Σάββατο 12 Οκτωβρίου 2013

Πώς πρόφεραν τα ελληνικά οι αρχαίοι;

  Το θέμα της προφοράς της αρχαίας Ελληνικής γλώσσας ταλανίζει τους ερευνητές τους τελευταίους  πέντε αιώνες. Ο Έρασμος κατά τον 16ο αιώνα μ.Χ. έκανε μία εκτίμηση του ζητήματος και πρότεινε μία νέα προφορά, η οποία έγινε αποδεκτή από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα. Δεν έλειψαν όμως από την πρώτη στιγμή της παρουσίας της οι αντιδράσεις  αυτών που αντιτίθεντο σ’ αυτήν, με αποτέλεσμα και οι δύο πλευρές να προβάλουν τα δικά τους επιχειρήματα.
  Η εργασία του συμφοιτητή μου από το κλασσικό του Α.Π.Θ. και συναδέλφου-συνοδοιπόρου Στυλιανού Αρχοντίδη φωτίζει με τεκμηριωμένο τρόπο το ζήτημα της προφοράς της αρχαίας ελληνικής και λύνει πολλές απορίες μας.


Παρασκευή 27 Σεπτεμβρίου 2013

Η Ιθάκη του Καβάφη σε κόμικς!

H πολυεπίπεδη και άνευ προηγουμένου, μεταμόρφωση που συντελείται σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και πολιτισμικής μας πραγματικότητας, εγείρει τεράστιες προκλήσεις στην εκπαίδευση και επιτάσσει την αναβάθμιση των διδακτικών μεθόδων. Το  «Νέο Σχολείο Δημιουργικής Μάθησης»  επαγγέλλεται μια μαθητοκεντρική διδακτική διαδικασία, η οποία,  στο πνεύμα του πολυγραμματισμού, της διαθεματικότητας και του πλουραλισμού, θα προωθεί τον στοχαστικό διάλογο και θα υπηρετεί την κριτική σκέψη. 

  Ανάμεσα στα ποικίλα μέσα που επιστρατεύονται για τον παραπάνω σκοπό, προτείνονται και τα κόμικς. Η αξιοποίηση των κόμικς στην εκπαίδευση ανανεώνει το παρωχημένο οπλοστάσιο των διδακτικών μεθόδων, εξασφαλίζει τη θετική ανταπόκριση των μαθητών και εντέλει γεφυρώνει το χάσμα  ανάμεσα στη ζωή εντός και εκτός σχολείου.

Μια εξαιρετική εργασία είναι αυτή που παρουσιάζει, στα αγγλικά, την Ιθάκη του Καβάφη

http://zenpencils.com/comic/131-c-p-cavafy-ithaka/

Πέμπτη 26 Σεπτεμβρίου 2013

«Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο»: Ένα παράδειγμα αυτοβιογραφίας

Το συναρπαστικό μυθιστόρημα της ζωής της αφηγείται η Άλκη Ζέη στην αυτοβιογραφία της, με τίτλο «Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο»,  που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο». Το βιβλίο προσφέρεται και για την καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας των μαθητών του Λυκείου αλλά και ως βιβλίο αναφοράς για τη διδασκαλία των βιογραφικών ειδών και ιδιαιτέρως για το είδος της αυτοβιογραφίας που διδάσκεται στη Β΄Λυκείου.



  Με φόντο τα μεγάλα γεγονότα της ελληνικής ιστορίας του 20ού αιώνα
Στα 88 της χρόνια, τώρα, η συγγραφέας ζωντανεύει τις παιδικές και νεανικές της μνήμες που ξεδιπλώνονται από τη Σάμο ως την Αθήνα, με φόντο τα μεγάλα γεγονότα και τα πάθη της ελληνικής ιστορίας του 20ού αιώνα, από τη δικτατορία του Μεταξά και καταλήγει στα Δεκεμβριανά, έως τη μέρα του γάμου της το 1945, με τον Γιώργο Σεβαστίκογλου, δίνοντας ανάγλυφα στον αναγνώστη μια πινακοθήκη ανθρώπων, που έμελε να σφραγίσουν τη μεταπολεμική Ελλάδα.  Διδώ Σωτηρίου, Κουν, Γκάτσος, Εμπειρίκος, η κολλητή παιδική της φίλη από τα σχολείο, Ζωρζ Σαρή, ο Μάριος Πλωρίτης, η Μελίνα Μερκούρη, αγαπημένη της φίλη από τα χρόνια του Παρισιού, ο «Πέτρος» της ΕΠΟΝ, ψευδώνυμο του εκδότη Μίμη Δεσποτίδη, από τις εξέχουσες προσωπικότητες της Αριστεράς.
Η συγγραφική περιπέτεια της Άλκης Ζέη ξεκίνησε όταν, παιδί ακόμα, καθισμένη στο μαρμάρινο τραπέζι του σπιτιού της, μ’ ένα καλά ξυσμένο μολύβι, έγραφε στις υπηρετριούλες της πολυκατοικίας γράμματα προς τους αγαπημένους τους. Από εκεί εμπνέεται τον τίτλο του νέου βιβλίου της, «Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο».

