Μακεδονίας, Μαρίας Αναγνωστοπούλου. 



Παντελίδου Βικτωρία

Τηλεκπαίδευση…

Η οθόνη του κινητού φωτίστηκε. Ντιν, ντιν… Μήνυμα στην ομαδική.
Άννα: Παιδιά, μπορεί κάποιος να στείλει το λινκ;
Νίκος: Ξέρει κανείς τι έχουμε τώρα;
Γιάννης: Το λινκ, παιδιά, το λινκ, λίγο γρήγορα, αν γίνεται, γιατί σε λίγο αρχίζουμε το ματς και είμαι τέρμα.
Ανδρέας: Γιάννη, εσύ τι το θες; Αφού θα παίζεις μπάλα.
Γιάννης: Ε, και; Θα μπω στο μάθημα και θα έχω το κινητό στην τσέπη. Γιώργο, αν θες έλα κι εσύ, μας λείπει ένας.
Γιώργος: Δεν μπορώ, θα πάω για ψώνια με τη μαμά μου. Παιδιά, άμα ρωτήσει ο κύριος γιατί λείπω, πείτε ότι δεν έχω ίντερνετ.
Νίκος: Ε, παιδιά! Θέλετε να κάνουμε ότι δεν ακούμε; ΄Ετσι κι αλλιώς τις πρώτες δύο ώρες θα λέμε τις ασκήσεις που είχαμε για το σπίτι.
Δανάη: Ναι! Τέλεια ιδέα! Εγώ σχεδίαζα σήμερα να πω ότι χάλασε το μικρόφωνο, γιατί δεν έχω διαβάσει τίποτα, αλλά καλύτερα να πούμε όλοι ότι δεν ακούμε.
Αμαλία: Δεν ξέρω… Εγώ τον λυπάμαι λίγο τον κύριο…
Άννα: Γιατί; Άμα θέλει να προσέχουμε, ας κάνει το μάθημα ενδιαφέρον! Αφού κι εκείνος με το ζόρι μπαίνει! Ανυπομονεί, λέει, να έρθει το Πάσχα, να ξεκουραστεί! Λες και τι κάνει όλη μέρα…
Γιώτα: Ναι, καλά λέει η Άννα! Ούτε που τον νοιάζει για εμάς. Η δασκάλα της αδελφής μου να δείτε τι μάθημα κάνει… Τέλειο! Και τους ανεβάζει στο e-class διαδραστικές ασκήσεις και βίντεο και παιχνίδια! Εμάς μόνο φωτοτυπίες, φωτοτυπίες, φωτοτυπίες! Αμάν πια!!!
Ανδρέας: Οπότε μπαίνουμε και λέμε ότι δεν ακούμε:
Όλοι: Ναι!
Ντιν, ντιν. Μήνυμα.
Αγγελική: Συνάδελφοι, εσείς μπήκατε κανονικά; Γιατί εμένα εδώ κι ένα δεκάλεπτο με έχει στο connecting.
Αλέξανδρος: Τυχερή! Εγώ είμαι μέσα.
Αγγελική: Πω, πω, τι κάνω τώρα; Θα περιμένουν και τα παιδιά!
Αλέξανδρος: Καλά, στεναχωριέσαι; Εγώ κάθε μεσημέρι παρακαλάω να μην μπει κανένας τους ή να κολλήσει το σύστημα.
Αγγελική: Χα χα χα! Πλάκα κάνεις, έτσι;
Αλέξανδρος: Καθόλου! Κάνω μάθημα και δεν ξέρω ποιος με παρακολουθεί σε κάθε σπίτι! Γονείς, παππούδες, θείοι, αδέρφια… Ευτυχώς μετά την τελευταία αναβάθμιση του webex δύο μέρες δεν με άφηνε να μπω…
Σωτηρία: Α, εγώ δεν έχω τέτοια θέματα. Τους βάζω να δουν ένα βίντεο και τρέχω να μαγειρέψω, γιατί το πρωί δεν προλαβαίνω. Κάθομαι δίπλα στον γιο μου και τον βοηθάω. Να ‘ναι καλά το webex!
Πάνος: Αγγελική, σιγά! Μια μέρα ρεπό… Τυχερή!
Αγγελική: Αχ, παιδιά! Εσείς το λέτε τύχη, αλλά ήθελα σήμερα να συζητήσουμε για τις ασκήσεις που τους είχα βάλει. Είδα πολλά λάθη, όταν τις διόρθωνα. Δεν τα κατάλαβαν τα τελευταία που κάναμε. Θα βλέπαμε και ένα καταπληκτικό βίντεο για τα κλάσματα.
Μάριος: Τι εννοείς όταν λες ότι τις διόρθωνες; Μέσω webex δεν διορθώνεις;
Αγγελική: Όχι, βέβαια! Μου στέλνουν τις ασκήσεις στο e-class κι εγώ τις στέλνω πίσω διορθωμένες.
Μάριος: Δεν είσαι με τα καλά σου, μου φαίνεται!
Αλέξανδρος: Καλά, κάθεσαι και ασχολείσαι όλη μέρα με τους μαθητές και σκοτώνεσαι στη δουλειά; Εκείνη την ώρα διορθώνω κι εγώ. Σιγά μην κάθομαι να δουλεύω παραπάνω. Εκείνη την ώρα και όποιος κατάλαβε- κατάλαβε, όποιος διόρθωσε- διόρθωσε! Μήπως θα με πληρώσουν παραπάνω;
Σωτηρία: Είπαμε να αρχίσει η τηλεκπαίδευση, για να ξεκουραστούμε, να καθόμαστε στα σπίτια μας και να μην τρέχουμε απ’ τα αξημέρωτα, όχι για να ξεθεωθούμε στη δουλειά!
Η τηλεόραση έπαιζε από πίσω. Δελτίο ειδήσεων. Δηλώσεις στελέχους του Υπουργείου Παιδείας:
«Η τηλεκπαίδευση συνεχίζεται χωρίς επιπλοκές με εκπαιδευτικούς και μαθητές να ανταποκρίνονται άριστα και με τα μαθήματα να προχωρούν κανονικά…».

Κοτσώνη Βασιλική

Η περιπέτεια του Παύλου Μ.

