Με μεγάλη φαντασία των παιδιών και μικρή βοήθεια από τη μεριά μου "δημιουργήθηκαν" φαντάσματα που άλλαξαν το αρχικό της Μαγδαληνής Θωμά. Το αγαπημένο τους κείμενο, ''Το φάντασμα της Ρεματιάς" της Μαγδαληνής Θωμά, έγινε η αφορμή και η αφόρμηση για νέες δημιουργικές περιπέτειες. Έτσι, η Λογοτεχνία έγινε αγάπη και δημιουργία!
Τετάρτη 10 Μαρτίου 2021
Σάββατο 6 Μαρτίου 2021
Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου 2021
Γεια σου Παναγιώτη (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
![]() |
| Eve McDougall, container |
Γεια σου Παναγιώτη
Άκουσε πολλούς να λένε πως η οδύνη, η χαρά και η λύπη, η ζωή και ο θάνατος έχουν όρια. Πώς θα μπορούσαν άλλωστε όλες οι στιγμές της ζωής τους να μην έχουν φράγματα και κάγκελα στον σιδερόφραχτο κόσμο που ζούσε;
Το Απρίλη του 1984 έκανε μια απόπειρα αυτοκτονίας αποτυχημένη, τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου κι αυτή αποτυχημένη. Αναρωτήθηκε. Ούτε κι αυτό ακόμη δεν ήταν σε θέση να το κάνει σωστά;
Τον είδε μετά από λίγο καιρό. Στο κρεβάτι του κελιού του στο τρελάδικο δεμένος, ξεδοντιασμένος και βρώμικος είχε μείνει μισός. Μισός, ένα ανθρώπινο υπόλειμμα. Έτσι τον είχαν καταντήσει. Χάρηκε που την είδε, έκανε να σηκωθεί, μα τα δεσμά δεν τον άφηναν. Την γνώρισε όμως κι έκλαιγε σαν παιδί.
-Ά, ρε Παναγιώτη. Εσύ είσαι; Πώς σ΄έκαναν παλικάρι πράμα κι εσένα; Πόσον καιρό έχεις εδώ; Έχεις χάσει κι εσύ τον χρόνο; Πώς να μην τον χάσεις καημένε, όταν εγώ «υγιής» πια, ξεχνώ να σημειώσω το μάθημα στο βιβλίο της ύλης; Τι ρόλο παίζουν άλλωστε τα νούμερα; Μια ζωή ξοδεύουμε σε αριθμούς, ημερομηνίες, λογαριασμούς. Σκεβρώσαμε πια καθισμένοι στο θρανίο, στο γραφείο, στην τράπεζα, στην καρέκλα του ψυχιατρείου.
Μια ζωή έφαγες δουλεύοντας στις χωματερές χύνοντας τον ιδρώτα σου και τώρα νά σε θάψανε ζωντανό και τον ίδιο. Θυμάσαι που μού’λεγες πως πάντα σε τρόμαζε το μαύρο χρώμα γιατί θύμιζε φασισμό; Θυμάσαι που μού’λεγες πως φοβόσουν το μαύρο, γιατί σού΄φερνε στο μυαλό κηδεία; Τώρα οι όροι αντιστράφηκαν. Σε τρομάζει το άσπρο. Το απρόσωπο άσπρο του κελιού σου. Η άσπρη ποδιά του δεσμοφύλακα γιατρού σου, το άσπρο λεκιασμένο πιάτο που θα σου φέρουν να φας. Νομίζουν πως βάλανε όρια στην οδύνη σου δένοντάς σε. Όμως αυτή υπάρχει απεριόριστη.
Τι γίνονται, ρε Παναγιώτη, τα λεφτά που λεν πως σου στέλνουν οι δικοί σου; Γιατί δεν τους αφήνουν να σε δουν;
Τι βλέπω! Ένα ρολόι. Σου τό’δωσε η νοσοκόμα; Χάρηκες καημένε. Δεν δουλεύει όμως, άχρηστο πια. Πώς θα μπορούσαν αυτοί άλλωστε να δώσουν ένα χρήσιμο πράγμα σ’έναν άχρηστο γι’ αυτούς; Πώς θα μπορούσαν ν΄απαλλαγούν από ένα είδος αξίας που κοστίζει δίνοντάς το σε έναν που τον ΄θάψαν ζωντανό; Οι καιροί που θάβαν τους νεκρούς με αναθήματα πάει πια πέρασαν. Τώρα έχουν αξία άλλα πράγματα. Το ρολόι για να είσαι συνεπής στη δουλειά, το όπλο για νά’σαι καλά στον πόλεμο, η τηλεόραση για νά’σαι παθητικός δέκτης και βάλε.
-Με συγχωρείς! Δεν τα θυμάμαι όλα. Αλλά μη νομίζεις. Κι εγώ που είμαι απέξω δεν είμαι καλύτερα. Έχω βέβαια ρολόι που δουλεύει και δουλειά και σπίτι, αλλά βρίσκομαι σ΄άλλο τρελάδικο.
Τώρα που οι γιατροί θά΄ρθουν το άσπρο θα σου φανεί μαύρο. Όχι, δεν κάνεις λάθος. Σωστά βλέπεις. Μαύρο σαν του Χάρο και τον φασισμό. Σε τίποτα δεν διαφέρει. Μαύρο, Παναγιώτη, γιατί μας μαύρισαν την καρδιά μας.
Θυμάσαι, ρε, τον Βρασίδα που μας έλεγε ότι στο καφενείο θέλανε να τον κάνουνε πρωθυπουργό όλου του κόσμου; Πού ξέρεις, αν αυτό συνέβαινε, τα πράγματα θά’ταν για μας καλύτερα.
Θυμάσαι, ρε, που μας μοίραζε τσιγάρα και μας κερνούσε σάμαλι;
Ά! ρε Παναγιώτη, τι μας κάνανε οι άτιμοι!