Ανέμελα παιδικά χρόνια

  Δευτερότοκη κόρη της Σαμιώτισας Έλλης Σωτηρίου - δίδυμης αδελφής του Πλάτωνα Σωτηρίου, μετέπειτα συζύγου της Διδώς Σωτηρίου -  και του Ζήνωνα Ζέη, τραπεζικού υπαλλήλου από την Κρήτη, η συγγραφέας πέρασε ανέμελα παιδικά χρόνια, μέσα στα χάδια και την οικογενειακή θαλπωρή. Μιλά με θαυμασμό για την πανέμορφη μητέρα της (από την οποία κληρονόμησε, όπως λέει, «μόνο τη φάλτσα φωνή και το κότσι στο πόδι») και πιο δύσκολα για τον αυστηρό πατέρα της, από τον οποίο παραδέχεται ότι: «ευτυχώς πήρα το χιούμορ του, όσο σπάνια κι αν το εκδήλωνε».

Τοιχογραφία προσώπων και καταστάσεων

 Σάμος, Αθήνα, μια τοιχογραφία προσώπων και καταστάσεων, γραμμένες μυθιστορηματικά και διανθισμένες στο βιβλίο με φωτογραφίες από το άλμπουμ ζωής της Άλκης Ζέη. Σημαντικές μαρτυρίες με τα μάτια του τότε νεαρού κοριτσιού, τα σκληρά χρόνια που επακολούθησαν, την κατοχή, την αντίσταση, την απελευθέρωση, τα Δεκεμβριανά, τον άνδρα της ζωής της, Γιώργο Σεβαστίκογλου, και το Θέατρο Τέχνης, την οργάνωση της ΕΠΟΝ και τους νέους καλλιτέχνες.
«Μνήμη και πολλή αγάπη χρειάστηκε για να γράψω την ιστορία της ζωής μου... Μόλις η αδελφή μου διάβασε αυτά που έγραψα μου είπε: “Έτσι ζήσαμε, έτσι ήταν αυτοί που γνωρίσαμε και αγαπήσαμε”. “Τώρα”, της λέω, “που ξαναθυμήθηκες την ιστορία μας, θα ’θελες να είχαμε ζήσει μια άλλη ζωή;” “Με τίποτα” μου αποκρίθηκε αυθόρμητα. "Με τίποτα" συμπλήρωσα κι εγώ» γράφει η Άλκη Ζέη.

ΠΗΓΗ: http://www.naftemporiki.gr

Δευτέρα 23 Σεπτεμβρίου 2013

Ο Καιόμενος: Όταν ο ποιητής γίνεται προφήτης

Ο ΚΑΙΟΜΕΝΟΣ του Τάκη Σινόπουλου

Κοιτάχτε! μπήκε στη φωτιά! είπε ένας απ’ το πλήθος.
Γυρίσαμε τα μάτια γρήγορα. Ήταν
στ’ αλήθεια αυτός που απόστρεψε το πρόσωπο, όταν του
μιλήσαμε. Και τώρα καίγεται. Μα δε φωνάζει βοήθεια.
Διστάζω. Λέω να πάω εκεί. Να τον αγγίξω με το χέρι μου.
Είμαι από τη φύση μου φτιαγμένoς να παραξενεύομαι.
Ποιος είναι τούτος που αναλίσκεται περήφανος;
Το σώμα του το ανθρώπινο δεν τον πονά;
Η χώρα εδώ είναι σκοτεινή. Και δύσκολη. Φοβάμαι.
Ξένη φωτιά μην την ανακατεύεις, μου είπαν.
Όμως εκείνος καίγονταν μονάχος. Καταμόναχος.
Κι όσο αφανίζονταν τόσο άστραφτε το πρόσωπο.
Γινόταν ήλιος.
Στην εποχή μας όπως και σε περασμένες εποχές
άλλοι είναι μέσα στη φωτιά κι άλλοι χειροκροτούνε.
Ο ποιητής μοιράζεται στα δυο.



