ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

 Τα σημερινά θέματα στη Νεοελληνική Γλώσσα κρίνονται απολύτως συμβατά με τη διδακτέα ύλη του μαθήματος με ξεκάθαρες εκφωνήσεις που διατυπώνονται με ακρίβεια και σαφήνεια, ειδικά στην ερώτηση της παραγωγής λόγου για τις ατομικές και συλλογικές δραστηριότητες. Όσον αφορά στις κυρίαρχες έννοιες της ανθρωπιάς και του ανθρωπισμού, πολλές φορές και αναφορικά με άλλα θέματα έχουμε επεξεργαστεί κείμενα κι έχουμε ανταλλάξει απόψεις γι' αυτές. Επίσης, είχαμε προτείνει και παρεμφερές κριτήριο αξιολόγησης http://eranistria.blogspot.gr/2014/05/2014.html με ανάλογο περιεχόμενο.  Παρακάτω θα δείτε τις ενδεικτικές απαντήσεις :

Γ1

1.Φαινόμενα που αποδεικνύουν το έλλειμμα ανθρωπιάς

• απώλεια εμπιστοσύνης στον συνάνθρωπο
• καχυποψία, αντιπαλότητα
• εχθρότητα, αθέμιτος ανταγωνισμός
• έλλειψη συνεργασίας
• αποξένωση
• ατομισμός
• αλλοτρίωση από την τεχνολογία
• έκπτωση συναισθημάτων
• ατροφία κοινωνικής συνείδησης
• ανεργία
• παραβατικότητα
• έλλειψη πρόνοιας
• φτώχεια
• ρατσισμός σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες
• διεύρυνση του χάσματος των κοινωνικών τάξεων

2. Ατομικές και συλλογικές δραστηριότητες που περιορίζουν το έλλειμμα ανθρωπιάς

α) Ατομικό επίπεδο

• βελτίωση του πνευματικού επιπέδου
• καλλιέργεια του εσωτερικού κόσμου
• αυτοκριτική-αυτογνωσία
• συνειδητοποίηση ευθυνών
• συμμετοχή στα κοινά
• παρακολούθηση και συμμετοχή στις πολιτιστικές εξελίξεις
• απεμπλοκή από τον υλισμό

β) Συλλογικό επίπεδο

• συμμετοχή στα κοινά
• συμμετοχή σε οργανώσεις ανθρωπιστικού χαρακτήρα
• συλλογική δράση σε κοινωνικούς, πολιτιστικούς, θρησκευτικούς φορείς
• εθελοντισμός

Κάθε άλλη απάντηση τεκμηριωμένη θεωρείται σωστή.

Τα θέματα

Η «ανθρωπιά» είναι μια λέξη του καιρού μας, ένας όρος κοινόχρηστος, ένα νόμισμα που κυκλοφορεί σ’ όλα τα χέρια, γιατί συμβαίνει η ανταλλακτική του αξία να είναι πολύ μεγάλη. Και με την «ανθρωπιά» εννοούμε, φυσικά, τη συμπόνια, τη συμμετοχή, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στο πάθος του γείτονα. Και όχι μόνο του γείτονα. Του κάθε ανθρώπου. Άλλοτε χρησιμοποιούσαν τον όρο «ανθρωπισμός». Έλεγαν: «αυτός είναι μεγάλος ανθρωπιστής» και με τούτο εσήμαιναν μια προσωπικότητα που ξοδευόταν ολόκληρη για να κάμει το καλό. Ο Ντυνάν, για παράδειγμα, ο ιδρυτής του «Ερυθρού Σταυρού», υπήρξε ένας τέτοιος ανθρωπιστής. Πέρα απ’ ό,τι θα μπορούσε να ενδιαφέρει αποκλειστικά το άτομό του, εσυλλογίσθηκε τους ανθρώπους που έπασχαν, έξω από διάκριση φυλής και θρησκείας, «εν πολέμω και εν ειρήνη».
Ο «ανθρωπιστής», ένας άνθρωπος με σπουδαίες ικανότητες, που αναλίσκεται με ειλικρίνεια, χωρίς υστεροβουλία, ακόμη και χωρίς τη θεμιτή, επιτέλους, από πολλές απόψεις, επιθυμία της υστεροφημίας, υπήρξε, για πολλούς αιώνες, ένα θαυμάσιο ιδανικό, που οι προγενέστεροι το επρόβαλλαν στους μεταγενέστερους. Ακόμη τότε η «ανθρωπιά», μολονότι δεν έπαυε να είναι κοινή απαίτηση, δεν είχε καταντήσει κοινόχρηστος όρος. Ήταν η σπάνια, η υψηλή παρουσία, όπου μόνο μερικές εκλεκτές φύσεις κατόρθωναν να φτάσουν. Και ακόμη, μια καθημερινή άσκηση που ο καθένας την επιθυμούσε για τον εαυτό του, θεωρώντας την αυτονόητο χρέος του, χωρίς να συλλογίζεται ότι θα μπορούσε και διαφορετικά να την αξιοποιήσει.
Το γεγονός ότι η απαίτηση της «ανθρωπιάς» έχει γίνει κοινός τόπος σήμερα δεν είναι χωρίς ιδιαίτερη σημασία. Δείχνει πως η οικουμενική ψυχή αισθάνεται βαθύτερα την ταλαιπωρία του ανθρώπου και αναζητεί διέξοδο.
Περιττό να προστεθεί πως και η ανθρωπιά, καθώς κι ένα σωρό άλλοι όροι, έχει υποστεί τρομακτικές διαστρεβλώσεις. Όποιος είπε πως οι ιδέες είναι καθώς τα υγρά, που παίρνουν το σχήμα του μπουκαλιού τους, είχε, βέβαια, πολύ δίκιο. Και με τους όρους το ίδιο συμβαίνει.
Αλλάζουν νόημα, αλλάζουν απόχρωση, κατά τον τρόπο που τους μεταχειρίζεται κανείς και κατά τον σκοπό που επιδιώκει χρησιμοποιώντας τους. Έτσι, μπορούμε να μιλούμε όλοι για ανθρωπιά, αλλά να εννοούμε ολωσδιόλου διαφορετικό πράγμα ο καθένας.
Έπειτα, ένας όρος, μια λέξη, μια έκφραση, που βρίσκεται ολοένα στο στόμα μας, σιγά σιγά φτωχαίνει, αδειάζει, αποστεώνεται, αυτοακυρώνεται. Φοβούμαι πως ίσια ίσια αυτό έχει συμβεί με την ανθρωπιά. Αρκεί μια ματιά ολόγυρά μας, για να το νιώσουμε καλύτερα τούτο. Η καθημερινή ζωή ολοένα και περισσότερο χάνει τη θαλπωρή, τη γλυκιά ζεστασιά της. Είναι ένας χειμώνας χωρίς αλκυονίδες. Η «καλημέρα», αυτό το χαρούμενο άνοιγμα παραθύρου προς τον αίθριο ουρανό, μεταβάλλεται σιγά σιγά σε μορφασμό. Η ανθρώπινη λαιμαργία, η δίψα της ευζωίας δεν αφήνει τόπο για ευγενικά αισθήματα. Κάτι περισσότερο: τα ευγενικά αισθήματα θεωρούνται ξεπερασμένα.
Λησμονούμε, ωστόσο, πως η ανθρωπιά είναι κυριότατα βούληση, δεν είναι γνώση, δεν είναι μόνο γνώση. Και δεν είναι λόγος, είναι πράξη. Είναι ένας ολόκληρος εσωτερικός κόσμος, στην τελείωσή του, που ακτινοβολεί παντού. Η ανθρωπιά αποκλείει τη μισαλλοδοξία, την καταφρόνηση του άλλου ανθρώπου· είναι επιεικής και ήπια. Περιέχει πολλή συγκατάβαση και πολλή κατανόηση. Η ανθρωπιά είναι κυκλική παρουσία. Δεν βρίσκεται στραμμένη προς ένα μονάχα σημείο του ορίζοντα. Εκείνος που είναι αληθινά ανθρώπινος δεν μπορεί  παρά να είναι, σε κάθε περίσταση, ανθρώπινος. Η ανθρωπιά δεν είναι επάγγελμα, δεν είναι όργανο αυτοπροβολής και επιτυχίας. Είναι απάρνηση. Πρέπει πολλά  ν’ αρνηθείς, για να κερδίσεις τα ουσιωδέστερα.
Αλλά δεν είναι και παθητική κατάσταση. Ολωσδιόλου αντίθετα, αποτελεί μορφή αδιάκοπης ενέργειας. Είναι πολύ ευκολότερο να γίνεις «μέγας ανήρ» παρά να γίνεις «μεγάλος άνθρωπος». Η Ιστορία είναι γεμάτη παραδείγματα μεγάλων ανδρών. Αλλά έχει πολύ λίγους «ανθρώπους» να παρουσιάσει.
I.Μ.Παναγιωτόπουλος, Ο Σύγχρονος Άνθρωπος.   Οι Εκδόσεις των φίλων, Αθήνα 1988. 18η έκδοση (Διασκευή).

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε
(100-120 λέξεις). Μονάδες 25
 Β1. Να αναπτύξετε σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων το περιεχόμενο του αποσπάσματος που ακολουθεί:«Η ανθρώπινη λαιμαργία, η δίψα της ευζωίας δεν αφήνει τόπο για ευγενικά αισθήματα. Κάτι περισσότερο: τα ευγενικά αισθήματα θεωρούνται ξεπερασμένα.».