Δεν μπορώ όμως άλλο να μείνω. Όχι, δεν είναι που δεν έχω χρόνο. Δεν μπορώ να σε βλέπω πιότερο, γιατί στα μάτια σου αντικρύζω τον δικό μου πόνο. Θα ξανάρθω όμως.
Πέρασε καιρός πια. Δεν πήγε να τον ξαναδεί, δεν άντεχε.
Σε θυμάμαι, όμως, Παναγιώτη, γιατί είσαι ο εαυτός μου. Ένα μέρος του. Θα σου στείλω με κάποιον άλλον τσιγάρα και λίγους λωτούς, για να ξεχάσεις ίσως κι εσύ, με το σταματημένο ρολόι σου, τους λεπτοδείκτες του μαρτυρίου που σου κάνουν καθημερινά να συνεχίζεται…
Υ.Γ. Το «Γειά σου, Παναγιώτη» είναι πραγματικό γεγονός και απεικονίζει την κατάσταση του Ψυχιατρείου την περίοδο 1980-2000. Έκτοτε η κατάσταση βελτιώθηκε όσον αφορά τον κτηριακό εξοπλισμό και τη φαρμακοθεραπεία. Παρόλα αυτά, τα ψυχιατρικά ιδρύματα παραμένουν σύγχρονες φυλακές, οι έγκλειστοι δεινοπαθούν στερούμενοι κάθε δικαιώματος έκφρασης (καθότι στερούνται νομικού προσώπου για να γίνουν πιστευτοί) και κάθε ατομικής ελευθερίας. Το «φαίνεσθαι» βελτιώθηκε, το «είναι» όμως παραμένει το ίδιο.
ΜΑΡΙΑ ΜΠΟΥΦΙΔΟΥ
Η Μαρία Μπουφίδου είναι συνταξιούχος φιλόλογος-εκπαιδευτικός Δ.Ε.
Σάββατο 23 Ιανουαρίου 2021
Μια μικρή ιστορία (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
https://www.oceansbridge.com/shop/artists/d/dea-dez/degas-edgar/at-the-mirror-1889
| Degas Edgar, at the mirror 1889 |
Μια μικρή ιστορία
A bird came dawn the walk
Emily Dickinson
Κουμπώνει βιαστικά τον μπούστο του λευκού φουστανιού. Δέκα, δώδεκα μικρά κουμπιά. Χρονοβόρο. Κούμπωμα, ξεκούμπωμα. Μα και τι καλύτερο. Ραγισμένος ο καθρέπτης παραμορφώνει το είδωλο. Αυτό θέλει, μια παραμορφωμένη εικόνα. Μοιάζει με τρέλα η θλίψη. Έτσι θέλουν οι άλλοι. Βυθίζει τα χέρια στην μπακιρένια λεκάνη, κάνει πως πλένεται. Τρομαγμένη πετιέται μια ταραντούλα, κουνά την ουρά, σπαρταρά, πάλι γλιστρά στον πυθμένα. Και άλλη ρωγμή στον καθρέπτη. Η σιωπή λικνίζεται στα φύλλα, από τα κλαδιά τρυπώνει στο δωμάτιο. Μικρά πουλιά πετούν από τον μπούστο. Γεμίζει το δωμάτιο. Άσπρα και γκρίζα πούπουλα φυτρώνουν στο πάτωμα. Γυμνά τα πουλιά φωλιάζουν στον κόρφο της. Μετέωρη. Η κάμαρα, η ταραντούλα τοκ, τοκ. Επαναλαμβανόμενη μονοτονία, σαν τον σφιγμό, σαν το παλιό εκκρεμές στον τοίχο του καθιστικού. Ξεκουμπώνει το πρώτο κουμπί, μετά και άλλο και άλλο, μέχρι το πρωί. Το δωμάτιο άδειο, μόνον ο ραγισμένος καθρέπτης, η ταραντούλα τοκ, τοκ και δυο κουμπιά στα χέρια. Το πρωί θα τα ταχυδρομήσει σε άγνωστο παραλήπτη.
«Ένα κουμπί στο φως, μια ταραντούλα στο σκοτάδι
και ανάμεσά τους μια γοερή κραυγή την ώρα που βραδιάζει» έγραψε αργότερα ο ποιητής.*
*Ανδρέας Εμπειρίκος « Ο πλόκαμος της Αλταμίρας»
ΦΩΤΕΙΝΗ ΦΛΩΡΟΥ
Τετάρτη 20 Ιανουαρίου 2021
Δημιουργική καραντίνα
Η μακρά περίοδος του αναγκαστικού εγκλεισμού μπορεί να προκάλεσε πολλά προβλήματα, δημιούργησε, όμως, και τις κατάλληλες προϋποθέσεις για μια εκφραστική αποτύπωση σκέψεων και συναισθημάτων ως αποτέλεσμα μιας ενδοσκόπησης και ενός απολογισμού της πρότερης κατάστασης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η δημιουργική έκφραση λειτούργησε και λειτουργεί λυτρωτικά και αποτρεπτικά για την απαισιοδοξία που προκαλεί η πρόσκαιρη απώλεια της ελευθερίας μας. Δύο πολύ σημαντικές προσπάθειες δημιουργικής έκφρασης μέσα στην καραντίνα είναι τα Ημερολόγια Θεάτρου σε καραντίνα, ένα συλλογικό ημερολόγιο-ντοκιμαντέρ από τους ανθρώπους του θεάτρου και οι Μονόλογοι των εφήβων σε καραντίνα.
Δευτέρα 18 Ιανουαρίου 2021
Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...σε livestream
Στις 27 και 29 Ιανουαρίου, στις 9μμ το κοινό θα μπορέσει να παρακολουθήσει σε livestream δυο θεατρικά αναλόγια με τίτλο «Ιστορίες της Καραντίνας». Πρόκειται για λογοτεχνικά κείμενα, που στην πλειοψηφία τους, γράφτηκαν κατά την διάρκεια της πρώτης καραντίνας και κάποια από αυτά κατά τη διάρκεια της δεύτερης καραντίνας.