Ήταν το τέλος της τέταρτης ώρας, όταν μπήκε μέσα η κυρία Ελένη να με ενημερώσει πως με ήθελε για κάτι πολύ σοβαρό και να πάω αμέσως στο γραφείο.
Ανέβηκα στο γραφείο έχοντας την αίσθηση ότι θ΄ ακούσω κάτι μάλλον δυσάρεστο. Επαληθεύτηκα… Οι γονείς του Παύλου, του μαθητή μου που έλλειπε εδώ και μια εβδομάδα, πήραν τηλέφωνο και είπαν πως ο Παύλος ύστερα από μια σειρά εξετάσεων στο νοσοκομείο διαγνώστηκε με ένα πολύ σοβαρό αυτοάνοσο νόσημα. 
Ήταν πολύ ταραγμένοι, - ήταν άλλωστε φυσικό - γι΄ αυτό που τους συνέβη και δεν ήξεραν πως να το χειριστούν. Το παιδί τους φοιτούσε στην Ε΄ Τάξη και ενώ όλα πήγαιναν καλά, ξαφνικά άρχισε να χάνει βάρος, να πονά η κοιλιά του, να έχει πυρετό κλπ.
Απευθύνθηκαν σε ειδικούς γιατρούς, πήγαν το παιδί για εξετάσεις και να που τώρα είχαν τ΄ αποτελέσματα σ΄ έναν  ιατρικό φάκελο με κάμποσα χαρτιά με σφραγίδες νοσοκομείου.
Η οικογένεια του Παύλου ήταν μια μέση ελληνική οικογένεια δημοσίων υπαλλήλων με δυο παιδιά, με σίγουρες δουλειές, με μια καθημερινότητα άλλοτε χαρούμενη κι άλλοτε λυπημένη. Με τα όμορφα και τα άσχημα της ζωής.  Με χαρές και με στεναχώριες. Είχαν κανόνες στη ζωή τους, σέβονταν κι αγαπούσαν ο ένας τον άλλο. Γενικά έλεγες πως περνούν όμορφα οι ίδιοι με τα δυο τους παιδιά. 
Μα πώς τους συνέβη αυτό; Γιατί σ΄ αυτούς; Το παιδί τους ήταν μια χαρά… Πήγαινε στο σχολείο του, στα αγγλικά. Ήταν καλός μαθητής, είχε τους φίλους του, τις παρέες του, ήταν αγαπητό παιδί  ο Παύλος. Ήταν χαρούμενος τύπος γενικά. Βέβαια αυτόν τον τελευταίο χρόνο της πανδημίας είχαν αλλάξει λίγο τα πράγματα. Για όλους… Δεν έβλεπε τόσο πολύ τους φίλους του, δεν πήγαιναν άλλο σινεμά,  στις καφετέριες ή στα πάρτι που οργανώνονταν κατά καιρούς. Δεν είχε πολύ κέφι. Δεν έλεγε στους γονείς του πως περνά, όταν αυτοί τον ρωτούσαν. Δεν του άρεζε αυτή η κλεισούρα, αυτές οι απαγορεύσεις, αυτά τα μη. «Φόρα τη μάσκα σου πριν βγεις». «Έβαλες αντισηπτικό στα χέρια σου;» «Κρατάς τις αποστάσεις;» «Μη μαζεύεστε όλοι μαζί;» «Πρόσεχε Παύλο, πρόσεχε!» «Μην ξεχνάς! Στις 9 να είσαι σπίτι. Γίνονται έλεγχοι!» 
Μήπως αυτή η πίεση του ΄βγαλε στεναχώρια παραπάνω απ΄ ότι έπρεπε; Οι γιατροί είπαν πως το νόσημα ήταν ψυχοσωματικό. Αυτή η μη κανονικότητα να επέδρασε τόσο πολύ στην ψυχοσύνθεσή του; Πολλά ερωτήματα αναπάντητα…                         Εμείς οι μεγάλοι ενοχλούμαστε απ΄ όλα αυτά, αλλά προσαρμοζόμαστε. Τα παιδιά  όμως μ’ όλον  τον αυθορμητισμό και την παρορμητικότητα που διαθέτουν άντε να τα πείσεις για την αναγκαιότητα των μέτρων. Που δεν ξέρεις πόσο τελικά θα διαρκέσουν… 
Τέλος πάντων. Ο Παύλος λοιπόν από υγιής έγινε ασθενής με χρόνιο νόσημα. Αισθάνθηκα την ανάγκη να μιλήσω με τους γονείς του. Στεναχωρήθηκα πολύ! Ένα παιδί 11 χρονών ν΄ αρχίσει τα μπες βγες στα νοσοκομεία δεν είναι ό,τι καλύτερο. Έδωσα κουράγιο στους γονείς του και τους διαβεβαίωσα  πως θα κάνω ό,τι μπορώ για να βοηθήσω το παιδί τους, το οποίο ήταν και πάλι στο νοσοκομείο για μια νέα σειρά εξετάσεων. 
Μίλησα μαζί του.  
-Παύλο μου συμβαίνουν αυτά. Θα κάνεις ότι σου πουν οι γιατροί και σύντομα θα είσαι και πάλι μαζί μας στην τάξη με τους συμμαθητές σου. 
Μια μελαγχολική φωνή απ΄ την άλλη άκρη της γραμμής ακουγόταν. 
-Ναι , κυρία. Έτσι θα γίνει. 
-Για όσο διάστημα θα λείψεις εγώ θα σου κάνω προσωπικό ηλεκτρονικό μάθημα. Κάθε μέρα ό,τι ώρα θες εσύ. Εγώ θα γίνω η προσωπική σου δασκάλα, αστειεύτηκα. Δεν θα σου λείψει καθόλου η γνώση τυχερούλη!
Έτσι κι έγινε. Κάθε μέρα έκανα επί μια ώρα ιδιαίτερο μάθημα τον Παύλο. Τον προχώρησα δε τόσο πολύ που κάναμε και επαναλήψεις. Η τηλεκπαίδευση μέσω webex μίκρυνε τις αποστάσεις μεταξύ μας. Εγώ από τον υπολογιστή του σπιτιού μου κι εκείνος καρφωμένος στο tablet – μισοξαπλωμένος σε ένα δωμάτιο νοσοκομείου – συνήθως τις πρωινές ώρες προσπαθούσαμε να κρατήσουμε ένα μέρος της καθημερινότητας του ανέγγιχτο από αυτό που του συνέβη. Στο κάτω κάτω το δικαιούταν… Η θέλησή του για μάθηση είχε μεγαλώσει.  Ο πόθος του να ξαναβγεί στη ζωή δυνατός και γερός υπερίσχυε. Όλο αυτό το διάστημα ο Παύλος ωρίμασε πρόωρα. Φιλοσόφησε τη ζωή… Ανεκτίμητο να’ σαι στην τάξη και να κάνεις μάθημα παρέα με όλους τους συμμαθητές σου. Τι ωραία ήταν στο διάλειμμα! Παίζαμε και καμιά μπαλίτσα! Εδώ τώρα; Στην μικρή του οθόνη βλέπει τη δασκάλα να τον μεταφέρει αγάπη, ενδιαφέρον, γνώσεις. Τι όμορφη που είναι η δασκάλα του! Δεν το ‘χε προσέξει μέχρι τώρα… Ήταν χαρούμενος που δεν έμεινε πίσω. 
-Κυρία σας ευχαριστώ πολύ γι΄ αυτό που κάνατε για μένα. Δεν θα το ξεχάσω ποτέ. -Εγώ Παύλο μου θέλω να σε ευχαριστήσω που μ΄ έκανες να αισθανθώ χρήσιμη και να καταλάβω πόσο τρωτοί είμαστε εμείς οι άνθρωποι και πόσο ανάγκη έχουμε ο ένας τον άλλον. Περαστικά Παύλο! Σ΄ αγαπώ πολύ!