Β2. α ) Να βρείτε δύο τρόπους ανάπτυξης στην πρώτη παράγραφο του κειμένου (Η «ανθρωπιά» …  «εν πολέμω και εν ειρήνη») και να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. Μονάδες 6

β ) Ποια νοηματική σύνδεση εκφράζουν οι διαρθρωτικές λέξεις:   έτσι ( στην τέταρτη παράγραφο)   ωστόσο (στην έκτη παράγραφο).
 Μονάδες 4

Β3. α ) Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:
  αναλίσκεται, οικουμενική, διαστρεβλώσεις, ολωσδιόλου, ευζωίας.  Μονάδες 5
β ) Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:    κοινόχρηστος, συμμετοχή, αυτοακυρώνεται, γνώση, αδιάκοπης.Μονάδες 5

4. α ) Να αιτιολογήσετε τη χρήση των εισαγωγικών στις παρακάτω περιπτώσεις:    «αυτός είναι μεγάλος ανθρωπιστής»  ( στην πρώτη παράγραφο)   «Ερυθρού Σταυρού»  ( στην πρώτη παράγραφο).
    Μονάδες 2
 β ) Να εντοπίσετε στο κείμενο τρεις εκφράσεις με μεταφορική σημασία. Μονάδες 3

 Σε άρθρο σας, που θα δημοσιευτεί σε τοπική εφημερίδα, να αναφερθείτε σε φαινόμενα που αποδεικνύουν το έλλειμμα ανθρωπιάς στην εποχή μας, αλλά και σε δραστηριότητες, ατομικές και συλλογικές, που αποσκοπούν στον περιορισμό αυτού του ελλείμματος (500-600 λέξεις).


Μονάδες 40

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014

http://exams-repo.cti.gr/

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ (ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ 2014) : Νέες Τεχνολογίες και Εκπαίδευση

ΚΕΙΜΕΝΟ

  Νέες Τεχνολογίες και Εκπαίδευση   

 Προκειμένου να κατανοήσουμε την επανάσταση που μπορεί να επιφέρει η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση είναι απαραίτητο να ξεκινήσουμε από την επίδραση που έχουν ασκήσει οι τεχνολογίες αυτές στην κοινωνία, την οικονομία, την πολιτική, την ιατρική και άλλους τομείς. Αν περιοριστούμε, για χάρη συντομίας, μόνο στο ραδιόφωνο και το κασετόφωνο, την τηλεόραση και το βίντεο, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι άλλαξαν τον τρόπο ζωής των μελών των κοινωνιών στις οποίες επικράτησαν πολύ πριν αξιοποιηθούν στην εκπαίδευση.

      Το εκπαιδευτικό μας σύστημα αποτελεί ένα κομμάτι της κοινωνίας και αντικατοπτρίζει τις αρχές και τα ιδανικά της. Εντούτοις, δε φαίνεται να ακολουθεί την πρόοδο που έχει συντελεστεί σε αυτή με τον ίδιο ρυθμό. Το μοντέλο διδασκαλίας που βασίζεται στο μοναδικό βιβλίο, το δάσκαλο-αυθεντία και το παραδοσιακό διαγώνισμα αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος που δεν έχει μεταβληθεί σημαντικά τα μεταπολεμικά χρόνια. Παράλληλα, όμως, δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ένα πλήθος αλλαγών που σημειώθηκαν σε επίπεδο υποδομών και περιεχομένου στην ελληνική εκπαίδευση.

     Οι συνέπειες αυτής της ασυμβατότητας ανάμεσα στην τεχνολογικά αναπτυγμένη κοινωνία και στην προσκολλημένη στο παρελθόν εκπαίδευση μπορεί να αποβούν αρνητικές για τους μαθητές. Κάποιοι από αυτούς μεγαλώνουν σε ένα τεχνολογικά αναπτυγμένο περιβάλλον, γεμάτο από ποικίλες και εναλλασσόμενες εικόνες και πηγές πληροφόρησης, με αποτέλεσμα να βρίσκουν το σχολείο βαρετό και ανίκανο να τους εμπνεύσει και να τους ανοίξει νέους ορίζοντες και ενδιαφέροντα. Η πλειοψηφία των παιδιών, όμως, κάνει περιορισμένη ή καθόλου χρήση αυτών των τεχνολογικών επιτευγμάτων. Αν το σχολείο δεν τους παρέχει τρόπους πρόσβασης σε αυτά, τότε θα χάσουν μια σημαντική ευκαιρία να προετοιμαστούν για την Κοινωνία της Πληροφορίας στην οποία καλούνται να ενταχθούν. Έτσι, η ένταξη των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση μπορεί να συντελέσει σε μεγάλο βαθμό στην κατάργηση των ποικίλων ανισοτήτων.    

  Για να πραγματοποιηθεί η ενσωμάτωση των τεχνολογιών στην εκπαίδευση επιβάλλονται αρκετές αλλαγές. Θα πρέπει οι εκπαιδευτικοί να ξαναγυρίσουν στα θρανία, για να εκπαιδευτούν στις νέες τεχνολογίες και στους τρόπους αξιοποίησής τους στην τάξη. Αντίστοιχα, πρέπει να προσαρμοστούν και οι μέθοδοι αξιολόγησης του εκπαιδευτικού αποτελέσματος. Η αξιολόγηση αυτή πρέπει να πάψει να είναι μηχανιστική, αλλά να επικεντρώνεται περισσότερο στη διαδικασία μάθησης, στην πορεία του μαθητή προς την κατάκτηση της γνώσης. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού διαμορφώνεται σε αυτόν του βοηθού που καθοδηγεί, παρατηρεί και επεμβαίνει καθ’ όλη τη διάρκεια της πορείας. Με τον τρόπο αυτό αξιολογείται όχι μόνο η επίδοση του μαθητή, αλλά και η απόδοση του συστήματος.

   Οι νέες τεχνολογίες έφεραν επαναστατικές αλλαγές σε παγκόσμια κλίμακα. Η εξάπλωσή τους επέφερε σε μεγάλο βαθμό την παγκοσμιοποίηση στην αγορά και στην οικονομία.. Τα νέα δεδομένα δεν άφησαν ανεπηρέαστη τη χώρα μας. Είναι χρέος της κοινωνίας να προσφέρει στα παιδιά την απαραίτητη εκπαίδευση για να επιβιώσουν, αλλά και να διακριθούν στο τεχνολογικά αναπτυγμένο παγκοσμιοποιημένο μέλλον του κόσμου. Η εκπαίδευση πρέπει να βασίζεται σε νέα δεδομένα, να εκμεταλλεύεται τις δυνατότητες των παιδιών, αλλά και να ανοίγει νέους δρόμους. Επομένως, δεν μπορούμε να αφήσουμε τις νέες γενιές να πορεύονται στο μέλλον με τα δεκανίκια του παρελθόντος.

Κωνσταντίνα Οικονόμου, Νέα Παιδεία,2004,(διασκευή)

ΘΕΜΑΤΑ

Α 1. Να γράψετε περίληψη του κειμένου (100-120 λέξεις).
  (μονάδες 25)

Β1. « η ένταξη των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση μπορεί να συντελέσει σε μεγάλο βαθμό στην κατάργηση των ποικίλων ανισοτήτων". Χρησιμοποιώντας το παραπάνω απόσπασμα ως θεματική περίοδο να γράψετε μια παράγραφο που να αναπτύσσεται με αιτιολόγηση και παραδείγματα.
(μονάδες 12)

Β2.(α) Να γράψετε τον τρόπο πειθούς και ένα μέσο πειθούς που χρησιμοποιεί η συγγραφέας στην πρώτη παράγραφο.

  (μονάδες 3)  
    (β) Να γράψετε τα δομικά μέρη της  τελευταίας παραγράφου (Οι νέες τεχνολογίες έφεραν … με τα δεκανίκια του  παρελθόντος).
                                                                        (μονάδες 3)  
 Β3.(α) Να αντικαταστήσετε την καθεμιά από τις υπογραμμισμένες λέξεις των πιο κάτω φράσεων με μια συνώνυμή της
 αντικατοπτρίζει τις αρχές και τα ιδανικά της
 έφεραν επαναστατικές αλλαγές  
  (μονάδες 2)  
    (β).  Να αναλύσετε τις πιο κάτω λέξεις στα συνθετικά τους μέρη:
 
       τεχνολογιών            
       συντομίας      
       ανεπηρέαστη  
  (μονάδες 3)  

Β4.  Να γράψετε (α) ένα παράγωγο ουσιαστικό και (β) ένα παράγωγο επίθετο για το καθένα από τα πιο κάτω ρήματα:

 περιοριστούμε
 αποβούν
 επιβάλλονται
 προσφέρει
                                                                        (μονάδες 4)

Β5. Ποια νοηματική σχέση δηλώνουν οι διαρθρωτικές λέξεις – φράσεις του κειμένου: «Εντούτοις  ... » (δεύτερη παράγραφος), «Παράλληλα ... » (δεύτερη παράγραφος),  « Έτσι, ... » (τρίτη παράγραφος),  «Με τον τρόπο αυτό, ... » (τέταρτη παράγραφος),
                                                                       (μονάδες 8 )


Γ1.     «Οι νέες τεχνολογίες έφεραν επαναστατικές αλλαγές σε παγκόσμια κλίμακα».
Σε άρθρο που θα δημοσιευθεί στο περιοδικό του σχολείου σας να αναφερθείτε στη θετική συμβολή των νέων τεχνολογιών στους τομείς της εκπαίδευσης, της οικονομίας και της ιατρικής (500-600 λέξεις)
                                                                            (μονάδες 40)  

Τα παράξενα ονόματα χρονογραφούνται...