 «Ο Καιόμενος» είναι το πρώτο από τα δεκαεπτά ποιήματα της συλλογής  Μεταίχμιο Β, την οποία εξέδωσε το 1957. Περιλαμβάνει ποιήματα γραμμένα, κατά την ένδειξη του ίδιου του ποιητή, στο διάστημα 1949-1955. Σημειώνει ο ίδιος σχετικά: «γραφόταν έξι χρόνια και κλείνει μέσα της τις εμπειρίες του εμφύλιου και της ατμόσφαιρας μετά απ’ αυτόν»
  Θέμα του ποιήματος είναι η πολιτική διαμαρτυρία, με αυτοπυρπόληση ενός απογοητευμένου ιδεολόγου και η αντίδραση του πλήθους και του ποιητή, ή «η συμβολική εικόνα του ανθρώπου που θυσιάζει τον εαυτό του σαν ιερό σφάγιο-μια πράξη στην οποία συμμετέχει κι ο ίδιος ο ποιητής».
Το ποίημα δεν αποτυπώνει ένα γεγονός αλλά εκφράζει μια ενορατική, προφητική επινόηση του ποιητή. Για τον «Καιόμενο» είπε ο ποιητής σε κάποια συνέντευξή του: «Κανείς δεν γίνεται ποιητής χωρίς να πληρώσει προσωπικά. Αυτό να το ξέρετε. Προπαντός μέσα στο δικό μας το χώρο, στην Ελλάδα, που δεν είναι πια δικός μας. Κάποτε στα 1957, έγινα προφήτης γράφοντας τον «Καιόμενο». Ύστερα ήρθανε οι αυτοπυρπολήσεις των βουδιστών καλόγερων στο Βιετνάμ, ύστερα του Πάλαντς στη Τσεχοσλοβακία και του Γεωργάκη στη Γένοβα..."
Κώστας Γεωργάκης 1948-1970

 Ο Κώστας Γεωργάκης γεννήθηκε στην Κέρκυρα, στις 23 Αυγούστου του 1948 και ήταν μέλος της νεολαίας της Ένωσης Κέντρου. Σπούδαζε γεωλογία στην Ιταλία, όταν το 1970 ανώνυμα σε συνέντευξή του αποκάλυψε ότι η Χούντα είχε διεισδύσει στις ελληνικές οργανώσεις της Ιταλίας.
 Φοβούμενος ότι η Χούντα αργά ή γρήγορα θα ανακάλυπτε την ταυτότητά του, αποφάσισε να προβεί σε μια πράξη διαμαρτυρίας κατά της Χούντας η οποία δεν θα έδινε τη δυνατότητα στο καθεστώς να προβεί σε αντίποινα προς την οικογένειά του, που ήταν στην Ελλάδα.
 Στις 19 Σεπτεμβρίου 1970, τα ξημερώματα, στην πλατεία Ματεότι της Γένοβας, μπροστά από το δικαστικό μέγαρο, περιέλουσε εαυτόν με βενζίνη και αυτοπυρπολήθηκε, φωνάζοντας: «Το έκανα για χάρη της Ελλάδας, ζήτω η δημοκρατία, όλοι οι Ιταλοί ας αναφωνήσουν : Ζήτω η ελεύθερη Ελλάδα».
 Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο όπου και πέθανε μετά από λίγες ώρες. Η κηδεία του έγινε στη Γένοβα στις 23 Σεπτεμβρίου. Το περιστατικό αποσιωπήθηκε από τη δικτατορία, προκάλεσε όμως έντονη αίσθηση στη διεθνή κοινότητα.Η σορός του μεταφέρθηκε και ενταφιάστηκε στην Κέρκυρα με καθυστέρηση τεσσάρων μηνών, λόγω εσκεμμένων κωλυσιεργιών της Χούντας.

 Σήμερα στο σημείο που αυτοπυρπολήθηκε υπάρχει αναμνηστική πλάκα με την επιγραφή:
 «Στον νεαρό Έλληνα Κωνσταντίνο Γεωργάκη που θυσίασε τα 22 χρόνια του για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία της πατρίδας του. Όλοι οι ελεύθεροι άνθρωποι τρέμουν μπροστά στην ηρωική του χειρονομία. Η Ελεύθερη Ελλάδα θα τον θυμάται για πάντα».

 Στην Κέρκυρα υπάρχει πλατεία με το όνομά του και τον ανδριάντα του. 







Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου 2013

Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου 2013

Η χάρτινη Αντιγόνη

  Με μεγάλη χαρά σάς παρουσιάζω το πρωτότυπο έργο της φίλης και συναδέλφου Αλεξάνδρας Μυλωνά.  Η χάρτινη Αντιγόνη αποτελεί έναν νέο τρόπο προσέγγισης του αρχαίου θεάτρου από μια ακάματη και τολμηρή σε διδακτικές παρεμβάσεις φιλόλογο. Περιμένουμε με αδημονία να διαβάσουμε το βιβλίο!



Ποια η συνεισφορά των προφορικών στις 3 τάξεις του “Νέου Λυκείου” για την εισαγωγή στη Τριτοβάθμια Εκπ/ση.