Θα ακουστούν τα κείμενα:
“Λογοτεχνία ΚΑΙ Μαθηματικά” της Κατερίνας Καλφοπούλου
Διαβάζει: Νεφέλη Ασημακοπούλου
“Η Αποταμίευση … τον Καιρό της Καραντίνας” του Σύλιας Ζέττα
Διαβάζει: Κωνσταντία Καραγκούνη
“Ο Παναγιώτης” του Σπύρου Κιοσσέ
Διαβάζει: Γιώργος Μαστορούδης
“Η λευκή ποδιά” της Ελευθερίας Παπαμανώλη
Διαβάζει: Ανατολή Παλτατζίδου
“Οι Φωνές της παραλίας” της Χαρούλας Αποστολίδου
Διαβάζει: Ειρήνη Τσαρσιταλίδου
“Εσύ, μην κλαις” της Αλεξάνδρας Μυλωνά
Διαβάζει: Γεωργία Ασημοπούλου
“Ούτε και σήμερα” του Πολύβιου Ν. Προδρόμου
Διαβάζει: Γιώργος Μαστορούδης
“Μια μανταρινιά στον ακάλυπτο” της Τζίνας Ψάρρη
Διαβάζει: Ζήνα Δεσποινίδου
“Νύχτα εφημερίας”της Ελένης Κ. Παπαδοπούλου
Διαβάζει: Έφη Συνώδη
“Υπάρχει κάτι χειρότερο κι από τον Θάνατο. Να πεθαίνεις μόνος.” του Βασίλη Μπαμπούλα
Διαβάζει: Πέννυ Αρσενίου
“Εκτελώντας τις επιθυμίες σου” του Σάκη Αποστολάκη
Διαβάζει: Τασούλα Παπαμιχαήλ-Ιγνατάκη
“Ραντεβού” του Παναγιώτη Ταμβάκη
Διαβάζει: Γιώργος Μαστορούδης
“Με αφορμή μια καρό πιζάμα” της Τασούλας Γεωργιάδου
Διαβάζει: Ανατολή Παλτατζίδου
“Κρατώντας κάτι εύθραυστο” της Κούλας Αδαλόγλου
Διαβάζει: Ειρήνη Τσαρσιταλίδου
“Οικοδομικά υλικά” της Τζένης Καραβίτη
Διαβάζει: Γεωργία Ασημοπούλου
“Οδός Αποστόλου Παύλου” της Ελένης Κ. Παπαδοπούλου
Διαβάζει: Νεφέλη Ασημακοπούλου
“Η γιαγιά της Ρίτας” του Γιώργου Μουμουζιά
Διαβάζει: Γιώργος Μαστορούδης
“Στην άσπρη άμμο” Της Τασούλας Γεωργιάδου
Διαβάζει: Ζήνα Δεσποινίδου
“Το πασάγιο της οδού Αθηνών” του Πολύβιου Ν. Προδρόμου
Διαβάζει: Έφη Συνώδη
“Γιώργος και Μαρία”της Κατερίνας Φώτη
Διαβάζει: Κωνσταντία Καραγκούνη
“Φοβάμαι κι όμως είμαι καλά” της Έλσας Μουρατίδου
Διαβάζει: Τασούλα Παπαμιχαήλ-Ιγνατάκη
“Τα ψηφία να προσέχεις” της Άσπας Πάσσιου
Διαβάζει: Πέννυ Αρσενίου
Το στήσιμο του θεατρικού αναλογίου έγινε από δυο Θεσσαλονικιές σκηνοθέτιδες, την Παυλίνα Χαρέλα και την Μαριάνα Αλεξανδρή. Το τελικό αποτέλεσμα θα εμπλουτιστεί με εικόνες της πόλης μας στην διάρκεια της καραντίνας.
Τα κείμενα δημοσιεύτηκαν στο βιβλίο «Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...» εκδ. Γράφημα, στο blog «Ερανίστρια» και στο «Parallaxi Magazine/parallaximag.gr»
Οι μουσικές συνθέσεις που θα ακουστούν προέρχονται από τη δισκογραφία του Γιώργου Καζαντζή.
Η δράση αυτή θα στηρίξει την:
ΜΟΝΑΔΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ
«ΣΩΣΣΙΔΕΙΟ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ ΒΕΡΟΙΑΣ».
Κυριακή 17 Ιανουαρίου 2021
Η Υποτακτική της προσδοκίας (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
![]() |
| https://www.architecturaldigest.com/story/why-banksy-built-secret-shredder-into-frame-of-most-valuable-painting |
Η Υποτακτική
Η Υποτακτική παριστάνει αυτό που σημαίνει το ρήμα σαν κάτι που θέλουμε ή περιμένουμε να γίνει. Σχηματίζεται παίρνοντας μπροστά ένα από τα μόρια ας, να ή έναν από τους συνδέσμους για να, όταν, αν ή το απαγορευτικό μη: να μένει, όταν φύγουμε, αν κάθονται, μην τρέχεις. (Αναπροσαρμογή της Μικρής Νεοελληνικής Γραμματικής του Μανόλη Τριανταφυλλίδη, ΟΕΔΒ, Αθήνα, 1984)
Η Υποτακτική της προσδοκίας
Αν με χρειαστείς, μη φοβηθείς. Να κάψεις το φτερό.
Η αλήθεια είναι πως, όταν στις μεγάλες τάξεις του Δημοτικού διδάχτηκα την Υποτακτική, δεν καταλάβαινα γιατί την ονομάσανε έτσι. Άλλωστε οι δάσκαλοι τότε δεν συνήθιζαν να συνδέουν αυτά που μας μάθαιναν με τη χρήση τους. Και, ενώ η λέξη ολοφάνερα παρέπεμπε σε υποταγή, εγώ την είχα συνδέσει περισσότερο με την έντονη επιθυμία, την ελπίδα και την προσδοκία μου να κάνω πράγματα που με γέμιζαν χαρά και περηφάνια.