ΤΟ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ…

 Το χρονογράφημα είναι είδος έντεχνου πεζού λόγου με λογοτεχνική συχνά χροιά· δημοσιεύεται σε εφημερίδες και σε περιοδικά· κυρίως σε εφημερίδες, αν και στην Ελλάδα τουλάχιστον ξεκίνησε από τα περιοδικά. Πρόθεσή του είναι να σχολιάσει την επικαιρότητα της κοινωνικής, της πολιτιστικής, της πολιτικής κτλ. ζωής. Κινείται δηλαδή σε κάθε κατεύθυνση και αγκαλιάζει κάθε μορφή ζωής που παρουσιάζει ευρύτερο ενδιαφέρον. Κατά πάγια συνήθεια, είναι σύντομο κείμενο ευχάριστο και καλύπτει συγκεκριμένη στήλη στην εφημερίδα ή στο περιοδικό. Γράφεται σε τόνο εύθυμο, χαριτωμένο, χιουμοριστικό, κάποτε επικριτικό, δηκτικό άλλοτε, συχνά ειρωνικό, παραινετικό, έμμεσα ή άμεσα διδακτικό και παιδαγωγικό. Αυτά σημαίνουν ότι συστεγάζει αρμονικά τη χάρη και τη σκωπτικότητα, την ευφυολογία και τον κριτικό στοχασμό, την αφηγηματική ροή και τη διδακτική πρακτική, την ειρωνική διάθεση και τη σοβαρή πρόθεση. Με την ποικιλία των θεμάτων του και των τρόπων με τους οποίους γράφεται εξασφαλίζει όλες τις προϋποθέσεις μιας φιλικής ευχάριστης και τακτικής επικοινωνίας χρονογράφου και κοινού(...). (Από το σχολικό βιβλίο της Νεοελληνικής Γλώσσας Α΄Λυκείου).


  Μια ακόμη προσπάθεια δημιουργικής γραφής, αυτή τη φορά με αφορμή τη διδασκαλία του χρονογραφήματος, απέφερε σημαντικούς και πρωτότυπους "καρπούς" από τους επίδοξους συντάκτες χρονογραφημάτων!

Ονόματα…για γέλια!


      Φρίξος Χατζησαλάτας; παρών…Σεβαστή Φέτα; παρούσα…
Μα τι ονόματα και αυτά ρε παιδί μου;! Ονόματα…για γέλια ή και για κλάματα πολλές φορές…Και απ’ ότι βλέπω εδώ στον κατάλογο τα περισσότερα προέρχονται απ’ όλο τον μουσικό, θαλάσσιο και γαστρονομικό τομέα του Ελληνικού πολιτισμού και όχι μόνο.
      Αλλά θα μου πείτε δεν φταίτε εσείς! Δεν φταίτε καθόλου εσείς, αλλά ούτε και επιφέρω ευθύνες στους γονείς σας, διότι τα επίθετα συγκεκριμένα, και όχι τόσο τα ονόματα, προέρχονται από τους προπαππούδες των παππούδων σας και μην σας πω και παλαιότερα.
      Όσον αφορά στα ονόματα πάλι, εδώ μπορώ να πω πως δεν φταίνε τόσο οι γονείς αλλά οι γιαγιάδες και οι παππούδες, οι οποίοι χώνουνε αρκετές φορές, ειδικότερα στα χωριά και στις παραδοσιακές οικογένειες, την μύτη τους παντού!<< Όχι! Το παιδί θα το βγάλετε ΄΄Σαριμπάλα΄΄… Ο Χριστός και η Παναγία! Λες και είναι το παιδί ‘τόπι’. Είπα και ελάλησα.. το παιδί θα πάρει το δικό μου όνομα. Καλά μητέρα..>> Και συνεχίζοντας, κλείνοντας αυτή την παρένθεση θα διαβάσω και τα υπόλοιπα ονόματα μπας και τελειώνουμε επιτέλους…
Αρσινόη Σουβλάκη; παρούσα.. Μάρτιος Απρίλιος; παρών.. Ευλογέτα Φάλαινα; παρούσα.. Πόθος Καρπός; παρών.. και Ακίνδυνος Αλβανός; παρών..
Χμμ.. πολύ ωραία! Όλη εδώ!
       Ααα...και μιας τώρα είχαμε αυτήν την συζήτηση για σπάνια, αστεία και παράξενα ονόματα, δεν θα πρέπει να νιώθετε κατώτεροι και μειονεκτικά απέναντι στους άλλους γιατί ποτέ δεν ξέρετε.. Αυτοί μπορεί να έχουν χειρότερο όνομα ή επίθετο από το δικό σας… Για παράδειγμα, η Φαίη Σκορδά ή η Ναταλία Γερμανού…καλύτερα επίθετα έχουν; Και όμως έχουν διαπρέψει ‘ας το πούμε’ στον καλλιτεχνικό και δημοσιογραφικό χώρο της τηλεόρασης. Αφού τώρα πλέον έκαναν καριέρα ή μάλλον κάποιος τις ανέδειξε δεν τους νοιάζει και τόσο για το όνομά τους αφού παίρνουν ένα ικανοποιητικό μισθό λέγοντας μπούρδες. Τελοσπάντων ξεφύγαμε από το θέμα μας πάλι…Ντριν! Ντριν!
- Το κουδούνι είναι; Χτύπησε κιόλας;
- Ναι κυρία..
- Καλώς.. περάστε έξω και τα λέμε την επόμενη ώρα…

Παυλίνα Τσιάρα, μαθήτρια Α΄Λυκείου


Περίεργα ονόματα. 

 Μου αρέσουν τα ασυνήθιστα ονόματα. Στην οικογένεια μου έχουμε σχεδόν όλοι ονόματα που αν φωνάξεις στο δρόμο θα γυρίσουν πάνω από 10 κεφάλια. Δεν έχω σκοπό να το διαιωνίσω αυτό. Δεν μου αρέσουν τα ονόματα που ακούγονται γελοία ή προκαλούν γελοίους συνειρμούς. Όπως επίσης και τα πολύ βαριά χριστιανικά όπως για παράδειγμα το όνομα Ορθόδοξος. Τα ασυνήθιστα ονόματα μου αρέσουν. Αλλά και πάλι έχω ακούσει μερικά αποτυχημένα κατά τη γνώμη μου όπως Σενέκας και Αστυάνακτας. Ειδικά όταν είναι αδέρφια και έχουν και οι δύο τέτοια ονόματα μου φαίνεται πολύ περίεργο. Αυτό που ο γονιός θέλει να επιδείξει το κάψιμό του και την πληρώνει το παιδί, δεν το καταλαβαίνω...
  Επίσης δεν μου πολυαρέσουν τα άσχετα υποκοριστικά, οι μεταλλάξεις δηλαδή των ονομάτων, ενώ το όνομα είναι ωραίο με την αρχική του μορφή. Για παράδειγμα, για ποιόν λόγο να αλλάξει κάποιος το Παναγιώτα σε Πένυ; Θέλεις να το αλλάξεις; Το Γιώτα είναι πολύ καλύτερο. Εκνευρίζομαι όταν κάποιος συστήνεται ως Άκης. Τι θα πει Άκης; Μπορεί να βγαίνει απ' όλα τα ονόματα, σχεδόν, που υπάρχουν! Εν κατακλείδι, χίλιες φορές να έχει κάποιος ένα πρωτότυπο αλλά και εύηχο όνομα παρά ένα απίστευτα συνηθισμένο.


Τσιαούση Βάσια, μαθήτρια Α΄Λυκείου

   Απλή πρωτοτυπία ή κάποιο τυπογραφικό λάθος;

 Πώς θα  αντιδρούσατε αν πηγαίνατε μια μέρα στην τράπεζα και η γραμματέας φώναζε τον κύριο μπροστά σας ,Ακίνδυνο  Αλβανό; Και αυτό είναι μόνο η αρχή… Μην ακούτε όλες αυτές τις βλασφημίες περί οικονομικής κρίσης… Η κρίση βρίσκεται αλλού! Όπως φανερώνει  και το ονοματεπώνυμο της κυρίας Κροίσης Πετρελαίου.
 Θα θέλατε να διοργανώσετε ένα γλέντι με μπουφέ και κατσίκια για το γάμο της κόρης σας ; Καλέστε τώρα τον Σεραφείμ Μπουφέ! Είναι πραγματική εγγύηση… Το δηλώνει άλλωστε το επίθετό του … Ξέρει από καλούς μπουφέδες! Ή μήπως καλύτερα… την Διαλεχτή Κατσίκα; Είναι η καλύτερη στο κοπάδι της. Και αν δεν πάει κάτι καλά με τον γάμο, απευθυνθείτε στον Ζήση Γεράση .Θα αναλάβει κατ΄ιδίαν τον γαμπρό!
 Μετά από όλα αυτά τα πρωτότυπα επίθετα μήπως πεινάσατε; Πεταχτείτε μέχρι την πιτσαρία της Σωτηρίας Πιτσάρας στο Κιλκίς! Τέτοια πίτσα δεν ξαναφαγε κανείς…
 Και όταν συναντήσεις όλους αυτούς τους ανθρώπους, θα καταλάβεις  πως σίγουρα ,όσο παράξενο και να ακούγεται το επίθετό σου… Είναι εντελώς φυσιολογικό σε σύγκριση με τα παραπάνω.

 Κατερίνα Τραψιώνη A3

Λίγο έως πολύ... παράξενα!