Ελπίδα

Ένα μάθημα διαφορετικό

  Το νέο έτος του 2020 ήρθε και όλοι είναι χαρούμενοι και ξένοιαστοι. Πέρασαν τις γιορτές με τα αγαπημένα τους πρόσωπα, είδαν φίλους και συγγενείς και κάνουν σχέδια τους για το νέο έτος. Στόχους και όνειρα που θέλουν να δουν να πραγματοποιούνται σε προσωπικό, επαγγελματικό και οικογενειακό επίπεδο. Όμως όπως λέει και ο θυμόσοφος λαός, όταν ο άνθρωπος κάνει σχέδια ο Θεός γελάει και στη περίπτωσή μας ταιριάζει γάντι. Καθώς στην άλλη άκρη της γης, στην Κίνα ακούμε από κανάλια και διαβάζουμε στο διαδίκτυο πως ένας νέος ιός τα σαρώνει όλα. Μεταδίδεται ταχύτατα και είναι ιδιαίτερα θανατηφόρος. Οι πόλεις ερημώνουν, άνθρωποι κάθονται έγκλειστοι μέσα στα σπίτια τους και σταματά κάθε είδους οικονομικής δραστηριότητας και ζωής. Στην Ευρώπη και στην Ελλάδα όλα αυτά όμως φαίνονται πολύ μακρινά. Οι πιο αισιόδοξοι χαρακτηρίζουν το νέο κορονοιό ως μια απλή γρίπη που θα περάσει γρήγορα και δεν ανησυχούν ιδιαίτερα.
  Όμως στη ζωή αλλιώς είναι να βλέπεις κάτι και αλλιώς να το βιώνεις. Σύντομα ο νέος ιός έχει φτάσει στην Ευρώπη με πολλές χώρες να παρουσιάζουν τα πρώτα κρούσματα.  Με ταχύτατους ρυθμούς ο ιός γίνεται επιδημία και πολύ σύντομα πανδημία, αφού έχουν μολυνθεί όλες οι χώρες του πλανήτη, από την Κίνα  μέχρι την Αμερική και από την Αυστραλία μέχρι τη Γροιλανδία. Πλέον τίποτα δε θα είναι πια το ίδιο και όλοι νομίζουμε πως ζούμε σε ταινία επιστημονικής φαντασίας, όπου οι χειρότεροι εφιάλτες γίνονται πραγματικότητα. Στην γειτονική Ιταλία και πιο συγκεκριμένα στη μέχρι πρότινος κοσμοπολίτικη Λομβαρδία βλέπουμε σκηνές Αποκάλυψης, το Μπέργκαμο φλέγεται από τα κρούσματα. Κάθε μέρα χιλιάδες νεκροί, άνθρωποι να πεθαίνουν σε ράντζα νοσοκομείων χωρίς να μπορούν να αποχαιρετήσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Τα νεκροταφεία έχουν γεμίσει και τα θύματα στοιβάζονται σε ομαδικούς τάφους είτε μένουν άταφοι για μέρες μέχρι να βρεθεί χώρος. Εικόνες που δεν χωράει ο ανθρώπινος νους.
  Στην Ελλάδα πρώτα κλείνουν τα καταστήματα, απαγορεύεται η κυκλοφορία χωρίς σοβαρό λόγο, όλοι φοράνε μάσκες και τα σχολεία σταματάνε τη λειτουργία τους. Τα παιδιά, το πιο ευαίσθητο κομμάτι του πληθυσμού, έχει να αντιμετωπίσει κάτι πρωτόγνωρο που θα τα σημαδέψει για μια ζωή.  Έτσι και στο σχολείο του Παραμυθοχωριού όλα σταματάνε και τα παιδιά αναγκάζονται να ξεχάσουν την προηγούμενη ζωή τους. Πλέον δε θα μπορούν να βλέπουν τους δασκάλους τους και να παίζουν με τους φίλους τους, αλλά θα πρέπει να προσαρμοστούν στη διδασκαλία μέσω τηλεκπαίδευσης. Τη πρώτη μέρα όλοι είναι αγχωμένοι και τρομαγμένοι πώς θα γίνει μάθημα μέσα από μία οθόνη και πώς τα παιδιά θα μπορέσουν να το διαχειριστούν όλο αυτό. Παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικοί στέκονται μπροστά από έναν υπολογιστή και προσπαθούν να συνδεθούν στην πλατφόρμα για να ξεκινήσει το μάθημα. Μάταιος κόπος όμως τίποτα δε λειτουργεί σωστά, καθώς το σύστημα έχει υπερφορτωθεί και τα παιδιά δεν μπορούν να παρακολουθήσουν το μάθημα. Οι γονείς είναι έξαλλοι και φοβούμενοι πως τα παιδιά τους θα χάσουν τη σχολική χρονιά, τηλεφωνούν στο Υπουργείο Παιδιάς και απαιτούν να βρεθεί λύση. Μετά από δυο μέρες η πλατφόρμα λειτουργεί και επιτέλους το μάθημα ξεκινά, διαρκεί 4 κουραστικές ώρες γεμάτες προβλήματα και υπάρχει δυσκολία στη συνεννόηση μαθητών και δασκάλων. Στο τέλος της μέρας όλοι είναι στεναχωρημένοι, αλλά όχι λόγω κούρασης. Τα μισά παιδιά λόγω οικονομικών προβλημάτων και φτώχειας δε μπόρεσαν να μπουν στο μάθημα, καθώς δεν είχαν χρήματα για να αγοράσουν ηλεκτρονικούς υπολογιστές και να διαθέτουν σύνδεση στο διαδίκτυο. Πάρα την επικοινωνία του διευθυντή με το Υπουργείο δεν βρίσκεται λύση στο θέμα λόγω της έλλειψης πόρων. Και ενώ όλοι έχουν αποδεχτεί πως τα φτωχά παιδιά είναι καταδικασμένα να μην συμμετέχουν στο μάθημα, οι μικροί συμμαθητές τους αναλαμβάνουν δράση. Μέσα σε μία μέρα ξεκινάν έρανο για να μαζέψουν χρήματα πείθοντας και τους γονείς τους να συνεισφέρουν από το υστέρημά τους. Επιπλέον ενημερώνουν κανάλια εφημερίδες και τους πολίτικους φορείς. Η κοινή γνώμη συγκινημένη από τη κίνηση των μικρών παιδιών συνδράμει άμεσα και σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα έχει συγκεντρωθεί το απαραίτητο ποσό για την αγορά ηλεκτρονικών υπολογιστών και την παροχή σύνδεσης στο διαδίκτυο. Την επόμενη μέρα το μάθημα τελειώνει πάλι μετά από 4 κουραστικές ώρες, όμως πλέον όλοι είναι χαρούμενοι γιατί ήταν όλοι οι συμμαθητές τους εκεί και μπόρεσαν να μιλήσου,ν να γελάσουν και να πουν τα νέα τους.
  Ένα χρόνο μετά έχουν αρχίσει οι εμβολισμοί και πλέον η ζωή σιγά σιγά αρχίζει να επιστρέφει στην κανονικότητα. Έτσι και τα σχολεία ανοίγουν και οι μαθητές του Παραμυθοχωριού επιστρέφουν στις τάξεις τους. Πριν μπουν όμως για μάθημα ο Διευθυντής τους μαζεύει στο προαύλιο και βγάζει ομιλία. «Οι στιγμές που ζούμε είναι ιστορικές καθώς η ανθρωπότητα ύστερα από σχεδόν εκατό χρόνια είναι αντιμέτωπη και πάλι με μία πανδημία. Και στους δύσκολους αυτούς καιρούς έχουμε καταλάβει και πάλι ότι μπροστά στον κορονοιό και κυρίως στο θάνατο όλοι οι άνθρωποι ανεξαρτήτως έθνους, θρησκείας, φύλου, καταγωγής, χρώματος και κοινωνικής τάξης  είναι ίδιοι και ίσοι. Έτσι χώρες από όλα τα πέρατα της γης, οργανισμοί γιατροί και επιστήμονες συνεργάστηκαν για να παραχθούν εμβόλια και να καταπολεμήσουμε αυτή τη μάστιγα. Όμως κυρίως είμαι υπερήφανος για σας, γιατί μέσα από τη σπουδαία κίνησή σας να βοηθήσετε τους συμμαθητές σας, μας δείξατε ότι εσείς το αντιληφθήκατε πρώτοι από όλους και μας δώσατε ένα μάθημα. Πως ακόμα και στις πιο σκοτεινές στιγμές πρέπει να κρατήσουμε την ανθρωπιά μας, γιατί οι ιδέες της αλληλεγγύης και της προσφοράς στο συνάνθρωπο θα αποτελέσουν την ελπίδα που θα φωτίσει το μέλλον μας και θα κάνει τον πλανήτη μας καλύτερο». Όλα τα παιδιά αγκαλιάστηκαν και κατάλαβαν τη σπουδαιότητα της κίνησής τους.