Καλοκαίρι του 1966. Ήμουν σχεδόν οκτώ χρονώ. Ήμαστε αχώριστες με τη Δέσποινα και μετά από παρακάλια οι γονείς μας δέχτηκαν να νοικιάσουμε μαζί ένα διαμέρισμα στην Αγία Τριάδα. Αξέχαστο καλοκαίρι. Όλη τη μέρα εμείς τα παιδιά την περνούσαμε στη θάλασσα με ένα ενδιάμεσο διάλειμμα για φαγητό και ύπνο.
Αυτός ο ύπνος ήταν το μοναδικό μου βάσανο. Πώς να κοιμηθώ που το μυαλό μου ήταν στο παιχνίδι! Η μαμά μου με έπαιρνε κοντά της και μου έκανε κανονικό κεφαλοκλείδωμα, για να μην κουνιέμαι. Κοίταζα το ταβάνι και μάθαινα να μετράω την ώρα από τις ανεπαίσθητες αλλαγές του φωτός που έμπαινε από τις γρίλιες. Το απόγευμα πάλι μπάνιο και μετά σινεμά. Ταινίες με τον μασίστα, με τη Τζίνα Λολομπριτζίτα, την Κλαούντια Καρντινάλε και τη Σοφία Λόρεν ή την Τζένη Καρέζη και την Αλίκη Βουγιουκλάκη, που όλη τη μέρα τις διαφήμιζε ένα αυτοκίνητο με τηλεβόα. Τον χειμώνα θα υποδυόμασταν ρόλους με τη Δεσποινούλα, παριστάνοντας τις ηθοποιούς σε δικά μας σενάρια. Το καλοκαίρι όμως αυτό θα μου μείνει αξέχαστο και για έναν άλλο λόγο. Έμαθα να κάνω ποδήλατο και να κολυμπώ!
Ο μπαμπάς έρχεται μαζί μου στη θάλασσα. Μου αρέσει να τον βλέπω να κολυμπάει. Καθώς πολύ νέος ήταν αθλητής της ενόργανης, κάθε κίνησή του έχει χάρη, δύναμη, σταθερότητα και σβελτάδα. Πλατσουρίζω στα ρηχά. Τα άλλα παιδιά της παρέας, ένα τσούρμο, ξέρουν λίγο πολύ να κολυμπούν. Εγώ όμως όχι. Η επιθυμία μου να μάθω κολύμπι είναι μεγάλη. Δοκιμάζω με το ένα πόδι να ακουμπάει στον πάτο της θάλασσας και το άλλο να χτυπάει το νερό, αλλά η προσπάθειά μου είναι χωρίς αποτέλεσμα. Ο μπαμπάς μου με κοιτάει. «Πάμε!» μου λέει. Λίγο πιο κάτω νοικιάζουν βάρκες. Διαλέγει μια μικρή, μπαίνουμε μέσα και τραβάμε για τα βαθιά. Εκεί που το νερό σκουραίνει, σταματάει. Ρίχνει τη μικρή άγκυρα και, πριν προλάβω να καταλάβω τι γίνεται, με σηκώνει επάνω και με πετάει στο νερό. Χτυπάω χέρια πόδια με όλη μου τη δύναμη, προσπαθώντας να βγω στην επιφάνεια και να κρατηθώ. Δευτερόλεπτακι ο μπαμπάς μου βουτάει και με πιάνει. Παίρνω λίγες ανάσες και με πετάει πιο πέρα. Ξανά και ξανά. Κι εγώ όλο και καλύτερα, όλο και περισσότερο κρατιέμαι στην επιφάνεια. Έπειτα με σηκώνει και με βάζει στη βάρκα. «Τέλος για σήμερα, μου λέει. Αύριο θα μάθεις να κάνεις τις σωστές κινήσεις». Δεν έχω συνειδητοποιήσει ακόμη τι έγινε. Ο μπαμπάς μου με κοιτάει χαμογελώντας. Μου αρέσει το χαμόγελό του. Είναι πλατύ, ζεστό και μου δίνει σιγουριά. «Είσαι μαχήτρια. Φοβήθηκες;» Όχι, γιατί να φοβηθώ; Ούτε για μια στιγμή. Με τον μπαμπά δίπλα μου νιώθω πολύ δυνατή. Ο ήλιος είναι ψηλά. Και η θάλασσα ολογάλανη, γεμάτη μικρά φωτεινά αστέρια να κολυμπάνε στην επιφάνειά της. Έξω, μακριά στην αμμουδιά, οι φίλοι μου χτίζουν κάστρα. Οι φωνές τους φτάνουν μέχρι εδώ. Κι εμείς στη βάρκα μοιραζόμαστε με τον μπαμπά μου κάτι που δεν μπορώ να το περιγράψω, κάτι πρωτόγνωρο. «Μια φορά κι έναν καιρό…» μου λέει ένα παραμύθι. Το μοναδικό που έχω ακούσει ποτέ από εκείνον. Λέει για έναν νέο που ήθελε να παντρευτεί μια πριγκιποπούλα, αλλά ο βασιλιάς τον υπέβαλε σε χίλιες δυο δοκιμασίες, προκειμένου να του δώσει την κόρη του. Ο νέος τα κατάφερε με τη βοήθεια του φίλου του: ενός μυρμηγκιού, το οποίο κάποτε είχε βοηθήσει ο ίδιος. Το μυρμήγκι σε ένδειξη φιλίας και ευγνωμοσύνης τού έδωσε ένα μικρό φτερό από την πλάτη του και του είπε: «φύλαξέ το κι όταν με χρειαστείς, κάψ’ το κι εγώ θα έρθω να σε βοηθήσω». Έτσι κι έγινε. Στρατιές μυρμηγκιών έφερε μαζί του, όταν χρειάστηκε να βοηθήσει τον νέο. Και τα αδύνατα έγιναν δυνατά. «Κι εγώ σου παραδίδω το φτερό, μου λέει ο πατέρας μου. Θα βρεθώ κοντά σου όπου κι αν είσαι, αν με χρειαστείς. Μη φοβηθείς. Να θυμάσαι πάντα τα λόγια μου αυτά. Να κάψεις το φτερό. Μεγαλώνοντας θα καταλάβεις».