Από τα παλαιότερα χρόνια στην Ελλάδα, πολλοί γονείς αποφάσιζαν να δίνουν στα παιδιά τους ορισμένα ασυνήθιστα ονόματα. Μπορούμε να πούμε ότι ήταν και της <<μόδας>>. Έτσι, αυτά τα ονόματα ήταν και συνεχίζουν να είναι ποικίλα και εξαιρετικά ενδιαφέροντα.

Πολλά σπάνια, και τις περισσότερες φορές, αστεία. Προέρχονται από διάφορα χωριά της Ελλάδας και πολλά από τις μεγάλες πόλεις. Μερικά από αυτά είναι τα ονόματα Ανανίας, Αγορίτσα, Εφρόνιος, Μαυρίκιος, Αφθονία, Φωστήρα, Τερφονία, Αγαπήνωρ. Ακόμη, αξίζει να αναφερθούν τα ονόματα Τηλέφη, Αξιώτης, Αννίβας, Αριστόνους, Ασκληπιός, Γερβάσιος, Γιασεμής, Επιφάνιος, Ελπιδοφόρος. Επιπρόσθετα ασυνήθιστα μπορούμε να χαρακτηρίσουμε και τα ονόματα Ευθύφρων, Μαργαρίτης, Ιωνάθαν, Νεοπτόλεμος, Νικοκλής, Νικόστρατος, Σταμέλος, Ψαραντώνης, Σωσίπατρος, Τισσαφέρνης.

Όμως, μία αναφορά μόνο σε ονόματα δεν είναι αρκετή. Εντύπωση και γέλιο προκαλούν και πολλά επίθετα! Τέτοια είναι: Επίθετα που θυμίζουν ζώα. Γουρουνίδης, Κατσίκας, Φάλαινας. Επίθετα που θυμίζουν φαγητά. Φέτα, Χατζησαλάτας, Βερίκοκος, Σκορδαλιάς, Σουβλάκη, Λουκάνικας. Επίθετα αστεία. Φρίκης, Βρυκόλακας, Φόρτωμας, Σπάτουλας, Γεράσης, Ξεσφίγγης, Προσπαθόπουλος, Φουκαράς. Επίθετα που θυμίζουν περιοχές. Ηλίας, Τρίκαλας, Φάρσαλα, Κρήτης. Επίθετα προκλητικά. Καπνιστή, Τουρλού, Παπιομύτογλου, Λουσιμιάλογλου, Μπινές, Χορταριάρογλου.

Όλα αυτά τα ονόματα και τα επίθετα είναι, από τη μία πλευρά, αστεία. Από την άλλη, όμως, είναι τόσο πολύ ενδιαφέροντα και εντυπωσιακά, που δεν μπορούμε να ξεχάσουμε αυτά και, φυσικά, τους ανθρώπους που τα αντιπροσωπεύουν.

Τσαούση Ζωή, Α'3

Το θέατρο στο σχολείο

ΝΥΧΤΕΡΙΝΟ ΤΡΕΝΟ ΓΙΑ ΤΗ ΛΙΣΑΒΟΝΑ

 Όταν η Λογοτεχνία συναντάει την Ιστορία γεννιέται ένα βιβλίο που προβληματίζει, τέρπει και προσφέρει ανεκτίμητη γνώση πάνω στην ανθρώπινη ψυχή και τον λογισμό. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το βιβλίο του Πασκάλ Μερσιέ εκτός των άλλων ενέπνευσε και την επιτυχημένη μεταφορά της ιστορίας στον κινηματογράφο.

Ο λατινιστής Ράιμουντ Γκρεγκόριους, καθηγητής σ’ ένα λύκειο της Βέρνης, πασίγνωστος για την εμμονή του στο μάθημά του και στην αξία της γνώσης, άνθρωπος μοναχικός, χωρίς οικογένεια, εγκαταλείπει ξαφνικά τη δουλειά του και παίρνει το πρώτο νυχτερινό τρένο για τη Λισαβόνα, απλώς και μόνο επειδή έτυχε να συναντήσει μια νεαρή γυναίκα στο ποτάμι, έτοιμη ν’ αυτοκτονήσει, και μαγεύτηκε ακούγοντάς τη να μιλάει πορτογαλικά.
  Στη Λισαβόνα θα ακολουθήσει τα ίχνη ενός ποιητή, του Αμαντέου ντε Πράντου, θα γνωρίσει μέρη, ανθρώπους, γυναίκες, συνήθειες, βιβλία… και, το κυριότερο, σκέψεις, ιδέες, επιθυμίες. Και όταν έρθει αντιμέτωπος με το θάνατο, θα αναγκαστεί να αντικρίσει τη ζωή με άλλο μάτι.

Ένα εξαιρετικά λεπτοδουλεμένο μυθιστόρημα, ύμνος στην αξία της ζωής!


Στην ταινία εντυπωσιάζουν η προβολή της Λισαβόνας με την αριστοτεχνική φωτογραφία και η αφήγηση των γεγονότων της εποχής του δικτάτορα Σαλαζάρ.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ 2014 ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ: ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

 Οι πανελλαδικές εξετάσεις αρχίζουν. Παράλληλα με τις επαναλήψεις στα θεωρητικά του μαθήματος της νεοελληνικής γλώσσας (θεωρία και μεθοδολογία γραφής κειμένων στα διδαγμένα επικοινωνιακά πλαίσια, θεωρία του βιβλίου και σχεδιαγράμματα) είναι χρήσιμο να διαβάζουμε και να ασκούμαστε σε κείμενα γνήσιου επικοινωνιακού λόγου που διαθέτουν κι έναν επικαιρικό χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, το κείμενο της Τασούλας Καραϊσκάκη από την Καθημερινή διαθέτει τα παραπάνω χαρακτηριστικά κι ενδείκνυται για επεξεργασία. Οι απαντήσεις του κριτηρίου είναι διαθέσιμες και θα αποστέλλονται σε όσους/-ες τις ζητήσουν. 

Καλή άσκηση!

 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

Ο στρεβλός ανθρωπισμός

 (…) Και τι σχέση έχει σήμερα ο ανθρωπισμός με την αξία και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου; Το πνευματικό κίνημα που κληροδοτήθηκε από τους Έλληνες και τους Λατίνους στους Ιταλούς της Αναγέννησης, ανανεώθηκε από τους Γάλλους Διαφωτιστές και τους Γερμανούς Φιλανθρωπιστές και Νεοανθρωπιστές του 18ου αι., εκσυγχρονίστηκε από τους μαρξιστές και τους υπαρξιστές του 20ού αι., στον 21ο αι. πέρασε ως ένας μάλλον θολός και ρευστός στόχος συχνά αντίρροπων ιδεολογιών. Ο ανθρωπισμός, σήμερα, δεν θέτει πλέον τον άνθρωπο στο επίκεντρο της μέριμνάς του. Δεν αποδέχεται τη βαριά ευθύνη που συνδέει τον έναν με τους άλλους ανθρώπους. Δεν πιστεύει στη συλλογική πάλη ενάντια στο «κακό».

 Οι ουμανιστές έδιναν ιδιαίτερη σημασία στα ήθη. Με την επικράτηση του ατομικισμού, οι ανιδιοτελείς εξέπεσαν, ακόμη και το ιστορικό δημιούργημα της δυτικής οικονομίας, ο πολυμήχανος επιχειρηματίας, αντικαταστάθηκε από τον κερδοσκόπο που εγκαταλείπει την παραγωγική δραστηριότητα για να επιδοθεί στο χρηματιστηριακό κέρδος. Και εδραιώθηκε η πεποίθηση ότι ο ανθρωπισμός είναι εκ γενετής γνώρισμα, δεν χρειάζεται να τον κατακτήσουμε, γεννιόμαστε άτομα• η γνώση δεν τροποποιεί τον ανθρωπισμό μας. Κεντρική αξία είναι το χρήμα και καταδικαστέο αλλά δομικό χαρακτηριστικό της κοινωνίας η διαφθορά.

 Που θεριεύει ανεμπόδιστη για έναν επιπλέον λόγο• εξαιτίας της αδιαφάνειας των κρατικών υπηρεσιών, που αποκλείει τις κοινωνίες από τη διαχείριση μεγάλων ζητημάτων. Αν όλοι είχαν τη δυνατότητα να γνωρίζουν τα πάντα για την ειρήνη, την ασφάλεια, το περιβάλλον, την οικονομία θα υπήρχε μικρότερη κρατική εξαπάτηση, πιο περιορισμένη επιχειρηματική παραπληροφόρηση, λιγότεροι λανθασμένοι οικονομικοί χειρισμοί. Και, εν προκειμένω, ανέγγιχτη βοήθεια προς πληγέντες.

 Θα ήταν λογικό να υποθέσει κανείς ότι τα ηθικά αισθήματα, η εντιμότητα, η αλληλεγγύη, θα γίνουν σταθεροί τρόποι ζωής όταν θα συντελούν στην επιβίωση των περισσοτέρων. Όμως αυτό προϋποθέτει έναν εξανθρωπισμό, ξένο προς τη σημερινή μας ταυτότητα. Απαιτεί την ολοκλήρωση των πραγμάτων όχι  αποκλειστικά μέσα στην οικονομία, αλλά και μέσα στον στοχασμό, τη φιλία, την αγάπη – το εξισωτικό τραγούδι της θεμελίωσης της κοινότητας των Ανθρώπων.