Κοτσώνη Βασιλική

Στην εποχή του κορωνοϊού

Η Χαρά κι ο Άρης ήταν από τα πιο ευτυχισμένα ζευγάρια που ήξερα. Έμεναν στον πρώτο όροφο της πολυκατοικίας μας εδώ και αρκετά χρόνια. Ήταν νέοι στην ηλικία. Περίπου 42 αυτός και 38 αυτή. Είχαν και δυο αγόρια. Τον Ηλία 14 ετών και τον Μανόλη 12. Ο Άρης δούλευε σε ένα συνεργείο αυτοκινήτων από το πρωί ως τις 5 το απόγευμα και περιστασιακά όπου αλλού έβρισκε για να συμπληρώσει το μικρό εισόδημα της οικογένειας. Κανένα βάψιμο το Σαββατοκύριακο, κανένα χεράκι  σε μετακόμιση κλπ. Η Χαρά δεν δούλευε. Το νεαρό ζευγάρι ήταν μαζί από μικρά. Ήταν γειτονόπουλα. Με το που τέλειωσαν το λύκειο τα ΄φτιαξαν. Εκείνος αθλητικός τύπος με ιδιαίτερη αγάπη στο ποδόσφαιρο, χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση και ενδιαφέροντα. Χωρίς πολύ ευγενικούς τρόπους και με ελάχιστη κοινωνικότητα. Ένα απλό παιδί, μέτριο σε όλα του με ιδιαίτερη αγάπη στη μηχανή του. Η Χαρά πάλι ήταν μια όμορφη , γελαστή, χαρούμενη κοπέλα. Η χαρά της ζωής. Το πρόσωπό της έλαμπε. Το γέλιο της δροσερό. Η ομιλία της γλυκιά. Τα μάτια της λαμπερά. Σου μιλούσε και σου μετέδιδε μια ευχάριστη αισιοδοξία με τον λόγο της. Ήθελες να την βλέπεις και να την ακούς. Η Χαρά ασχολιόταν με τα οικιακά. Τους βλέπαμε παντού μαζί. Έξω  χέρι χέρι μαζί , στην μηχανή αγκαλιά ,στο μπαλκονάκι τους έπιναν πάντα μαζί τον καφέ τους. παντού παρέα. Στον πεζόδρομο, στην αγορά, στη γειτονιά. «Μα τι αγαπημένο ζευγάρι!» έλεγαν όλοι.         
Όλα αυτά πριν ένα  χρόνο. Ξαφνικά το σκηνικό άλλαξε. Δεν τους βλέπαμε στην οικοδομή, δεν τους ακούγαμε. Το ασανσέρ δεν σταματούσε στον όροφό τους. Θαρρείς και δεν υπήρχαν πλέον. Τα κοινόχρηστα άρχισαν να τα αφήνουν απλήρωτα. Την αλληλογραφία να μην την παίρνουν από το γραμματοκιβώτιο. Η μηχανή του Άρη να μην κινείται καθόλου από τη θέση της… Μα τι συνέβαινε;  Μόνο τα δυο τους παιδιά συνέχιζαν να πηγαίνουν στο σχολείο τους κατσουφιασμένα και σκεφτικά. 
 Όλα αυτά τα χρόνια μπορεί να μην είχαμε ιδιαίτερη σχέση, αλλά όταν συναντιόμασταν  ανταλλάσσαμε τα νέα μας με εγκαρδιότητα και φιλικότητα. Υπήρχε μια συμπάθεια μεταξύ μας. Αιωρούνταν στον αέρα. Ένα πρωί βρήκα μια ψευτοδικαιολογία και χτύπησα το κουδούνι τους. Αν και ήταν μεσημεράκι μου άνοιξε μια γυναίκα που μόλις είχε ξυπνήσει από βαθύ λήθαργο.  Άκεφη, αχτένιστη, αγνώριστη...  Τα παντζούρια από πίσω ήταν κλειστά , ο αέρας μπαγιάτικος, τα μάτια σκοτεινά, απόλυτη σιωπή. «Έφτιαξα λίγη σπανακόπιτα και σας έφερα να δοκιμάσετε» είπα και την άφησα γρήγορα στα χέρια της, ενώ ήδη αισθανόμουν άβολα με αυτό που αντίκρισα.  «Έλα πάνω για καφέ να τα πούμε» της  είπα. «Σε περιμένω». Πράγματι σε κανένα τέταρτο χτύπησε το κουδούνι μου, μπήκε μέσα με σκυφτό κεφάλι κι έκατσε άψυχα στον καναπέ μου. Το βλέμμα της θόλωσε, τα δάκρυά της ασυγκράτητα, η ντροπή της δεν κρυβόταν, ο πόνος της ασύλληπτος.  Όλο αυτό το διάστημα ο Άρης ήταν χωρίς δουλειά. Τον  έδιωξαν.  