Δεν έκαψα ποτέ το φτερό, γιατί το φύλαγα πάντα για τις πιο δύσκολες στιγμές. Του έδωσα, όμως, εγώ το δικό μου, στο αεροδρόμιο, όταν πολλά χρόνια μετά έφευγε με τη μαμά και τον αδελφό μου για μια πολύ δύσκολη επέμβαση στο Λονδίνο. Ευτυχώς όλα πήγαν καλά. Δεν χρειάστηκε να κάψει το φτερό ούτε εκείνος.
Το κείμενο προέρχεται από το βιβλίο της Αναστασίας Χρυσαφίδου-Καλφέλη Αβγά μηλάτα Η Γραμματική των παιδικών μου χρόνων, εκδόσεις Μπαρμπουνάκη.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΧΡΥΣΑΦΙΔΟΥ-ΚΑΛΦΕΛΗ
Τετάρτη 13 Ιανουαρίου 2021
Η Φυγή (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
(ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΡΙΣΤΗ ΧΑΤΖΗΣΑΒΒΑ)
Η Φυγή
Πάντα την
ταπείνωνε. Από την πρώτη στιγμή που γνωρίστηκαν στο Πανεπιστήμιο. Αυτή
φοιτήτρια ξένης φιλολογίας, αυτός της ιατρικής. Η Νόρα καστανόξανθη, με
κυματιστά μαλλιά ως τους ώμους, ψηλή και λεπτή, με σαγηνευτικό χαμόγελο. Αυτός
μέτριος στο ύψος, με πράσινα μάτια, στενά χείλη και κανονικά χαρακτηριστικά. Αγέλαστος
όμως. Κάποια κόμπλεξ φαίνεται τον κυνηγούσαν από μικρό παιδί, και του έβγαιναν
τώρα με μια σαδιστική διάθεση. Έλεγε ότι την αγαπούσε, αλλά ήθελε να την εξουσιάζει.
Στην αρχή εκείνη αντέδρασε, όπως ήταν περήφανη και προερχόμενη από μια
οικογένεια με διαφορετική νοοτροπία, διαφορετικό πολιτισμό. Από γονείς με
καλλιέργεια και ευγένεια στους τρόπους και στη συμπεριφορά. Ιδίως η μάνα της
είχε μια έμφυτη καλοσύνη και μια απλόχερη αγάπη για όλο τον κόσμο. Εκείνος ήταν
άξεστος, ακαλλιέργητος. Τον είχαν μεγαλώσει έτσι, ώστε να αισθάνεται ότι είναι
το κέντρο του κόσμου. Προσπαθούσε να επιβάλλεται στους άλλους μ’ έναν τρόπο αγενή,
να τους αιφνιδιάζει με τους απρεπείς χαρακτηρισμούς του, το απότομο ύφος του,
την προπέτειά του. Η Νόρα αγαπούσε τη μουσική και τη λογοτεχνία. Είχε ένα
λαμπερό μυαλό και διακρινόταν στις σπουδές και στις συναναστροφές της. Αυτό τον
δαιμόνιζε. Σιγά σιγά την απομάκρυνε από τις φίλες της, προσπαθούσε να την
ξεκόψει και από την οικογένειά της. Εκείνη τρελή από αγάπη υπέκυπτε ολοένα και
περισσότερο στις απαιτήσεις του. Άρχισε να αλλοτριώνεται, χωρίς να το
καταλαβαίνει. Εγκατέλειπε τα ενδιαφέροντά της, εκείνα που τη στήριζαν και της
ομόρφαιναν τη ζωή. Όλα πια στρέφονταν γύρω από τον εγωκεντρικό εραστή πρώτα,
και έπειτα από πολλά βασανιστικά χρόνια, σύζυγο/δυνάστη της. Οι αδελφές της και
οι φίλες της δεν μπορούσαν να καταλάβουν πώς αυτός ο άνθρωπος την είχε έτσι
μεταμορφώσει, ώστε να μην έχει πια καμιά σχέση με τον προηγούμενο εαυτό της. Η
ίδια έχανε κάθε μέρα ένα κομμάτι της ελευθερίας και της ανεξάρτητης υπόστασής
της. Έκανε τρία παιδιά, το ένα πίσω από το άλλο. Η ζήλεια του ήταν αφόρητη,
αλλά εκείνη την υπέμενε καρτερικά. Ύστερα άρχισαν οι απιστίες του. Προφανώς
είχε ανάγκη επιβεβαίωσης του αντρισμού του. Μια φορά τον έπιασε «επ’ αυτοφώρω».
Αυτός, αφού φυγάδευσε την ερωμένη του, της ορκιζόταν πως αυτή είναι η μοναδική
του αγάπη. Είχε φοβηθεί μήπως τον εγκαταλείψει. Εκείνη πάλι υπέκυψε. Τον
συγχώρεσε. Μετά όμως από λίγο καιρό αυτός ξανάρχισε τα ίδια. Τότε η Νόρα
αποφάσισε να πάει σε ένα δικηγόρο, χωρίς βέβαια να του πει τίποτα. Ο δικηγόρος
αντί να τη βοηθήσει την αποθάρρυνε, λέγοντας: «Και πώς θα ζήσετε με τρία παιδιά; Το σκεφτήκατε καλά, κυρία μου;».
Κι έτσι εκείνη έκανε πάλι πίσω. Τα χρόνια περνούσαν και δεν άλλαζε τίποτα. Τα
παιδιά μεγάλωσαν, έφυγαν από το σπίτι. Όλα τραυματισμένα από τη συμπεριφορά του
πατέρα τους. Κανένα όμως δεν του αντιτάχτηκε. Κανένα δεν υπερασπίστηκε τη μάνα
του. Από φόβο. Αυτός γινόταν όλο πιο βίαιος και πιο ταπεινωτικός. Την
εξουθένωνε. Σιγά-σιγά έχανε τον εαυτό της. Άρχισε να ξεχνάει, ίσως από άμυνα.