Τασούλα Καραϊσκάκη   http://www.kathimerini.gr/authors?id=33 (διασκευή)

Β. ΘΕΜΑΤΑ

Α. Να παρουσιάσετε περιληπτικά το κείμενο, προκειμένου να δημοσιευτεί στο ιστολόγιο του σχολείου σας. (80-100 λέξεις)

(μονάδες 25)

Β1.  Για ποιους λόγους, σύμφωνα με τη συγγραφέα, ο ανθρωπισμός απομακρύνεται σήμερα από την αξιοπρέπεια του ανθρώπου;

(μονάδες 10)

Β2. α . Να βρείτε πέντε (5) λέξεις ή φράσεις ποιητικής λειτουργίας της γλώσσας στο κείμενο

(μονάδες 5)

       β.  Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η τελευταία παράγραφος του κειμένου;

(μονάδες 5)

Β3.   Να δώσετε μία συνώνυμη για καθεμία από τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου

(μονάδες 10)

Β4.  Το πνευματικό κίνημα που κληροδοτήθηκε από τους Έλληνες και τους Λατίνους στους Ιταλούς της Αναγέννησης, ανανεώθηκε από τους Γάλλους Διαφωτιστές και τους Γερμανούς Φιλανθρωπιστές και Νεοανθρωπιστές του 18ου αι., εκσυγχρονίστηκε από τους μαρξιστές και τους υπαρξιστές του 20ού αι.,: Να μετατρέψετε την παραπάνω σύνταξη στην αντίθετή της (από ενεργητική σε παθητική και αντίστροφα).

(μονάδες 5)

Γ.  Σε μια συζήτηση στρογγυλής τράπεζας που διεξάγεται στη δημοτική ενότητα της περιοχής σας, με θέμα την ενίσχυση του ανθρωπισμού  στη σημερινή εποχή της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, αναλαμβάνετε να παρουσιάσετε τη γραπτή εισήγησή σας, ως εκπρόσωπος του συμβουλίου των μαθητών των Λυκείων της περιοχής. Στην εισήγησή σας θα εξετάσετε τα αίτια της υποχώρησης των ανθρωπιστικών ιδανικών και θα προτείνετε στρατηγικές για την επανάκτησή τους αλλά και για την καλλιέργειά τους.  

                                                                                                        (μονάδες 40)

Έρευνα-Επεξεργασία κειμένου: Ελένη Παπαδοπούλου, φιλόλογος

Μάης

  Ο Μάης είναι ποιητικός μήνας. Το όνομά του κατά μία εκδοχή, το πήρε από το όνομα της Μαίας ,μητέρας του Ερμή, για την οποία γίνονταν θυσίες την πρώτη του μηνός. Ο λαός που τραγούδησε έντεχνα τις χαρές και τις πίκρες της ζωής του, δεν άφησε ανύμνητο και τον γλυκύτατο μήνα της άνοιξης. Έφκιασε και γι' αυτόν πολλά τραγούδια, όπου υμνεί τα κάλλη της φύσης και την ομορφιά της ζωής. Η φύση δε και η ζωή αποτελούν το στημόνι και το υφάδι που συνταιριάζονται περίτεχνα στον αργαλειό της λαϊκής τέχνης και γίνονται όμορφα τραγούδια:

Ήρθεν ο Μάης, ήρθεν ο Μάης κι ο μήνας!
Σεβαίνει με τα κάματα, με τα τρανά ισκιάδια!
Ασχήμαιναν οι όμορφες κι ομόρφαινεν ο τόπος!
Ασχήμαινε κι η αγάπη μου και δεν την αγνωρίζω!
Σεβαίνω, βγαίνω, την τηρώ και δεν την αγνωρίζω!

Λαογραφικά Δυτικής Μακεδονίας του Φώτη Δ. Παπανικολάου, Θεσσαλονίκη 1962

ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΚΤΗ ΤΟΥ Μ. ΣΑΧΤΟΥΡΗ

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ

΄Ενας μπαξές γεμάτος αίμα

είν’ ο ουρανός

και λίγο χιόνι

έσφιξα τα σκοινιά μου

πρέπει και πάλι να ελέγξω

τ’ αστέρια

εγώ

κληρονόμος πουλιών

πρέπει

έστω και με σπασμένα φτερά

να πετάω.

(Τα φάσματα ή η χαρά στον άλλο δρόμο, 1958)

Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Ένα από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Σαχτούρη είναι η εικονοποιία. Να βρείτε τρεις ιδεοπλαστικές εικόνες του ποιήματος που παραπέμπουν στη δύσκολη μεταπολεμική εποχή στην οποία αναφέρεται. (Μονάδες 15)
2. Οι λέξεις που χρησιμοποιεί ο ποιητής έχουν σχέση με το λεξιλόγιο της καθημερινής ομιλίας. Να εντοπίσετε τέσσερες λέξεις και να σχολιάσετε  τον  ρόλο τους στο ποίημα (Μονάδες 20)
3. Να σχολιάσετε τον τίτλο του ποιήματος (Μονάδες 20)
4. Ο χώρος του ποιήματος καλύπτει δύο επίπεδα: το γήινο και το ουράνιο. Αφού εντοπίσετε και σχολιάσετε τα δύο επίπεδα να αναπτύξετε την άποψή σας για το τι συμβολίζει ο ουρανός (Μονάδες 25)
5. Να συγκρίνετε, ως προς το περιεχόμενο και τη μορφή,  το ποίημα του Μίλτου Σαχτούρη "Ο Ελεγκτής" και το ποίημα του Ανέστη Ευαγγέλου "ο ποιητής"  ( Μονάδες 20)

Ο  π ο ι η τ ή ς

Είχε ανεβεί στην πιο ψηλή κορφή

κι η φωνή του, λευκό πουλί στον ουρανό.

Στους πρόποδες μυρμήγκιαζε πλήθος αμέτρητο

άκουγαν τη φωνή κι ολοένα ανέβαιναν

μίκραινε ο κύκλος και κρατούσαν ξύλα

μαχαίρια κράταγαν και πέτρες  και πλησίαζαν

ακούγονταν κραυγές σκοτώστε τον

να πέφτουν άρχισαν μετά οι πρώτες πέτρες

λάμψαν στον ήλιο τα μαχαίρια

κατάλαβε το τέλος του.

Όμως η φωνή του,

λευκό πουλί πέταγε πάνω απ’ τα κεφάλια τους

και δεν τη φτάναν οι κραυγές και τα μαχαίρια

 Επιμέλεια: Ελένη Παπαδοπούλου, φιλόλογος

Μάθημα Λογοτεχνίας στη Βιβλιοθήκη

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ: Διαβάζουμε ποίηση και δημιουργούμε  μέσα στη σχολική βιβλιοθήκη  (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α΄ΛΥΚΕΙΟΥ)

ΑΦΟΡΜΗ: ΣΕΦΕΡΗΣ-ΕΛΥΤΗΣ-ΡΙΤΣΟΣ

1. ΣΤΟΧΟΙ

1. Να αποκτήσουν οι μαθητές/τριες ουσιαστική επαφή με τη Λογοτεχνία κατά τρόπο ελκυστικό και άμεσο.

2. Να έλθουν σε επαφή με άλλες μορφές τέχνης π.χ. Μουσική, (μέσω μελοποιημένων έργων ποιητών), Κινηματογράφο.

3. Να μάθουν ενεργητικά και δημιουργικά και να εμπεδώσουν τις γνώσεις της Ν.Ε. Λογοτεχνίας και της Ν.Ε. Γλώσσας μέσω της βιωματική μάθησης.

4. Να αναπτύξουν γνωστικές δεξιότητες (σύγκρισης, αντιπαράθεσης, περιγραφής, ερμηνείας, ανάλυσης, επιχειρηματολογίας, αξιολόγησης, δημιουργικότητας) που μέσω των κατάλληλων δραστηριοτήτων θα μετουσιωθούν σε ικανότητα παραγωγής λογοτεχνικού λόγου.

5. Να διερευνηθούν και στη συνέχεια να καλλιεργηθούν και να αναδειχθούν ενδεχόμενες λογοτεχνικές κλίσεις των μαθητών/τριών.

2. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

1η ΩΡΑ : Αφιέρωμα  στη ζωή και το έργο του Γ. ΣΕΦΕΡΗ , Ο. ΕΛΥΤΗ και Γ. ΡΙΤΣΟΥ 

ΑΦΟΡΜΗ: έργα των ποιητών (Ελένη, Επί ασπαλάθων, Στα χτήματα βαδίσαμε…, Άξιον Εστί, Ρωμιοσύνη, Επιτάφιος)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: α βλέπουμε D.V.D. του Υπουργείου Πολιτισμού για τη ζωή και το έργο των ποιητών. 

β ακούμε  μελοποιημένα έργα τους 

γ καταγράφουμε: Α. Το έργο, Β. τον συνθέτη, Γ. 

Παρατηρήσεις, Κρίσεις-Εντυπώσεις-Σχόλια-Σκέψεις-Συναισθήματα από την ακρόαση.  

δ ακούμε  τον ποιητή να απαγγέλλει αποσπάσματα από το έργο του. καταγράφουμε : 1.τις εικόνες, 2.τις υπερρεαλιστικές εικόνες. 

ε.Προσπαθούμε να ανιχνεύσουμε  τα λογοτεχνικά ρεύματα από τα οποία επηρεάστηκαν οι ποιητές.

2η ΩΡΑ: προσπαθούμε σε μια στροφή σε ελεύθερο στίχο με ανάλογο θέμα να εκφραστούμε ποιητικά (Δημιουργική Γραφή)

3. ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΟΜΑΔΕΣ: σύγκριση κειμένων –εξαγωγή συμπερασμάτων.