Κυριακή 8 Σεπτεμβρίου 2013

Ασκήσεις εμπέδωσης της γραμματικής για τη θεωρητική κατεύθυνση Β΄Λυκείου

   Οι μαθητές που θα ακολουθήσουν τη θεωρητική κατεύθυνση στη Β΄Λυκείου είναι απαραίτητο να ξαναθυμηθούν τα γραμματικά φαινόμενα που έμαθαν στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου και στην Α΄Λυκείου, προκειμένου να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών, τόσο για τον διδαγμένο ρητορικό λόγο όσο και για το αδίδακτο θέμα. Παρακάτω δίνονται ασκήσεις με τις απαντήσεις τους για τα βασικότερα γραμματικά φαινόμενα.






Τρίτη 3 Σεπτεμβρίου 2013

Καβαφική φωτογεωγραφία με «...αβέβαιες μνήμες»






Έκθεση φωτογραφίας της Μαρίας Στέφωση, αφιερωμένη στον αλεξανδρινό ποιητή

Ακολουθώντας το θεμέλιο της τέχνης του Κ. Π. Καβάφη, τους  σπόρους της ποίησής του και  τις αναμνήσεις, τοπία και πρόσωπα που αναδύονται μέσα από το νου μάς μεταφέρουν σε έναν κόσμο άχρονο, μυστηριώδη, όπου η ιστορία και η μνήμη ενσωματώνονται στο τώρα, μέσα από τον φωτογραφικό φακό.

«...αβέβαιες μνήμες» ξεπροβάλλουν μέσα από την έκθεση φωτογραφίας της Μαρίας Στέφωση, η οποία είναι αφιερωμένη στον αλεξανδρινό ποιητή, με αφορμή το έτος Καβάφη για τη φετινή συμπλήρωση 150 χρόνων από τη γέννηση και 80 από τον θάνατό του, και εγκαινιάζεται στην γκαλερί Αργώ, την Τρίτη 3 Σεπτεμβρίου, στις 7.30 το απόγευμα

Σε επιμέλεια της Άννας Χασανάκου, η έκθεση - που θα διαρκέσει έως τις 21 Σεπτεμβρίου – περιλαμβάνει μια σειρά από 25 εικαστικές φωτογραφίες της Μαρίας Στέφωση και video art της Ιωάννας Σπηλιοπούλου. Διαρθρωμένη σε δύο ενότητες, αποτελεί ένα ταξίδι από την αρχαία στη σύγχρονη Αλεξάνδρεια, μια περιπλάνηση μέσα στις εποχές, ένα οδοιπορικό σε αυτό που ο Σεφέρης αποκαλεί «καβαφική γεωγραφία», με την παρουσία του ποιητή ζωντανή σε κάθε βήμα της διαδρομής.


Ο Καβάφης!

Με οδηγό τον ίδιο τον ποιητή, που σαν σκιά περιδιαβαίνει την πόλη και  σαν μια διαχρονική παρουσία στέκει ανάμεσα σε σπίτια, δρόμους και ανθρώπους, στην πρώτη ενότητα παρουσιάζεται μια σειρά από εικόνες της σύγχρονης πόλης, αναμεμειγμένες με εικόνες του υποσυνείδητου: μνήμες μιας πόλης - έμπνευσης για τον ποιητή – διαβάτη, μιας πόλης - σύμβολο: της Αλεξάνδρειας. Το ρεαλιστικό στοιχείο εμπλέκεται με το φαντασιακό, ενώ το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον γίνονται ένα.


Μισοειδωμένα πρόσωπα

Στη δεύτερη ενότητα, εισχωρούμε πιο βαθιά στον χρόνο, αλλά και στον εσωτερικό κόσμο του ποιητή: στον κόσμο των αισθήσεων, στα «ινδάλματα της ηδονής» του, που ανασύρονται από την Ιστορία και αποτυπώνονται στα ποιήματά του. Αλεξανδρινοί βασιλείς, έφηβοι θεοί του Ολύμπου, νεαροί Απόλλωνες και Αντίνοοι, που ξεπηδούν από τους Ελληνιστικούς Χρόνους, εμφανίζονται σαν «μισοειδωμένα πρόσωπα» για να υμνήσουν το κάλος που διεγείρει τις επιθυμίες του ποιητή, «τα τελειότατα πλάσματα των τελείων Θεών».

Πληροφορίες
Γκαλερί Αργώ: Νεοφύτου Δούκα 5 – Κολωνάκι, τηλ.: 210 7249333. Ώρες λειτουργίας: Τρίτη – Παρασκευή: 10.00 - 14.00 και 18.00 - 21.00, Σάββατο: 10.00 - 14.00.





Παρασκευή 30 Αυγούστου 2013

'' Κλείστε τα σχολειά!"