Τότε εκείνος γινόταν ακόμη πιο επιθετικός. Τη μείωνε, την πρόσβαλε, την
κορόιδευε ότι δεν ξέρει πια τι της γίνεται. Ότι ξεχνάει τα χάπια της, το
τηλέφωνό της, τα γυαλιά της. Την έπεισε πως χωρίς αυτόν είναι ανίκανη να κάνει οτιδήποτε. Την ευνούχισε. Κι εκείνη υπάκουε.
Τον πίστευε. Κρεμάστηκε επάνω του. Έγινε άβουλο υποχείριό του. Λες και αρνιόταν
να σκεφτεί, να αντιδράσει, να φωνάξει. Της τα είχε πάρει όλα. Της είχε
λεηλατήσει την αξιοπρέπειά της. Της είχε ρημάξει τη ζωή και την προσωπικότητά της. Δεν αναγνώριζε πια τον
εαυτό της.
Ώσπου μια μέρα, όταν εκείνος, έξαλλος από θυμό, σήκωσε το χέρι να τη χτυπήσει, επειδή η Νόρα προσπάθησε να διαμαρτυρηθεί, γιατί την ταπείνωσε άλλη μια φορά, ένιωσε το σώμα της επιτέλους να ορθώνεται. Δεν είπε λέξη. Μόνο τον κοίταξε σαν να τον έβλεπε για πρώτη φορά. Καυτά δάκρυα κυλούσαν από τα μάτια της, αλλά στο πρόσωπό της χύθηκε μια πρωτόγνωρη έκφραση αποφασιστικότητας. Προχώρησε σιωπηλά ως την εξώπορτα. Την άνοιξε με σταθερό χέρι κι ανάσανε με λαχτάρα τον αέρα της ελευθερίας.
ΕΛΕΝΗ
ΛΟΠΠΑ
Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2021
Το σπίτι στο νησί (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
Το σπίτι στο νησί
Η Ελένη στάθηκε στο παράθυρο και αγνάντεψε τη θάλασσα που απλωνόταν στο βάθος. Ατέλειωτη της φάνηκε και μοχθηρή, η θάλασσα την ξέκοβε από τον κόσμο, της στερούσε τη γη που πατούσε και τον αέρα που ανέπνεε.
Ήθελε να γυρίσει, να αποστρέψει το βλέμμα μα δεν έμεναν και πολλά πράγματα για να δει. Το σπίτι , στο οποίο ήρθε νύφη τη δεκαετία του 80, στεκόταν εκεί, στη μέση του χωριού μόνο και παράταιρο, λυπηρό απομεινάρι μιας άλλης εποχής. Μια γκρεμισμένη αυλή, ρωγμές στα ξεχαρβαλωμένα ντουβάρια, η σκάλα που έτριζε, τα ξύλινα κουφώματα που χτυπούσαν, όταν ο αέρας λυσσομανούσε, μια ξυλόσομπα και παλιά έπιπλα, αυτή ήταν η περιουσία της. Η φθορά έχασκε παντού και ο χρόνος, ανελέητος, ξεδίπλωνε τα σημάδια της εγκατάλειψης και της μοναξιάς.
Ποτέ της δεν αγάπησε το νησί, ξένη αισθανόταν πάντα, τους ανθρώπους του δεν τους ήθελε, τις κουβέντες τους τις βαριόταν, δέκα μέτρα ήταν δεν ήταν το ταξίδι τους στον κόσμο: το σπίτι τους, η αυλή τους, η βάρκα τους. Εκείνη ήθελε να ανοίξει φτερά, να ζήσει, να χορτάσει τη φαντασία της με όνειρα που δεν χωρούσαν στο περιβάλλον στου νησιού. Φαντασμένη την ανέβαζαν, αλλοπαρμένη την κατέβαζαν και ο πατέρας της φρόντισε να την παντρέψει χωρίς να τη ρωτήσει, μη τους μείνει αμανάτι και τι θα έκαναν ύστερα;
Τρία παιδιά απέκτησε η Ελένη σ΄αυτό το σπίτι και αρχές της δεκαετίας του 90, όταν η Ελλάδα άλλαζε, έπεισε τον άνδρα της να πουλήσουν ό,τι είχαν και δεν είχαν και να φύγουν στην Αθήνα. Μόνο το σπίτι τους δε δέχτηκε ο άνδρας της να πουλήσουν. «Αν κάτι πάει στραβά είπε» «να χουν ένα κεραμίδι να βάλουν το κεφάλι τους».
Ο Τάκης ήταν καλός οικοδόμος, έπιαναν τα χέρια του. Βρήκε εύκολα δουλειά και αν τον πρώτο καιρό δυσκολεύτηκαν να συνηθίσουν τον θόρυβο και την πνιγηρή ατμόσφαιρα της πρωτεύουσας, γρήγορα βολεύτηκαν στα χρήματα που έρρεαν άφθονα. «Μα ήταν τόσο εύκολο;», σκεφτόταν πολλές φορές η Ελένη. Το ένα έφερε το άλλο και ο Τάκης ξανοίχτηκε, έφτιαξε το δικό του συνεργείο, προσέλαβε υπαλλήλους, αναλάμβανε εργολαβίες και τα νέα φτάναν στο νησί για τα κατορθώματα του Τάκη και τα μεγαλεία της Ελένης που κατόρθωσε να κλείσει τα στόματα επιτέλους.
Το νησί σπάνια το επισκέπτονταν, ίσα-ίσα για να δουν τους γονείς τους, τους οποίους χορηγούσαν γενναία και έτσι έδιωχναν από πάνω τους τα σχόλια για την απουσία τους και τις κατηγόριες ότι είχαν ρίξει μαύρη πέτρα πίσω τους.