Εξάσκηση στο αδίδακτο θέμα

Αδίδακτο Κείμενο

Ἰσοκράτης, Περὶ ἀντιδόσεως, 15-16

Νῦν δὲ λέγει μὲν, ὡς ἐγὼ τοὺς ἥττους λόγους κρείττους δύναμαι ποιεῖν, τοσοῦτον δέ μου καταπεφρόνηκεν, ὥστ’ αὐτὸς ψευδόμενος ἐμοῦ τἀληθῆ λέγοντος ἐλπίζει ῥᾳδίως ἐπικρατήσειν. Οὕτω δέ μοι δυσκόλως ἅπαντα συμβέβηκεν, ὥσθ’ οἱ μὲν ἄλλοι τοῖς λόγοις διαλύονται τὰς διαβολὰς, ἐμοῦ δὲ Λυσίμαχος αὐτοὺς τοὺς λόγους μάλιστα διαβέβληκεν, ἵν’ ἢν μὲν ἱκανῶς δόξω λέγειν, ἔνοχος ὢν φανῶ τοῖς ὑπὸ τούτου περὶ τῆς δεινότητος τῆς ἐμῆς προειρημένοις, ἢν δ’ ἐνδεέστερον τύχω διαλεχθεὶς ὧν οὗτος ὑμᾶς προσδοκᾶν πεποίηκε, τὰς πράξεις ἡγήσησθέ μου χείρους εἶναι.

Παρατηρήσεις

1) α) ἐλπίζει, δόξω, φανῶ: Να γραφούν οι προτάσεις στις οποίες ανήκουν τα ρήματα αυτά, να χαρακτηριστούν οι προτάσεις αυτές συντακτικά και να δικαιολογηθεί η έγκλιση με την οποία εκφέρονται.

β) κρείττους, ὑπὸ τούτου, διαλεχθείς, ὧν: Να χαρακτηριστούν συντακτικά οι λέξεις αυτές.

2) α)κρείττους, χείρους: Να γραφούν οι άλλοι βαθμοί του αρσενικού και του ουδετέρου γένους των επιθέτων αυτών στην ίδια πτώση και στον ίδιο αριθμό.

β)  ἡγήσησθε: Να γραφεί το β’ ενικό πρόσωπο όλων των εγκλίσεων του μέσου αορίστου. συμβέβηκεν: Να γραφεί το β’ ενικό πρόσωπο όλων των εγκλίσεων του αορίστου β’.

Περὶ ἀντιδόσεως: Όπως δηλώνει στο προοίμιο ο Ισοκράτης, αιτία για τη συγγραφή του λόγου του  στάθηκε η διαπίστωση ότι πολλοί είχαν λανθασμένη αντίληψη για το πρόσωπό του. Αφορμή για τη διαπίστωση στάθηκε η παραπομπή του σε δίκη περὶ ἀντιδόσεως. Ο σωζόμενος λόγος, γραμμένος από τον Ισοκράτη σε ηλικία 82 ετών, δεν είναι αυτός που εκφωνήθηκε στη συγκεκριμένη περίσταση, αλλά ένας λόγος γραμμένος λίγο αργότερα με σκηνικό τη δίκη αυτή, που δίνει στον Ισοκράτη τη δυνατότητα να παρουσιάσει τον εαυτό του και να υπερασπιστεί τις παιδευτικές του ιδέες, τη φιλοσοφία του. 

Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο

Στις 30 Μαρτίου 1952, στις 4.12 π.μ ο Νίκος Μπελογιάννης, με τρεις συντρόφους του, τους Καλούμενο, Αργυριάδη και Μπάτση, στήνονται απέναντι από το εκτελεστικό απόσπασμα, στο Γουδί και εκτελούνται δια τυφεκισμού.

Μέσα σε χρονικό διάστημα μίας εβδομάδας, η κυβέρνηση Πλαστήρα λαμβάνει περίπου 250.000 τηλεγραφήματα από όλο τον κόσμο, με τα οποία πολλοί επώνυμοι και μη ζητούν τη σωτηρία του Μπελογιάννη. Ανάμεσά τους ο Σαρλ ντε Γκολ και σχεδόν όλες οι προσωπικότητες της γαλλικής πολιτικής ζωής, καθώς και 159 βουλευτές των δύο μεγάλων κομμάτων της Μεγάλης Βρετανίας. Ο Πωλ Ελυάρ, ο Ζαν Κοκτώ, ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ, ο Ναζίμ Χικμέτ, ο Πάμπλο Πικάσσο, ο Τσάρλι Τσάπλιν είναι μερικά μόνο από τα ονόματα διανοούμενων και καλλιτεχνών που προσπαθούν να σώσουν τον Μπελογιάννη.
Παρέμβαση υπέρ του Μπελογιάννη έκανε και ο τότε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών, Σπυρίδων λέγοντας: «Έχω συγκλονιστεί από το ηθικό μεγαλείο του Μπελογιάννη. Το θεωρώ ανώτερο και από των πρώτων χριστιανών, γιατί ο Μπελογιάννης δεν πιστεύει ότι υπάρχει μέλλουσα ζωή».
Η καταδίκη και η εκτέλεσή του

Παρά την παγκόσμια κινητοποίηση και συγκίνηση, το δικαστήριο αποτελούμενο αυτήν την φορά από τακτικούς στρατοδίκες, καταδίκασε τον Μπελογιάννη και τρεις ακόμα συντρόφους του ομόφωνα σε θάνατο, την 1η Μαρτίου 1952. Λίγο αργότερα έρχεται στη δημοσιότητα το γράμμα του ηγετικού στελέχους του ΚΚΕ Νίκου Πλουμπίδη, με το οποίο αναλαμβάνει κάθε ευθύνη για την καθοδήγηση του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ και υπόσχεται να παρουσιαστεί στις αρχές με τον όρο να μην εκτελεσθεί ο Μπελογιάννης. Ακολουθεί η διάψευση από τον Νίκο Ζαχαριάδη από τον ραδιοφωνικό σταθμό "Ελεύθερη Ελλάδα" του Βουκουρεστίου , αλλά και από το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, που χαρακτηρίζουν την επιστολή «μύθευμα της αστυνομίας», ενώ αντίθετα το Υπουργείο Εσωτερικών ανακοινώνει πως ο γραφικός χαρακτήρας της επιστολής και η υπογραφή είναι γνήσια.

Πάντως όταν αυτό έγινε γνωστό ο ίδιος ο Ν. Μπελογιάνης που ανέμενε στη φυλακή απόφαση του Συμβουλίου Χαρίτων φέρεται να δήλωσε στον συνήγορό του Μηνά Γαλέο, που τον επισκέφτηκε ότι "ο Νίκος Πλουμπίδης σε καμιά περίπτωση δεν ήταν όργανο της ασφάλειας".

Τελικά η επιστολή δεν είχε κανένα αποτέλεσμα και η κυβέρνηση δήλωσε ότι δεν θα συναλλαγεί με τον καταζητούμενο για κομμουνιστική δράση Πλουμπίδη.

Η θανατική καταδίκη δεν άλλαξε ποτέ, ούτε δόθηκε χάρη, παρά τις διεθνείς εκκλήσεις. Τελικά, στις 30 Μαρτίου 1952, ημέρα Κυριακή και ώρα 4.10΄ τη νύχτα, οι τέσσερις μελλοθάνατοι μεταφέρθηκαν νωρίς το πρωί από τις φυλακές της Καλλιθέας στο στρατόπεδο του Γουδί και εκτελέστηκαν δια τυφεκισμού. Η ώρα και η ημέρα της εκτέλεσης ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστη (οι εκτελέσεις γινόταν πάντα με το πρώτο φως του ήλιου και ποτέ μέρα Κυριακή ακόμα και από τους Γερμανούς Ναζί κατακτητές) και φέρεται να έγινε τότε για να προλάβουν οι υπέρμαχοι της εκτέλεσης τυχόν απονομή χάριτος.

(Βικιπαιδεία)

Έχω πάνω στο τραπέζι μου
τη φωτογραφία του ανθρώπου
με τ᾿ άσπρο γαρούφαλο
που τον τουφέκισαν

Πάμπλο Πικάσο, Ο άνθρωπος με το γαρύφαλο

στο μισοσκόταδο
πριν την αυγή
κάτω απ᾿ το φως των προβολέων.

Στο δεξί του χέρι
κρατά ένα γαρούφαλο
πού 'ναι σα μια φούχτα φως
απο την ελληνική θάλασσα
τα μάτια του τα τολμηρά
τα παιδικά
κοιτάζουν άδολα
κάτω απ' τα βαριά μαύρα τους φρύδια
έτσι άδολα
όπως ανεβαίνει το τραγούδι
σα δίνουν τον όρκο τους
οι κομμουνιστές.

Τα δόντια του είναι κάτασπρα
ο Μπελογιάννης γελά
και το γαρούφαλο στο χέρι του
είναι σαν το λόγο πού 'πε στους ανθρώπους
τη μέρα της λεβεντιάς
τη μέρα της ντροπής.

Αυτή η φωτογραφία
βγήκε στο δικαστήριο
ύστερ' απ' τη θανατική καταδίκη.