Το ελάχιστο απόθεμα χρημάτων εξανεμίστηκε σε λογαριασμούς. Η μηχανή συμφωνήθηκε να πουληθεί την επομένη. Δεν υπήρχαν λεφτά ούτε για καφέ. Το δε φαγητό ελάχιστο. Κάποια πακέτα μακαρόνια είχαν περισσέψει για να καλύψουν τις βιοτικές τους ανάγκες. Ίσα ίσα γάλα υπήρχε για το πρωινό των παιδιών. Η φτώχια έφερε τη μιζέρια κι αυτή με τη σειρά της  την γκρίνια. Κι έπειτα ήρθε η αδράνεια. Τα παντζούρια έκλεισαν και δεν ξανάνοιξαν. Ούτε τη μέρα με το φως του ήλιου άνοιγαν. Τα αγόρια έφευγαν  για το σχολείο και οι γονείς έπεφταν πάλι στο κρεβάτι παραιτημένοι και απομονωμένοι από τη ζωή. Πλάτη με πλάτη τοίχο με τοίχο. Αμίλητοι, βουβοί, νηστικοί, αποξενωμένοι, να λυπούνται ο ένας τον άλλον. «Τι κατάντια είναι αυτή;» «Πώς γίναμε έτσι;» «Αυτή είναι η ζωή μας εδώ και τόσο καιρό» είπε η Χαρά. Κοιμόμαστε όλη την ημέρα για να μην ζούμε, για να μην καταλαβαίνουμε. Το γελαστό χαρούμενο κορίτσι είχε γίνει 50-60 χρονών ξαφνικά, έτσι μου φάνηκε… Την επόμενη ημέρα έκανα την μεγαλύτερη καλοσύνη της ζωής μου. Γέμισα 4 μεγάλες σακούλες με κρέατα, τυριά, γάλατα διαρκείας , φρούτα, λαχανικά, καφέδες. Έβαλα σ΄ ένα φάκελο ένα σεβαστό ποσό που το ΄χα για μια ώρα ανάγκης κι όλα μαζί τ΄ άφησα έξω από την πόρτα τους. «Δε θα σωθούν, θ΄ αναπνεύσουν όμως» σκέφτηκα. Ένα φιλί  ζωής τους πρόσφερα.                                     
Η κρίση ήταν εδώ. Μπροστά μου. Συγκλονίστηκα. Μια χαρούμενη οικογένεια μετατράπηκε σε δυο γονείς που μοιάζαν με τους εαυτούς τους και δυο παιδιά που προσπαθούσαν να κρατήσουν κρυφό το δράμα που περνούσαν. Σε όλο αυτό το σκηνικό συνετέλεσε πολύ ο ιός της κορώνας. Τα παιδιά χρειαζόταν υπολογιστές για να κάνουν το μάθημά τους. Παρακάλεσαν, δανείστηκαν, βρήκαν. Δεν είχαν όρεξη για μελέτη, για διάβασμα. Τους έλλειπαν τα βασικά: η τροφή, τα ρούχα, τα χρήματα, η ασφάλεια, η ζεστασιά, η αγάπη της οικογένειας. Οι γονείς με κλειστή την πόρτα της κρεβατοκάμαρας μιλούσαν με άσχημο τρόπο, με απαξιωτικές κουβέντες.  Ο πατέρας δεν έβρισκε δουλειά. Η μητέρα δεν είχε να μαγειρέψει. Οι λογαριασμοί δεν περίμεναν, έληγαν. Ο κορωνοϊός  άλλαξε τις ζωές όλων. Κλεισούρα, ακεφιά,  αβεβαιότητα, θυμός, ανασφάλεια, κατάθλιψη, μοναξιά, ανεργία εναλλάσσονταν. Οι μάσκες έκρυβαν πια τα πρόσωπά μας κι ο φόβος  ξερίζωνε τις ελπίδες μας. Οι γέροι πέθαιναν ολομόναχοι και τρομαγμένοι, πεταμένοι σε κάποιο νοσοκομείο. Οι άνθρωποι κηδεύονταν μέσα σε σακούλες σε σφραγισμένα φέρετρα. Φοβόταν οι άνθρωποι το άγγιγμα, την επαφή. Η απόσταση κέρδιζε συνεχώς έδαφος. Ο αόρατος εχθρός δεν άνοιγε τα χαρτιά του. Μέσα σε αυτό το κλίμα έπρεπε να κάνουν webex από το σπίτι. Δεν υπήρχε διάθεση, ούτε έλεγχος. Μπήκαν δυο τρεις φορές,  δεν ξαναμπήκαν. Οι κλήσεις του σχολείου έμειναν αναπάντητες. «Αϊ στο καλό» τα παράτησαν συνωμοτικά και οι δυο... Εδώ ο κόσμος  καίγεται…  
Πέρασε λίγος καιρός. Συνάντησα στο δρόμο τη Χαρά. Αλλαγμένη, αισιόδοξη. Βρήκε δουλειά σ΄ έναν φούρνο κι ήταν πολύ χαρούμενη.  «Χωρίσαμε  με τον Άρη. Έφυγα απ΄ το σπίτι. Η οικονομική κρίση μας είχε ρημάξει. Ήρθε κι ο κορωνοϊός  και μας αποτελείωσε. Δε βαριέσαι κάθε τέλος μια νέα αρχή. Θέλω τα παντζούρια μου ανοιχτά. Θέλω το φως στη ζωή μου, θέλω τη ζωή μου πίσω!» είπε  πέταξε τη μάσκα της και συνέχισε το δρόμο της.