Μίλτος Κουντουράς
"ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΞΕΧΑΡΒΑΛΩΜΑ"

"Η μαύρη αλήθεια λοιπόν είναι τούτη: Στην Ελλάδα σήμερα δεν υπάρχει Εκπαίδευση. Το φωνάζουν απελπισμένα όσοι αγαπούν ακόμη το Σχολείο, το επανέλαβαν χίλιες φορές ερασιτεχνικά στις εφημερίδες οι δημοσιογράφοι, το μουρμουρίζουν κουνώντας θλιβερά το κεφάλι οι άνθρωποι της περασμένης γενεάς, το αισθάνεται αόριστα ο αγράμματος λαός όταν συχνά μέσα στη βιοπάλη του αναστενάζει: "Κοντά σ’ όλα πάνε και τα καημένα τα γράμματα! ..."

Και η αλήθεια είναι αυτή. Σχολειό πια δεν υπάρχει. Κινείται μονάχα ακόμη ένας ανήθικος κι αρρωστημένος οργανισμός γεμάτος από δηλητήριο και παραφροσύνη, που πολύ σύντομα θα επιδράσει θανατηφόρα σ’ όλη την κατοπινή ζωή του τόπου μας. Μια σάπια και ξεχαρβαλωμένη μηχανή, όπου από ανάγκη ρίχνουμε μέσα μια καθαρή κι αγνή ζωική παραγωγή - τα ευκολόπλαστα παιδιά μας - για να μας τα μεταβάλει ύστερ’ από λίγα χρόνια σε μούμιες κατάξερες και φασκιωμένες ή σε κινούμενα μιάσματα ανασυρμένα σαν από τάφους...

Δεν είμαι καθόλου υπερβολικός. Αγάπησα και ονειρεύτηκα ένα περίλαμπρο Σχολειό, κι αποφάσισα να θυσιάσω κάθε μου υλική ευζωία σε μια ψυχική μου ικανοποίηση. Κι είδα, όσο έζησα εκεί μέσα, τη ρίζα του κακού τόσο βαθιά του εισχωρημένη, ώστε απελπισμένος να καταλήξω πολλές φορές στην εξωφρενική ανακραυγή των σημερινών γραφομένων μου: Κλείστε τα Σχολειά! Γιατί ο οργανισμός αυτός, που τον θέσπισε βέβαια σε παλαιότερα χρόνια ένας αγνός ενθουσιασμός και μια ομαδική αγάπη, κατάντησε στην εξέλιξη του, από ορισμένες αιτίες και αφορμές, μια αθλιότητα κι ένα ψέμα που πρέπει να χτυπηθεί και να εκλείψει, αν δε θέλουμε οι αμέσως ερχόμενες γενεές να πληρώσουν πολύ ακριβότερα από εμάς τις αμαρτίες των γονιών τους".
Μίλτος Κουντουράς "Κλείστε τα σχολειά"(1923)

Το 1923 ο Κουντουράς δημοσιεύει ψευδώνυμα στην εφημερίδα του Σ. Μυριβήλη Καμπάνα (Μυτιλήνης) το πρώτο του κείμενο για τα εκπαιδευτικά πράγματα με τίτλο "Κλείστε τα σχολειά": είναι ένα ιδιαίτερα μαχητικό και οξύ σχόλιο για την κακή κατάσταση των ελληνικών σχολείων, για την κοινωνική υποβάθμιση των δασκάλων, για την ανεπάρκεια της διοικητικής μηχανής, για τα χάλια των προγραμμάτων και των βιβλίων. Παράλληλα, όμως, προβάλλει και το όραμα ενός νέου σχολείου όπου "τα λόγια του χωριάτη, η ασυγκράτητη ζωηράδα του παιδιού, ο έρωτας, το τραγούδι, η χαρά που κάνει τρέλες" δε θα είναι πια "θανάσιμα αμαρτήματα".

Σήμερα, 90 χρόνια μετά, αναζητούμε πνευματικούς ανθρώπους ανάλογου διαμετρήματος για να φωνάξουν με θάρρος «Κλείστε τα σχολειά» και να προβάλουν το όραμα ενός νέου σχολείου, ζωντανού και δημιουργικού, ικανού να χωρέσει τα όνειρα και τις φιλοδοξίες των νέων ανθρώπων.




Πέμπτη 29 Αυγούστου 2013

Ανακοίνωση αποτελεσμάτων εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση



                Α. Από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων ανακοινώνεται ότι την Πέμπτη 29.08.2013 στις 10:00 δίνονται στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

                Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν από εκείνη την ώρα να πληροφορούνται τα αποτελέσματα μέσω της ιστοσελίδας του Υπουργείου http://results.minedu.gov.gr πληκτρολογώντας

α) τον οκταψήφιο κωδικό αριθμό τους

β) τα τέσσερα αρχικά γράμματα των προσωπικών τους στοιχείων (Επώνυμο – Όνομα –Πατρώνυμο - Μητρώνυμο).