Ναζίμ Χικμέτ

Και η ταινία του  Ν.Τζίμα με πρωταγωνιστή τον καθηγητή της Φιλοσοφικής Α.Π.Θ.,  Φοίβο Γκικόπουλο. Ήταν μεγάλη η έκπληξή μου, όταν κάποια στιγμή,  φοιτήτρια, τον συνάντησα στους διαδρόμους της σχολής. Είχα παρακολουθήσει την ταινία νωρίτερα, στη δεκαετία του 1980, που οι κινηματογράφοι δέχονταν την κοσμοπλημμύρα των ανθρώπων που διψούσαν να δουν και να καταλάβουν τα γεγονότα της μετεμφυλιακής περιόδου.

‘Ο Μπελογιάννης είναι νεκρός. Δε θυσίασε τίποτα απ’ την τιμή και την ελπίδα μας για ένα αύριο φωτεινό. Χαμογελούσε’’…»
(Από το βιβλίο της Διδούς Σωτηρίου, η «Εντολή», εκδόσεις «Κεδρος»,)

Επανάστασης εγκώμιον!

«Φοβάμαι τους ανθρώπους που εφτά χρόνια έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι και μια ωραία πρωία, μεσούντος κάποιου Ιουλίου, βγήκαν στις πλατείες με σημαιάκια κραυγάζοντας «Δώστε τη χούντα στο λαό». Φοβάμαι τους ανθρώπους που, με καταλερωμένη τη φωλιά τους, πασχίζουν τώρα να βρουν λεκέδες στη δική σου». Μανώλης Αναγνωστάκης, Νοέμβριος 1983.

Στην εποχή της γενικευμένης «αγανάκτησης», πρέπει να θυμόμαστε τους ποιητές. Με πέντε αράδες λένε τα πάντα. Όπως τότε που ο ελληνικός λαός βγήκε στους δρόμους φωνάζοντας να του δώσουν τη χούντα. Είχαν προηγηθεί, βέβαια, εφτά χρόνια «ησυχίας, τάξης, ασφάλειας και προόδου», που απολάμβαναν εκατομμύρια Έλληνες. Πλην λίγων εξαιρέσεων, δηλαδή μερικών χιλιάδων ανθρώπων στις φυλακές και στις εξορίες, η μεγάλη σιωπηλή πλειοψηφία ζούσε τη ζωή της ήσυχα και απλά.

Όμως, όταν άλλαξαν τα πράγματα, εφτά εκατομμύρια Έλληνες μεταμορφώθηκαν σε αντιστασιακούς. Ακριβώς όπως το λέει ο ποιητής.


Τώρα είναι η ώρα της «αγανάκτησης». Και της υποκρισίας. Άνθρωποι που έχουν, κατά τον ποιητή, καταλερωμένη τη φωλιά τους, πρωτοστατούν.

Αυτούς πρέπει να φοβόμαστε περισσότερο. Τους ''δήθεν'' επαναστάτες που συγκρούονται με ''το κατεστημένο'' ενώ εδώ και πολλά πολλά χρόνια είναι βολεμένοι . Και τώρα που οσμίστηκαν την εξουσία σήκωσαν κεφάλι για να εισπράξουν το διάφορό τους. Ας μην υποκύψουμε στις διχαστικές τους πρακτικές κι ας στραφούμε σ' έναν πιο μοναχικό δρόμο με σκέψη, διάβασμα και κυρίως αυτοκυριαρχία...

Τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται...

η διάλεκτος Romeyka

Μπορεί οι περισσότεροι νεοέλληνες να γνωρίζουν ελάχιστα ή να αγνοούν παντελώς την αρχαία ελληνική γλώσσα… όχι όμως και μία απομονωμένη κοινότητα στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, στη βορειοανατολική Τουρκία.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Βρετανικού Independent, περίπου 5.000 άνθρωποι φαίνεται ότι μιλούν μία διάλεκτο που πλησιάζει εκπληκτικά στην αρχαία ελληνική γλώσσα.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί γλωσσολόγοι μέσω αυτής της διαλέκτου μπορούν να εξάγουν πολύ σημαντικά συμπεράσματα για τη γλώσσα του Σωκράτη και του Πλάτωνα, καθώς και το πώς αυτή εξελίχθηκε.

Οι γλωσσολόγοι διαπίστωσαν ότι η διάλεκτος, Romeyka, μια ποικιλία από ποντιακά ελληνικά, έχει δομικές ομοιότητες με την αρχαία ελληνική που δεν παρατηρούνται σε άλλες μορφές της γλώσσας που ομιλείται σήμερα. Επίσης η Romeyka παρουσιάζει και πολλές ομοιότητες με το αρχαίο λεξιλόγιο.
Όπως λέει η λέκτορας Φιλολογίας Ιωάννα Σιταρίδου του Πανεπιστημίου του Cambridge «η χρήση του απαρεμφάτου έχει χαθεί στα νέα ελληνικά. Όμως, στα Romeyka έχει διατηρηθεί».

Μια πιθανότητα είναι ότι οι ομιλητές αυτής της διαλέκτου είναι οι απευθείας απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων που ζούσαν κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας πριν από τον 6ο ή 7ο αιώνα π.Χ., όταν η περιοχή αποικίστηκε αρχικά.

Αλλά είναι επίσης πιθανό να είναι απόγονοι αυτόχθονων πληθυσμών ή μίας μεταναστευτικής φυλής οι οποίοι αναγκάστηκαν να μιλούν τη γλώσσα των αρχαίων ελληνικών αποικιοκρατών.

Οι κάτοικοι της συγκεκριμένης περιοχής είναι ευσεβείς μουσουλμάνοι, γι΄ αυτό και είχαν το δικαίωμα να παραμείνουν στην Τουρκία μετά τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923

 Romeyka             Αρχαία Ελληνικά

·          ipìne                        ειπείν      

·          pathίne                  παθείν

·          apothanίne             αποθανείν

·          piίne                        πιείν

·          iδίne                        ιδείν

·          fiίne                         φυγείν

·          evrίne                     ευρείν

·          kamίne                    καμείν

·          faίne                       θαγείν

·          mathίne                 μαθείν

·          erthéane               ελθείν      

·          menίne                  μενείν

·          katevine                καταβήναι 

·          embine                  εμβήναι  

·          evjine                    εκβήναι

·          epiδeavine             αποδιαβήναι

·          kimethine               κοιμηθήναι

·          xtipethine               κτυπηθήναι

·          evrethine                ευρεθήναι

·          vrasine                    βρχήναι

·          raine                       ραγήναι

ΠΗΓΕΣ
http://www.karalahana.com/karadeniz/linguistik/romeika.htm
http://ordoumpozanis-teo.blogspot.com/2011/01/blog-post.html
http://youtu.be/UcAYP4irSyQ
http://video.mynet.com/zeynepunal76/APOLAS-LERMI-KALANDAR-AGAPO-SE/1180920/
http://peri-planomenos.blogspot.gr/

Οι Γυναίκες της Μακεδονίας και της Θράκης στην Επανάσταση του 1821 (Από τη σχολική γιορτή μας)

Programma exofyllo from Eleni Papadopoulou

οι γυναικες της μακεδονιας και της θρακης στην from Eleni Papadopoulou

προλογος from Eleni Papadopoulou

Στης Νάουσας το Κάστρο (Παραδοσιακό τραγούδι)

Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλμοσίνο του Ισίδωρου Ζουργού

 Το µυθιστόρηµα Σκηνές από τον βίο του Ματίας Αλµοσίνο είναι η ανοιχτή παλάµη ενός χεριού που ακουµπάει στον χάρτη της Ευρώπης του 17ου αιώνα, ενώ κάθε δάχτυλο της αφήγησης, δείχνει και διαφορετικό σηµείο του ορίζοντα – η Αγγλία του Νεύτωνα και της Βασιλικής Εταιρείας, το ανεξίθρησκο Άµστερνταµ των εµπόρων, η παγωµένη Πετρούπολη του τσάρου µεταρρυθµιστή, η Βενετία της µάσκας... Ο καρπός του χεριού αγγίζει την οθωµανική απεραντοσύνη, τη Θεσσαλονίκη, την Κωνσταντινούπολη και τον Χάνδακα, τα όρια της Ευρώπης.

 Ο Ματίας Αλµοσίνο, κρυπτοεβραίος στη Βασιλεία της Ελβετίας, διασχίζει από τρυφερή ηλικία τη Respublica Christiana, τη χριστιανική επικράτεια, ορφανός µε τον τρόπο του Ντίκενς και δέσµιος της θεοκρατικής καταδυνάστευσης της εποχής του. Χτίζει την ενηλικίωσή του µέσα από περιπέτειες, καθώς αλλάζει µάσκες θρησκευτικής και φυλετικής ταυτότητας, διχασµένος σχεδόν ως το τέλος από το µέγαδιακύβευµα που εγκαινιάζει ο αιώνας του: τη γέννηση του επιστηµονικού λόγου και την ανάφλεξη του ορθολογισµού απέναντι στη νοσταλγία του θαύµατος και στις πιο ακραίες µεσσιανικές προσδοκίες. Ο Σπινόζα κι απέναντί του οι πιο µισαλλόδοξες συγκρούσεις, ο Ντεκάρτ και ο ΣαµπετάιΣεβί, το σύµπαν µε τα µάτια της νέας επιστήµης ως µια καλοκουρδισµένη µηχανή και αντίκρυ της η αναµονή του τέλους του κόσµου στα 1666 µ.Χ.