Σάββατο, 29 Μαΐου 2021

Αστικοί μύθοι σε κόμικς

  


Πόσοι αστικοί μύθοι δημιουργούνται από πραγματικά γεγονότα και εμπλουτίζονται από φανταστικές αφηγήσεις των ανθρώπων που έκαναν το πέρασμά τους από αυτό τον κόσμο; Από τους αιτιολογικούς μύθους της αρχέγονης σκέψης μέχρι τους παραδοσιακούς και αστικούς μύθους, που έπλασε η ανθρώπινη φαντασία για να ερμηνεύσει φαινόμενα που δεν μπορούσε να αντιληφθεί, αλλά και για να κοινωνικοποιηθεί ή και να ψυχαγωγηθεί, πολλές φορές, στο πλαίσιο της κλειστής κοινωνίας και της γειτονιάς, οι αποστάσεις είναι μικρές. Ο άνθρωπος επιζητά τον μύθο σε όλες τις εποχές και σε όλες τις κοινωνίες και αυτό τον κάνει να συνειδητοποιεί ότι είναι ταξιδιώτης στο αέναο ταξίδι της ανθρωπότητας.

 Στο πλαίσιο της Νεοελληνικής Γλώσσας & Λογοτεχνίας, μελετήσαμε και απολαύσαμε τους παραδοσιακούς και αστικούς μύθους και ανάμεσα σε ποικίλες δραστηριότητες, οι μαθητές/τριες δημιούργησαν κόμικς ή πρόσθεσαν ιστορίες σε σκίτσα-κόμικς από την εξαιρετική συλλογή της AddArt και του Δημήτρη Σαββαΐδη, urban mysteries όπου  παρουσιάζονται μερικοί από τους αστικούς μύθους της Θεσσαλονίκης μέσα από κόμικς. Σ' αυτό τον συλλογικό τόμο περιλαμβάνονται και τα σκίτσα του Βαγγέλη Ματζίρη για το Συντριβάνι της πλατείας Ναυαρίνου ή το αγόρι που σφυρίζει, όπως το ξέρουν οι θαμώνες του γαλεριανού συγκροτήματος. Ο μαθητής Κωνσταντίνος Δούμπας ανέλαβε με την ομάδα του να προσθέσει λεκτικό περιεχόμενο στην εικονική ιστορία.


Παρασκευή, 28 Μαΐου 2021

Μνημεία και εμπορευματοποίηση




Το "εκρηκτικό" θέμα της διάθεσης των μνημείων πολιτισμού σε επιχειρηματικούς κύκλους με κύριο στόχο τη διαφήμισή τους και την επαγωγική αύξηση των κερδών τους έδωσε και πάλι αφορμή για την παραγωγή συζητήσεων και διανοητικών αντιπαραθέσεων. Είτε πρόκειται για τον Calvin Klein είτε για τον οίκο Dior η διελκυστίνδα των απόψεων καλά κρατεί και μάς εμπνέει προβληματισμό και δημιουργική διάθεση για γραφή πρωτότυπων κειμένων. Το παρακάτω άρθρο προσφέρεται ως κριτήριο αξιολόγησης.

ΚΕΙΜΕΝΟ

Τα μνημεία και η καπηλεία τους

 1. Η ίδρυση οργανωμένων νεκροταφείων από την αρχή της Νεολιθικής Εποχής έχει ερμηνευτεί ως ένα είδος τίτλου ιδιοκτησίας του τόπου, όπου ορισμένες κοινωνίες μετά την εγκατάλειψη του πλάνητα βίου και το πέρασμά τους στην παραγωγική διαδικασία επέλεξαν να εγκατασταθούν μόνιμα. Συνέδεσαν δηλαδή τον τόπο αυτό με την ιστορία τους και οι θαμμένοι εκεί πρόγονοι το πιστοποιούσαν. Η έννοια της πατρίδας χάνει την υπόστασή της χωρίς τους τάφους των προγόνων. Γι' αυτό και ο παιάνας που ήχησε πριν από τη ναυμαχία της Σαλαμίνας καλούσε τους Έλληνες να πολεμήσουν για να ελευθερώσουν, μεταξύ άλλων, και τους τάφους των προγόνων («θήκας τε προγόνων», Αισχύλου Πέρσαι 405).

 2.  Ακόμη σήμερα, λαοί που αποκτούν την ανεξαρτησία τους χρησιμοποιούν κατά κανόνα τα αρχαία μνημεία για να διαμορφώσουν την εθνική τους ταυτότητα. Εξαίρεση δεν αποτέλεσαν οι Ελληνες, αν λάβουμε υπόψη μας την προτροπή του Μακρυγιάννη προς τους συμπολεμιστές σχετικά με τον σεβασμό που πρέπει να δείχνουν προς τα αρχαία: «γι' αυτά πολεμήσαμε». Αν όμως αυτό, ως γενικός κανόνας, μπορεί να θεωρηθεί θεμιτό, σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να δικαιολογήσει την παντοειδή καπηλεία των μνημείων από οπουδήποτε κι αν προέρχεται. Γιατί τα μνημεία, ακίνητα και κινητά, αποτελούν τις πιο χειροπιαστές μαρτυρίες του παρελθόντος, είναι τεκμήρια για την ιστορία της ανθρωπότητας. Αποτελούν, συνεπώς, μέρος της παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς και οι λαοί που τυχαίνει να ζουν στον τόπο, όπου αυτά βρίσκονται, δεν είναι παρά προσωρινοί διαχειριστές τους. Τα μνημεία ενσαρκώνουν αξίες που οι διαχειριστές τους ούτε να αγνοούν ούτε να παραβλέπουν επιτρέπεται.