 Για να δείτε τη σχολή επιτυχίας πατήστε πάνω στην εικόνα

Κυριακή 25 Αυγούστου 2013

Μεταξύ φαντασίας και μνήμης (χρήσιμες επισημάνσεις στο Αμάρτημα της Μητρός μου)

  Η διδασκαλία του Αμαρτήματος της Μητρός μου του Γεωργίου Βιζυηνού είναι επιβεβλημένο να ξεκινήσει από τις επισημάνσεις του καθηγητή της θεωρίας της λογοτεχνίας του Α.Π.Θ. κ. Μιχάλη Χρυσανθόπουλου. Ο καθηγητής στο βιβλίο του Μεταξύ φαντασίας και μνήμης, Εστία, 1994, σε μια εκ βαθέων ανάλυση του έργου του Βιζυηνού επισημαίνει:


  Το αμάρτημα δίνει την εντύπωση αυτοβιογραφικού κειμένου, λόγω της κτητικής αντωνυμίας στον τίτλο, της πρωτοπρόσωπης αφήγησης και των ονομάτων του αφηγητή -το Γιωργί, ο Γιωργής (7, 16)- και της μητέρας του -Δεσποινιώ η Μηχαλιέσσα (15)- που ταυτίζονται με τα ονόματα του συγγραφέα και της μητέρας του.

  Η αφήγηση ανελίσσεται με το διάλογο του αφηγητή και της μητέρας του. Ο λόγος της μητέρας είναι το αντικείμενο του λόγου του αφηγητή και συγκεκριμένα η σχέση μεταξύ του λόγου του παρόντος (των πράξεων της μητέρας, των οποίων είναι αυτόπτης μάρτυς ο αφηγητής) και του παρελθόντος (της αφήγησης της μητέρας για τα συμβάντα). Η διάκριση αυτή όμως παρουσιάζει μια ρωγμή, διότι ο λόγος της μητέρας ορίζει το λόγο του αφηγητή, ο λόγος του αφηγητή δηλαδή δεν μπορεί να παρατηρήσει εκ των έξω το λόγο της μητέρας, δεν μπορεί να τον εξηγήσει αντικειμενικά, αλλά βρίσκεται ταυτόχρονα σε κριτική απόσταση και συναισθηματική εξάρτηση από αυτόν.

   Ο αφηγητής και η μητέρα του είναι τα μόνα πρόσωπα με αφηγηματικές λειτουργίες στο κείμενο• τα υπόλοιπα πρόσωπα αποτελούν απλώς σημεία αναφοράς, σημάδια ότι υπάρχει κοινωνία και οικογένεια. Έτσι, η δυαδική αφηγηματική δομή προσφέρει δύο δυνατότητες εισόδου: από την οπτική γωνία του αφηγητή ή από την οπτική γωνία της μητέρας...

  ...η οπτική γωνία της μητέρας παραμένει αμετάβλητη καθ' όλη τη διάρκεια της αφήγησης, ενώ η οπτική γωνία του αφηγητή μεταβάλλεται, καθώς κατανοεί καλύτερα τόσο το τι έχει συμβεί όσο και από ποια αίτια διέπεται η συμπεριφορά της μητέρας. Η μεταβολή της οπτικής γωνίας του αφηγητή υποβοηθείται από τη μεγάλη διάρκεια της αφήγησης και από το γεγονός ότι αυτός δεν αφηγείται από ένα ορισμένο χρονικό σημείο αλλά παρακολουθεί τα γεγονότα αφηγούμενος ταυτόχρονα, από μικρό παιδί έως ώριμος άνδρας.

   Το διήγημα, ήδη στην πρώτη του σελίδα, προσδιορίζει τα αντιθετικά ζεύγη που θα καθορίσουν το νόημα: το πρώτο ζεύγος, ο ενικός και ο πληθυντικός αριθμός• το δεύτερο, το κορίτσι και τα αγόρια• το τρίτο, ο νεκρός (πατέρας, που τα ρούχα του ντύνουν τα αγόρια) και οι ζωντανοί (μητέρα και παιδιά)• το τέταρτο, το συναίσθημα ή η πρόθεση (η αδέκαστος ενδόμυχος στοργή της μητρός) και οι πράξεις, που φυσικά γεννούν ζηλοτυπίες• το πέμπτο, η γνώση και οι απορίες. Τα πέντε αυτά ζεύγη θα οροθετήσουν την αναζήτηση του νοήματος, τον προσδιορισμό δηλαδή του αμαρτήματος, που προεξαγγέλλεται ήδη με τον τίτλο του διηγήματος.