Η Αθήνα άλλαζε, γιγαντωνόταν και καλλωπιζόταν πρόχειρα για να υποδεχτεί τους ολυμπιακούς αγώνες του 2004. Δύσκολα μπορούσε να κρύψει την ασχήμια της πίσω από τα βιαστικά και φτηνά φτιασιδώματα αλλά ποιος νοιαζόταν; Όλοι επένδυαν κάπου, όλοι ζούσαν σε τρελούς ρυθμούς, μια απίστευτη ένταση, ένα ανελέητο κυνηγητό χρήματος, διασκέδασης και φήμης, αυτή ήταν η πρωτεύουσα τότε. Ένα ατέλειωτο εργοτάξιο κτιρίων, κατασκευών και ιδεών. Το χρηματιστήριο ανθούσε και μαζί οι ψευδαισθήσεις.
Έζησαν χρόνια καλά η Ελένη και ο Τάκης, γεύτηκαν χρήμα και πολυτέλεια, μεγάλωσαν τα παιδιά τους με ανέσεις και όταν μια μέρα όλα ξεφούσκωσαν ξαφνικά, όπως ακριβώς είχαν φουσκώσει, βρέθηκαν στο απόλυτο κενό. Δεν είχαν οσμιστεί τίποτα, τους αρκούσε που περνούσαν καλά.
Ο Τάκης πάλεψε αλλά δεν άντεξε την καταστροφή. Τα χρέη τον έπνιξαν, η Ελένη θεωρήθηκε υπεύθυνη για την οικονομική καταστροφή και το χαμό του συζύγου της. Εκείνη ήθελε το παραπάνω, εκείνη τον παρέσυρε στην πρωτεύουσα, εκείνη συγκέντρωσε το μένος των συγγενών και την κοινωνική κατακραυγή. Τα παιδιά της, τακτοποιημένα και βολεμένα αρνήθηκαν να το ζήσουν όλο αυτό. Τι δουλειά είχαν με όλη αυτή την κατάσταση; Παιδιά ήταν, δεν ήξεραν, δεν είχαν καμία ευθύνη, σπούδασαν, ξόδεψαν τα χρήματα που τους έδιναν, σιγά μη πουλούσαν τώρα ό,τι είχαν και δεν είχαν για να μαζέψουν τι, τα ασυμμάζευτα;
Η Ελένη, κυνηγημένη από τα χρέη, κατέφυγε στο νησί και το ερειπωμένο σπίτι ήταν το μόνο που κατάφερε να γλιτώσει από τη λαίλαπα που παρέσυρε αυτήν και τη ζωή της. Τώρα ήταν πιο ξένη από ποτέ. Δυο φορές ξένη στο νησί που μεγάλωσε και παντρεύτηκε, στο νησί που έγινε και πάλι η φυλακή της, στο νησί που μίσησε.
Εκείνο το πρωί σκέφτηκε να γράψει ένα γράμμα στα παιδιά της, στο κάτω-κάτω παιδιά της ήταν, τα μεγάλωσε αλλά οι λέξεις είχαν στεγνώσει. Άνοιξε την παλιά ντουλάπα και αναζήτησε ρούχα, καλλυντικά και κάτι λίγα κοσμήματα που έμειναν από τις παλιές, καλές εποχές. Ντύθηκε, βάφτηκε, στολίστηκε, φόρεσε διπλά κολιέ και τριπλά βραχιόλια, πολύχρωμα φουλάρια και ψηλοτάκουνα παπούτσια. Στο διάβα της, οι χωριανοί την κοίταζαν περίεργα και κρυφογελούσαν. Τα παιδιά την πήραν στο κατόπι. Όλοι πίστεψαν ότι είχε χάσει τα λογικά της. Με κανέναν δεν είχε επαφή άλλωστε από το τότε που γύρισε στο νησί.
Εκείνη κατηφόριζε και αγέρωχα περπατούσε μέχρι την προβλήτα. Ίσα που πρόλαβε να μπει στο καράβι. Έστρεψε το βλέμμα της προς το νησί. Το τελευταίο πράγμα που πρόλαβε να δει ήταν τα κεραμίδια του σπιτιού της που ξεγλιστρούσαν και σκέπαζαν και τα τελευταία χνάρια της ζωής της εκεί. Η σκεπή είχε καταρρεύσει.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΓΕΡΑΚΙΝΗ
Η Αλεξάνδρα Γερακίνη γεννήθηκε και ζει στην Καβάλα. Είναι φιλόλογος, απόφοιτος της Φιλοσοφικής σχολής Ιωαννίνων και εργάζεται στο 6ο Γυμνάσιο Καβάλας. Είναι εκπαιδεύτρια ενηλίκων με μεταπτυχιακές σπουδές σε θέματα Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας και Πολιτισμού στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και εκπονεί τη διδακτορική της διατριβή στο τμήμα Ιστορίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Συνεργάστηκε με το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας στο πρόγραμμα συγγραφής και εφαρμογής διδακτικών σεναρίων στη Λογοτεχνία με αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και με το ΙΕΠ στη σύνταξη προγραμμάτων σπουδών για το μάθημα της Λογοτεχνίας. Συμμετέχει σε συνέδρια και δημοσιεύει κείμενα σε εκπαιδευτικά και επιστημονικά περιοδικά. Εδώ και πολλά χρόνια διατηρεί στο διαδίκτυο το προσωπικό της ιστολόγιο στο οποίο αναρτά υλικό και καινοτόμες ιδέες για τη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων.