 3.  Ως αδιαμφισβήτητες ιστορικές μαρτυρίες τα μνημεία έχουν επιστημονική αξία, της οποίας η διάσωση πρέπει να είναι το κύριο μέλημα κάθε διαχειριστή τους. Παράλληλα, ως ιστορικά τεκμήρια, έχουν και αξία εκπαιδευτική, εφ' όσον μέσα από αυτά οι άνθρωποι διδάσκονται τη δική τους ιστορία. Οι δύο αυτές αξίες πρέπει να αποτελούν την πυξίδα για οποιαδήποτε επέμβαση στα μνημεία που τις ενσαρκώνουν. Καμιά φορά μπορεί να αναγνωριστεί και αξία καλλιτεχνική ή αισθητική. Η αξία αυτή ενδέχεται να αποδειχτεί σχετική, ανάλογα με τις προτιμήσεις που είναι του συρμού σε κάθε εποχή. Τα μαρμάρινα Κυκλαδικά ειδώλια της 3ης χιλιετίας π.Χ., για παράδειγμα, σχεδόν μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο θεωρούνταν άτεχνα έργα βαρβαρικής τέχνης. Οταν όμως οι τεχνοκρίτες τα αναγνώρισαν ως πρωτοποριακά δημιουργήματα που μπορούσαν να συγκριθούν με τα έργα μοντέρνας τέχνης, έγιναν του συρμού σε τέτοιο βαθμό, ώστε να λεηλατηθούν χιλιάδες πρωτοκυκλαδικοί τάφοι προκειμένου να καλυφθεί η μεγάλη ζήτησή τους στην παγκόσμια αγορά. Τη στιγμή όμως εκείνη διαπράχτηκε το μεγάλο έγκλημα: η βίαιη απόσπαση από τις συνάφειές τους τα απογύμνωσε από την επιστημονική τους αξία. Τα μετέτρεψε σε εμπορεύσιμα αντικείμενα προσδίδοντάς τους μιαν εντελώς διαφορετική αξία, την οικονομική. Όπως αντιλαμβάνεται κανείς, η τελευταία αυτή αξία είναι η πιο ταπεινή και οδηγεί στην πιο ταπεινωτική μεταχείριση των μνημείων. Και πάντως δεν είναι αυτή, αλλά οι άλλες αξίες που υπαγόρευσαν τη συνταγματική επιταγή για τη χώρα μας ότι τα αρχαία ανήκουν στο Κράτος και αυτό έχει την αποκλειστική ευθύνη για τη φύλαξη, συντήρηση και προστασία τους ως κειμηλίων της παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς.

 4.  Είναι όμως αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι τόσο ως πολίτες όσο και, δυστυχώς, ως επίσημη πολιτεία, την πιο ταπεινή αξία, την οικονομική, την αναδεικνύουμε, φανερά ή συγκαλυμμένα, ως πρώτης προτεραιότητας. Γιατί δεν είναι μόνο η λαθραία ανασκαφή αρχαίων και η εμπορία τους που τα ευτελίζει υποβαθμίζοντάς τα σε αντικείμενα οικονομικής συναλλαγής. Τον ίδιο ευτελισμό υφίστανται και με οποιαδήποτε άλλη εκμετάλλευσή τους πέρα από την ανάδειξη των βασικών αξιών τους ως ιστορικών μαρτυριών. Είναι καπηλεία η χρησιμοποίησή τους ως μέσων είτε κοινωνικής προβολής από τυχόν ιδιώτες κατόχους των, είτε ως κεφαλαίου για οικονομική ανάπτυξη είτε ακόμη και για τους λεγόμενους «εθνικούς» σκοπούς.

 5.  Οι πολίτες, για να σέβονται τις αξίες και τα ιδανικά που ενσαρκώνουν τα μνημεία, πρέπει πρωτίστως να τις γνωρίσουν και ο μόνος φορέας που έχει τη δυνατότητα αλλά και την υποχρέωση να τις διδάξει είναι αυτός που έχει και την αποκλειστική ευθύνη για τα μνημεία: το Κράτος. Μέσα από διαπαιδαγώγηση οι πολίτες θα αποκτήσουν συνείδηση των αξιών της κληρονομιάς, που τη διαχείρισή της έχουν κληρονομήσει.

 Ο κ. Χρ. Γ. Ντούμας είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

 Διασκευασμένο άρθρο από την ηλεκτρονική έκδοση http://www.kathimerini.gr/

ΘΕΜΑΤΑ
1. Να αποδώσετε περιληπτικά το κείμενο σε 100-120 λέξεις

2. πιστοποιούσαν,χειροπιαστές, πρωτοποριακά, συνάφειές, υποβαθμίζοντάς: Να δώσετε από μία συνώνυμη για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις

3. Να εξετάσετε τη δομή της δεύτερης παραγράφου

4. Με ποιους τρόπους αναπτύσσεται η τρίτη παράγραφος του κειμένου;

5. Γι' αυτό, Γιατί , συνεπώς, Παράλληλα,όμως: Τι δηλώνουν οι υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου;

6. Να σχολιάσετε σε μία παράγραφο 100 λέξεων το απόσπασμα του κειμένου:" Είναι καπηλεία η χρησιμοποίησή τους ως μέσων είτε κοινωνικής προβολής από τυχόν ιδιώτες κατόχους των, είτε ως κεφαλαίου για οικονομική ανάπτυξη είτε ακόμη και για τους λεγόμενους «εθνικούς» σκοπούς."