   Στο πρώτο μέρος του διηγήματος, ο λόγος του αφηγητή περιστρέφεται γύρω από την εμπειρία του από την αδελφή του, την Αννιώ. Στο δεύτερο μέρος, ο λόγος του αφηγητή, ο οποίος επιστρέφει «μετά μακράν απουσίαν» (19), ασχολείται με το λόγο της μητέρας που περιστρέφεται γύρω από την εμπειρία της από την πρώτη κόρη της, την Αννιώ. Η χρονικά πρότερη εμπειρία στο επίπεδο της ιστορίας παρουσιάζεται μετά τη χρονικά ύστερη (ανάληψη). Όμως ο αναχρονισμός αυτός λειτουργεί ερμηνευτικά ως προς τον αναγνώστη, διότι του δείχνει ότι ο λόγος του αφηγητή της πρωτοπρόσωπης αφήγησης, ο λόγος της αυθεντίας δηλαδή, έχει διαμορφωθεί με βάση την πλάνη. Ο αναγνώστης καλείται να βρει ο ίδιος ποιος είναι αξιόπιστος και να μην αρκείται στις συμβάσεις.

  Το αμάρτημα ορίζεται ως παράβαση του ηθικού ή του θείου νόμου. Στο διήγημα η μητέρα αναφέρεται στην αμαρτία της, όταν εξηγεί στον αφηγητή πως, έχοντας περάσει ένα βράδυ χορού και διασκέδασης, πήγε να θηλάσει το παιδί της, την πήρε ο ύπνος από την κούραση, «το πλάκωσε» κι όταν ξύπνησε «ήταν απεθαμένο» (21-23). Η αμέλεια της οδήγησε στο θάνατο του παιδιού της, διότι παρέβη τον ηθικό νόμο που καθορίζει τα μητρικά της καθήκοντα. Αυτό είναι το αμάρτημα της μητέρας, ή μάλλον το πρώτο της αμάρτημα στο χρόνο της ιστορίας. Είναι όμως το δεύτερο της αμάρτημα στο χρόνο -και στο χώρο- της αφήγησης...
Η εκπεφρασμένη επιθυμία της μητέρας να «πάρει» ο Θεός τα αγόρια της και να της «αφήσει» το κορίτσι συνιστά αμάρτημα...

Το δεύτερο, ως προς τον ιστορικό χρόνο, αμάρτημα είναι το πρώτο ως προς τον αφηγηματικό χρόνο, διότι μόνο έτσι γίνεται σαφής η σημασία της επιθυμίας ως συστατικού στοιχείου του αμαρτήματος.





Ο Μιχάλης Χρυσανθόπουλος γεννήθηκε το 1952 στην Αθήνα. Είναι καθηγητής της Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Σπούδασε νομικά, ιστορία και φιλολογία στα Πανεπιστήμια Αθηνών, Λονδίνου και Birmingham, και εργάστηκε ως μεταφραστής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ως παραγωγός ραδιοφωνικών προγραμμάτων στην Ελληνική Υπηρεσία του BBC. Έχει, μεταξύ άλλων, δημοσιεύσει τις μελέτες Γεώργιος Βιζυηνός. Μεταξύ φαντασίας και μνήμης (Εστία, 1994) και Αρτεμίδωρος και Φρόυντ. Ερμηνευτικές θεωρίες και λογοτεχνικά όνειρα (Εξάντας, 2005) και άρθρα για την αυτοβιογραφία, την ψυχαναλυτική κριτική και την ποίηση και πεζογραφία του 19ου και του 20ου αιώνα.

Παρασκευή 23 Αυγούστου 2013

Παζάρι βιβλίων στη Δ.Ε.Θ.




Το βιβλίο δηλώνει παρόν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης
Από τις 7 έως και τις 15 Σεπτεμβρίου

  Πόλος έλξης  βιβλιόφιλων, συγγραφέων και εκδοτών  αναμένεται να γίνει η φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης  με την ευκαιρία της διοργάνωσης «Παζάρι ΔΕΘ 2013». Το παζάρι του βιβλίου το διοργανώνει ο Σύνδεσμος Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας,  στο πλαίσιο της 78ης  Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

  Το παζάρι θα λειτουργεί τις ήμερες λειτουργίας της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης από τις 7 έως και τις 15 Σεπτεμβρίου, στο περίπτερο 5 της ΔΕΘ – HELEXPO.

Βιβλία από μισό ευρώ

   Η συμμετοχή των εκδοτών, από όλη την χώρα, είναι σημαντική και τα βιβλία  πολύ αξιόλογα, ενώ οι επισκέπτες θα μπορούν να προμηθευτούν βιβλία από ο,50 ευρώ. Το παζάρι, στο οποίο  θα υπάρχουν περισσότεροι από 500.000 τίτλοι βιβλίων όλων των κατηγοριών,  θα λειτουργεί καθημερινά  από τις 4  το απόγευμα  έως  τις 10 το βράδυ ενώ τα σαββατοκύριακα θα είναι ανοιχτά από τις 10  το πρωί έως τις 10 το βράδυ.

   Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας, Μπάμπης Μπαρμπουνάκης, αναφερόμενος στη διοργάνωση  τονίζει χαρακτηριστικά: «Η ΔΕΘ είναι ένας θεσμός που έχει φιλοξενήσει και αναδείξει καινοτομίες στην επιστήμη, στην τεχνολογία, στον πολιτισμό εδώ και περίπου 90 χρόνια. Είναι το βήμα νέων ιδεών και πρωτοβουλιών. Πιστεύουμε ότι οι επισκέπτες της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης, μεγάλο κομμάτι από τους οποίους είναι και βιβλιόφιλοι, θα τιμήσουν με την παρουσία τους το «Παζάρι ΔΕΘ 2013» εκμεταλλευόμενοι και τις χαμηλές τιμές σε πολύ αξιόλογα βιβλία που τους προσφέρουμε»







Τετάρτη 21 Αυγούστου 2013

Πανσέληνος!

  Όλοι οι αρχαιολογικοί χώροι μάς περιμένουν σήμερα το βράδυ να θαυμάσουμε το αυγουστιάτικο ολόγιομο φεγγάρι, να το υμνήσουμε και να αισθανθούμε τη μαγεία του.

Δεν το μπορείς του φεγγαριού
να βρεις ένα ψεγάδι
γιατί σκορπά την ομορφιά
στην πλάση κάθε βράδυ

Ζηλεύγω του, του φεγγαριού
που πάντα σεργιανίζει
γιατί θωρεί την π' αγαπώ
τη νύχτα σαν πορίζει

Σαν θα περνάς την πόρτα της
φεγγάρι μου σταμάτα
χαιρέτα μου την,κι ύστερα
συνέχισε τη στράτα
χαιρέτα μου τη, κι ύστερα
συνέχισε τη στράτα.



Τρίτη 20 Αυγούστου 2013

Η τέχνη της υφαντικής



  Η τέχνη της υφαντικής ήταν γνωστή από τη νεολιθική εποχή, όπως μαρτυρούν ευρήματα της εποχής εκείνης : τα σφοντύλια.  Αλλά και οι ηρωίδες των Ομηρικών επών είχαν κύρια ενασχόλησή τους την υφαντική. Αυτό φαίνεται από τη συχνή αναφορά του Ομήρου σε εργαλεία.  Όπως στην Οδύσσεια (Ραψ. Α, στ. 356) όπου ο Τηλέμαχος λέει στη μητέρα του: « ... Αλλ' εις οίκον ιούσα τα σ' αυτής έργα κόμιζε, ιστόν τ' ηλακάτην τε.. ... = …Γύρνα στο σπίτι σου και κοίταξε τις δικές σου δουλειές, τον αργαλειό και τη ρόκα σου ... ».

  Στα παλαιότερα χρόνια, η κύρια ενασχόληση των γυναικών στα χωριά του Βοΐου ήταν η κατασκευή υφαντών για τις καθημερινές ανάγκες της οικογένειάς τους και του νοικοκυριού τους. Σήμερα, τα χειροτεχνήματα αυτά διακοσμούν με τον πιο εμφατικό τρόπο τα αναπαλαιωμένα σπίτια και γίνονται μάρτυρες μιας ζωής που έχει αλλάξει αλλά που "κεντήθηκε"πάνω στον καμβά του παρελθόντος.

 Από την έκθεση υφαντών που ξεκίνησε στις 10  και ολοκληρώνεται στις 20 Αυγούστου, από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Ροδοχωρίου «Η ΠΡΟΟΔΟΣ»






Πέμπτη 1 Αυγούστου 2013

Ο Αύγουστος: Καλό Μήνα!



Ο ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

Ο Αύγουστος ελούζονταν μες στην αστροφεγγιά
κι από τα γένια του έσταζαν άστρα και γιασεμιά

Αύγουστε μήνα και Θεέ σε σένανε ορκιζόμαστε
πάλι του χρόνου να μας βρεις στο βράχο να φιλιόμαστε

απ' την Παρθένο στον Σκορπιό χρυσή κλωστή να ράψουμε
κι έναν θαλασσινό σταυρό στη χάρη σου ν' ανάψουμε

Ο Αύγουστος ελούζονταν μες στην αστροφεγγιά
κι από τα γένια του έσταζαν άστρα και γιασεμιά.

Οδυσσέας Ελύτης, Τα Ρω του Έρωτα  (1972)




Αύγουστος του Ν. Παπάζογλου