 Οι τόποι των ταξιδιών αλλάζουν ραγδαία σε µια πλούσια σκηνογραφία: µια διάβαση στις Άλπεις, η Βενετία της παροικίας των Εβραίων και των Γραικών, η Θεσσαλονίκη του Σαµπετάι Σεβί, η Πάντοβα και το φηµισµένο της πανεπιστήµιο, το Τζάντε, η πτώση του Χάνδακα, η Κωνσταντινούπολη των θαυµάτων, το Λονδίνο της νέας επιστήµης, τόποι της Γερµανίας, οι ρουµανικές χώρες των ορθόδοξων ηγεµόνων, η επικράτεια του Μεγάλου Πέτρου µε τις στέπες και τα ξεχειλισµένα ποτάµια και, τέλος, ένα όρος που το είπανε γιο.

 Το µυθιστόρηµα εξιστορεί τη ζωή ενός προικισµένου ανθρώπου, γιατρού και πολυπράγµονα στοχαστή, που δρασκελίζει χώρες, γλώσσες, πολιτισµούς, που περιπλανιέται σε ανθρώπους και ιδέες. Ένα βιβλίο για την ιστορία της ιατρικής και της Ευρώπης, ένα χρονικό της νοσταλγίας του Θεού και της συνάντησης των θρησκειών, ένα οδοιπορικό στη µελαγχολία, στην αναζήτηση της φιλοσοφικής καταφυγής στον άλλο άνθρωπο και στο πρόσωπό του.

Όλα είναι σκηνές από τη διάρκεια µιας ζωής – σκηνές µόνο, γιατί ακόµη και το µυθιστόρηµα αδυνατεί να αναπαραστήσει τον ανθρώπινο βίο στην ολότητά του.

Για τον Ισίδωρο Ζουργό δείτε

 

ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΖΟΥΡΓΟΣ from Eleni Papadopoulou

Διανοούμενοι και σιωπή (Κριτήριο Αξιολόγησης για τη Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄Λυκείου)

 

διανοούμενος from Eleni Papadopoulou

"Τι να σας πω γυναίκες τι να μη σας πω"

ΗΛΙΟΣ

Τι να σας πω γυναίκες τι να μη σας πω

παρηγοριά κι αλήθεια που να μην ντραπώ

Μόνο να σας ακούω πότε θλίβομαι

πιάνω τα σκοτεινά στα νέφη κρύβομαι

Πότε μα το Θεό περηφανεύομαι

βάζω τα κόκκινά μου και πορεύομαι

Τυράγνιες ζηλοφθόνιες φόνους παιδεμούς

τ' αλέθω για τους χρόνους τους μελλούμενους

Τ' αλέθω τα γυρίζω και τα πάω στη γη

που 'δωσε το σκοτάδι φως για να το πιει

Ποιητική συλλογή του 1971 Ο ΗΛΙΟΣ Ο ΗΛΙΑΤΟΡΑΣ

Ο Δημήτρης Λάγιος μελοποίησε τον λόγο του Ελύτη ,ο οποίος προόριζε το έργο του για μελοποίηση και κυκλοφόρησε σε δίσκο τον Νοέμβρη τού 1982 με την Ελ.Βιτάλη,τον Ν.Δημητράτο την χορωδία Λαμίας και τον Γ.Νταλάρα

''Το κύκνειο άσμα'' του Περικλή σε αδίδακτο κείμενο για τη Θεωρητική Κατεύθυνση της Γ΄Λυκείου

 Ενώ η Αθήνα μαστιζόταν από τον λοιμό (βλ. ΘΟΥΚ 2.47.1–2.54.5), οι Πελοποννήσιοι εισέβαλαν για δεύτερη φορά στην Αττική και προχωρώντας νότια λεηλάτησαν την περιοχή του Λαυρίου. Οι Αθηναίοι με τη σειρά τους λεηλάτησαν την Επίδαυρο και παραλιακές πόλεις της Πελοποννήσου, απέτυχαν, ωστόσο, να βοηθήσουν ουσιαστικά όσους πολιορκούσαν την Ποτίδαια, καθώς οι στρατιώτες που στάλθηκαν εκεί μετέδωσαν στους συμπολεμιστές τους την ασθένεια. Σε αυτό το σημείο ο ιστορικός αφηγείται το "κύκνειο άσμα" του Περικλή.

ΚΕΙΜΕΝΟ
  Καὶ προσδεχομένῳ μοι τὰ τῆς ὀργῆς ὑμῶν ἔς με γεγένηται (αἰσθάνομαι γὰρ τὰς αἰτίας) καὶ
 ἐκκλησίαν τούτου ἕνεκα ξυνήγαγον, ὅπως ὑπομνήσω καὶ μέμψωμαι εἴ τι μὴ ὀρθῶς ἢ ἐμοὶ χαλεπαίνετε ἢ ταῖς ξυμφοραῖς εἴκετε. ἐγὼ γὰρ ἡγοῦμαι πόλιν πλείω ξύμπασαν ὀρθουμένην ὠφελεῖν τοὺς ἰδιώτας ἢ καθ' ἕκαστον τῶν πολιτῶν εὐπραγοῦσαν, ἁθρόαν δὲ σφαλλομένην. καλῶς μὲν γὰρ φερόμενος ἀνὴρ τὸ καθ' ἑαυτὸν διαφθειρομένης τῆς πατρίδος οὐδὲν ἧσσον ξυναπόλλυται, κακοτυχῶν δὲ ἐν εὐτυχούσῃ πολλῷ μᾶλλον διασῴζεται. ὁπότε οὖν πόλις μὲν τὰς ἰδίας ξυμφορὰς οἵα τε φέρειν, εἷς δ' ἕκαστος τὰς ἐκείνης ἀδύνατος, πῶς οὐ χρὴ πάντας ἀμύνειν αὐτῇ, καὶ μὴ ὃ νῦν ὑμεῖς δρᾶτε· ταῖς κατ' οἶκον κακοπραγίαις ἐκπεπληγμένοι τοῦ κοινοῦ τῆς σωτηρίας ἀφίεσθε, καὶ ἐμέ τε τὸν παραινέσαντα πολεμεῖν καὶ ὑμᾶς αὐτοὺς οἳ ξυνέγνωτε δι' αἰτίας ἔχετε. καίτοι ἐμοὶ τοιούτῳ ἀνδρὶ ὀργίζεσθε ὃς οὐδενὸς ἥσσων οἴομαι εἶναι γνῶναί τε τὰ δέοντα καὶ ἑρμηνεῦσαι ταῦτα, φιλόπολίς τε καὶ χρημάτων κρείσσων. 

Θουκυδίδου Ἱστορίαι Β´, 60, 1-5
___________________________
ὀρθουμένην (ὀρθοῦμαι)=ευτυχώ, αναπτύσσομαι
ξυνέγνωτε (ξυγγιγνώσκω)= συμφωνώ, συναποφασίζω

ΑΣΚΗΣΕΙΣ
1. σφαλλομένην, ἐκπεπληγμένοι: να γραφεί το γ´ ενικό και πληθυντικό πρόσωπο του παθητικού αορίστου β´ σε όλες τις εγκλίσεις.
2. ξυναπόλλυται: να αντικαταστήσετε χρονικά τον τύπο.
3. ἀφίεσθε, ξυνέγνωτε: να αντικαταστήσετε εγκλιτικά τους τύπους.
4. ἥσσων, κρείσσων: να κάνετε παραθετική αντικατάσταση στους τύπους
5. Να βρεθούν όλες οι μετοχές του κειμένου και να αναγνωριστούν.
6.     Να αποδοθεί σε νεοελληνικό λόγο το κείμενο



6. Μετάφραση:
«Περίμενα τα αισθήματα του θυμού σας ενάντιά μου (γιατί νιώθω καλά τις αιτίες), και γι' αυτό το λόγο κάλεσα τη σύναξη για να σας θυμίσω και να σας μαλώσω αν είτε άδικα αγαναχτείτε μαζί μου, είτε υπερβολικά σας λύγισαν οι συμφορές.  Εγώ δηλαδή θεωρώ πως όταν η πολιτεία στο σύνολό της βρίσκεται σε καλή κατάσταση, ωφελεί κάθε πολίτη περισσότερο παρά όταν ευημερεί σχετικά με τον κάθε πολίτη της, όμως η πολιτεία όλη μαζί παίρνει τον κατήφορο.  Γιατί ένας άντρας ευκατάστατος σχετικά με τις δικές του υποθέσεις, αν καταστραφεί η πατρίδα του, δε χάνεται λιγότερο κι ο ίδιος• αν όμως κακοτυχήσει σε πολιτεία που ακμάζει, είναι πολύ πιο πιθανό να σωθεί.  Αφού λοιπόν η πολιτεία μεν μπορεί να αντέξει τις δυστυχίες του κάθε πολίτη, ο καθένας όμως χωριστά δεν μπορεί να αντέξει τις δικές της, πώς μπορεί να μην το θεωρήσουν όλοι χρέος τους να τη συντρίψουν, και να μην κάνουν ό,τι κάνετε τώρα σεις, που, χτυπημένοι από τις συμφορές του σπιτιού σας είστε έτοιμοι να παρατήσετε τη σωτηρία του συνόλου, και ρίχνετε την αιτία, τόσο σε μένα που σας συμβούλευσα να πολεμήσετε, όσο και στον εαυτό σας, που συμφωνήσατε μαζί μου, και πήρατε την απόφαση;  Κι όμως τα βάζετε με μένα, άντρα ικανό, που, νομίζω, δεν είμαι χειρότερος από κανένα τόσο στο να διακρίνω τι χρειάζεται σε κάθε περίσταση, όσο ανώτερος από κάθε πειρασμό κέρδους και να σας τα αναπτύξω καθώς πρέπει, και είμαι αφοσιωμένος στην πολιτεία και απολύτως αδέκαστος.