 7. Σ' έναν ιστορικό χώρο της περιοχής σας με καλλιτεχνική και ιστορική αξία προγραμματίζεται μια καλλιτεχνική εκδήλωση από μια γνωστή εμπορική επιχείρηση. Υποθέστε ότι συμμετέχετε στο τοπικό δημοτικό συμβούλιο και αναλαμβάνετε να παρουσιάσετε τη θετική ή αρνητική πρόταση για την παραχώρηση του χώρου, με την ανάλογη υποστηρικτική επιχειρηματολογία. (500-600 λέξεις)



Δευτέρα, 17 Μαΐου 2021

Στυλιανός Αρχοντίδης, Το αυτοβιογραφικό στοιχείο του Γρηγορίου Ναζιανζηνού

 Μετά τη μεταπτυχιακή διατριβή του με θέμα: "Η γλωσσική αυτοσυνειδησία του Γρηγορίου Ναζιανζηνού" ο εκλεκτός συνάδελφός μου, Στυλιανός Αρχοντίδης, εμπλουτίζει την ισχνή ελληνόγλωσση βιβλιογραφία για το έργο του Γρηγορίου Ναζιανζηνού με την εμβριθέστατη διδακτορική του διατριβή, που τόσο η έκτασή της όσο και η διεισδυτική ενασχόληση του επιστήμονα φιλολόγου και θεολόγου με το έργο του Γρηγορίου, διατηρεί αμείωτο το ενδιαφέρον του μελετητή, από την αρχή μέχρι το τέλος, και προσφέρει μια σαφή εικόνα για τη διάσταση του αυτοβιογραφικού στοιχείου στο πολύπλευρο έργο του Γρηγορίου Ναζιανζηνού. 




Δευτέρα, 19 Απριλίου 2021

Κατερίνα Καλφοπούλου: Τα μαθηματικά είναι πολιτισμικό αγαθό

   Όταν αγαπάς κάτι πολύ, μεταδίδεις αυτή την αγάπη και στους άλλους γύρω σου. Η Κατερίνα Καλφοπούλου, μαθηματικός, συγγραφέας και πρόσφατα και Συντονίστρια εκπαιδευτικού έργου Μαθηματικών, λατρεύει τα μαθηματικά και τη λογοτεχνία. Και όσο κι αν η σχέση λογοτεχνίας και μαθηματικών φαντάζει αταίριαστη, η ίδια υπερθεματίζει αυτή τη σχέση με το ακαταμάχητο επιχείρημά της, ότι η λογοτεχνία είναι η βασική γλώσσα για να κατανοήσει κάποιος και να μάθει τις υπόλοιπες επιμέρους γλώσσες, όπως είναι και η "γλώσσα" των μαθηματικών. 

  Αφού μελετήσαμε και συζητήσαμε πάνω στο υβριδικό κείμενό της, Λογοτεχνία και Μαθηματικά, που εμπεριέχεται στον γνωστό, πλέον, συλλογικό τόμο, οι εκπαιδευτικοί γράφουν..., εκδ. Γράφημα 2021, η Λετίσια, ο Παναγιώτης, η Μαρία, ο Κωνσταντίνος και ο Αλέξης σε ρόλους δημοσιογράφων που καλύπτουν τη στήλη της φιλαναγνωσίας, πήραν συνέντευξη από την εκλεκτή προσκεκλημένη μας και έτσι αποκομίσαμε όλοι/ες άλλη μια ουσιαστική και ξεχωριστή εμπειρία στην ηλεκτρονική μας τάξη! Και εφόσον τα μαθηματικά είναι ένα πολιτισμικό αγαθό, σύμφωνα και με την άποψη της συγγραφέως, γίναμε πλουσιότεροι/ες σε μαθηματικές γνώσεις και στιγμές αναγνωστικής απόλαυσης της μαθηματικής λογοτεχνίας.






Δευτέρα, 12 Απριλίου 2021

Αλεξάνδρα Μυλωνά: τόσα μηνύματα όσοι και οι αναγνώστες

 Το διήγημα της Αλεξάνδρας Μυλωνά, Ο μεγάλος, που περιέχεται στον συλλογικό τόμο Οι εκπαιδευτικοί γράφουν... μάς απασχόλησε δημιουργικά το τελευταίο διάστημα. Τα ανθρώπινα πάθη, η μοίρα και τα τροχαία δυστυχήματα αποτέλεσαν τους κύριους άξονες της θεματικής της λογοτεχνικής μας ενασχόλησης. Ο επίλογος αυτής της ομαδοσυνεργατικής προσπάθειας δόθηκε με τη συνέντευξη που ασύγχρονα πήραν τα παιδιά από τη συγγραφέα. Την ευχαριστούμε ιδιαίτερα για την παρουσία της και τις μεστές από νόημα συμβουλές της για την προσέγγιση της λογοτεχνίας και της γραφής.


ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΥΛΩΝΑ

1.   Είναι αληθινή η ιστορία σας;

2.   Γιατί η οικογένεια του Μάνθου δεν του έδινε σημασία;

3.   Ποιο μήνυμα θέλετε να περάσετε στους αναγνώστες;

4.   Γιατί επιλέξατε να πεθάνει ο ήρωας με αυτό τον τρόπο στο τέλος του διηγήματος;

5.   Από πού εμπνευστήκατε το διήγημα;


και ένας διασκεδαστικός μετασχηματισμός του διηγήματος σε ποίημα



Δευτέρα, 5 Απριλίου 2021

Σπύρος Κιοσσές: Η ζωή είναι μια συνεχής μάθηση

 Ο Παναγιώτης (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν..., Γράφημα 2021) είναι ένα ευσύνοπτο διήγημα του Σπύρου Κιοσσέ που μάς πρόσφερε συγκίνηση και γνήσια μαθήματα ζωής. Η αγάπη του δασκάλου, με την τιμητική σημασία του όρου, για τους μαθητές του, η αδιαπραγμάτευτη αδελφική αγάπη και ο αγώνας των νέων ανθρώπων να αναμετρηθούν με προβλήματα και καταστάσεις που δεν προκάλεσαν οι ίδιοι, αλλά το περιβάλλον μέσα στο οποίο τυχαία βρέθηκαν, είναι μερικά από τα θέματα που συζητήσαμε με τα παιδιά και κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας του διηγήματος, αλλά και σήμερα που είχαμε τη μεγάλη χαρά να επικοινωνήσουμε, με  ψηφιακά μέσα, με τον συγγραφέα. Ο λόγος του, ουσιαστικός και κατανοητός, έδωσε ώθηση στους μαθητές και στις μαθήτριες να σκεφτούν κίνητρα και τρόπους για τη γραφή. Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσαν οι άποψεις που εξέφρασε ο συγγραφέας για την αμφίδρομη σχέση  της διδασκαλίας και για την ταύτιση της ζωής με τη συνεχή μάθηση. Άλλη μια δράση μάς έδωσε την ευκαιρία να αποκλίνουμε για λίγο από τη ρουτίνα της τηλεκπαίδευσης.