Σάββατο 2 Ιανουαρίου 2021
Οικοδομικά υλικά (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
Τετάρτη 16 Δεκεμβρίου 2020
ΜΙΑ ΜΑΝΤΑΡΙΝΙΑ ΣΤΟΝ ΑΚΑΛΥΠΤΟ (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
![]() |
| φωτογραφία: Βάλια Γιγαντίδου |
ΜΙΑ ΜΑΝΤΑΡΙΝΙΑ ΣΤΟΝ ΑΚΑΛΥΠΤΟ
Καθώς έμενα στο ισόγειο, είχα άπλετη θέα στον ακάλυπτο. Εκεί που φτάνουν οι φωνές των διαμερισμάτων από ολόγυρα, πάνω από εξήντα μετράω όποτε έχω τη διάθεση. Φωνές που προσγειώνονται στον ακάλυπτο τσακισμένες, γελαστές, απελπισμένες ή λαμπερές. Εκεί, που καταλαβαίνω πως φτάνει η άνοιξη από τα τιτιβίσματα των πουλιών που την καλούν. Πόσοι άραγε άνθρωποι να κατοικούν γύρω από αυτόν τον δυσώδη χώρο; Το μόνο που ακούω είναι η ηχώ από τους καυγάδες τους, οι βλαστήμιες και τα ερωτόλογά τους. Όμως, ούτε εγώ ούτε το χώμα του ακάλυπτου μάθαμε ποτέ ποιος μισεί και ποιος αγαπά. Οι μυρωδιές από τα όσπρια και τα λαδερά είναι αυτό που λεκιάζει τον αέρα μας. Ο νόμος της βαρύτητας δεν αφορά τις τσίκνες, όλες στο παράθυρό μου καταλήγουν και στα τούβλα γύρω από τον βρομερό ακάλυπτο.
Το γεύμα της οικογενειακής Κυριακής, είναι το αγαπημένο μου. Μακάρι να ήξερα ποιος είναι που προτιμά το ραγού και ποιος το παστίτσιο. Δεν ξέρω όμως. Ακούω βέβαια τις παθιασμένες στιγμές τους, τους καυγάδες και τα μονοιάσματα. Συμβουλές ο πατέρας στην ατίθαση κόρη, νουθεσίες η μαμά στον γιο για τις σχολικές του επιδόσεις, γάμοι, διαζύγια και κηδείες. Κουβέντες αυταρχικές, τρυφερές, απειλητικές, χαρούμενες, όλες χωρίς πρόσωπο. Πολεμικές ιαχές και γυαλικά που γίνονται θρύψαλα. Ο ακάλυπτος γεμίζει πάταγο, τα παιδιά κλαίνε, οι ενήλικες γελάνε, εξαρτάται από τις λέξεις που πεταρίζουν στα σπίτια τους. Και κάποιες νύχτες με ανοιχτά παράθυρα, ακούω τους στεναγμούς των ζευγαριών που αγαπιούνται, το καθένα με τον τρόπο του. Κι εγώ, στέκομαι εκεί κι ακούω τα πάντα μαζί με τον ακάλυπτο, νιώθοντας άχρηστη.
Η δική μου ζωή, άχρωμη είναι. Ολημερίς να φροντίζω το μικρό ισόγειο και να περιμένω τον άντρα μου να γυρίσει. Λίγες οι δουλειές, πολύς ο χρόνος. Ο γιος μας παντρεμένος εξακόσια χιλιόμετρα μακριά, ο άντρας μου να αλωνίζει σ’ όλες τις λαϊκές αγορές του Λεκανοπεδίου κι εγώ, οικιακά χωρίς τηλεόραση. Ένα ραδιοφωνάκι η συντροφιά μου, συνεχώς να παίζει τραγούδια πότε εύθυμα και πότε λυπητερά. Ώσπου, αποδήμησε εις Κύριον που λένε ο άντρας μου κι απόμεινα μονάχα με το ραδιοφωνάκι. Τις ειδήσεις τις αποφεύγω, τι ν’ ακούσω που δεν το ζω στο πετσί μου κάθε μέρα; Την ανέχεια; Τη μιζέρια ή τις κλοπές και τις δολοφονίες; Με τα λεφτά σφιχτά κρατημένα στην τσέπη βγαίνω για τ’ απαραίτητα ψώνια. Και τα κλειδιά, περασμένα σε κορδόνι και κρεμασμένα στο λαιμό μέσα από τα ρούχα, να μην φαίνονται. Κι όποτε ανταμώνομαι με σκούρο δέρμα, κατεβάζω το κεφάλι κι ανοίγω το βήμα, μη συναντήσω το βλέμμα τους το απελπισμένο. Τους συμπονάω, τι φταίνε κι αυτοί που πλημμύρισαν την εργατική γειτονιά μας; Πού να μείνουν, στην Εκάλη; Στριμωγμένοι δέκα - δέκα σε κάτι ανήλιαγα υπόγεια, σπρώχνουν τις μέρες να περνάνε, ώσπου να ’ρθει το καλύτερο αύριο που τους υποσχέθηκαν. Κι εκείνο δεν έρχεται ποτέ. Τους φοβάμαι κιόλας, δεν το κρύβω. Η πείνα σατανάς είναι που κυριεύει το μυαλό. Και αν είναι το παιδί σου που πεινάει, λύκος γίνεσαι να κατασπαράξεις, άγριο ζώο που πάει μόνο με το ένστικτο.
Με την γειτονιά πολλά-πολλά δεν θέλω, σιχαίνομαι το κουτσομπολιό και την κάλπικη ανωτερότητά τους. Ό,τι πιάνει τ’ αυτί μου στα πεζοδρόμια, στον φούρνο ή τον χασάπη. Εξάλλου, όλα αυτά που καταμαρτυρούν στις οικογένειες, εγώ δεν τα βλέπω. Έξω απ’ το παράθυρό μου άνθρωποι του μεροκάματου περνούν αξημέρωτα, παιδιά για το σχολείο και γυναίκες φορτωμένες ψώνια. Σε κανενός το κούτελο δεν υπάρχουν γραμμένες οι αράδες της μέρας του. Ούτε χαρούμενες, ούτε θλιμμένες. Κι όλες εκείνες τις φωνές στον ακάλυπτο, δεν ξέρω σε ποιον να τις ταιριάξω. Σκιές είναι, άλλοτε πηχτές, άλλοτε πιο αραιωμένες, άγνωστοι ξένοι όλοι μας ο ένας για τον άλλον.
Τον τελευταίο καιρό, πολύ μ’ απασχολεί ο ακάλυπτος. Λεροί τοίχοι, σκουπίδια, εγκατάλειψη. Κι ο ήλιος να μην φτάνει σ’ όλες τις γωνιές του. Μόνο οι αντίλαλοι από απειλές, γδούπους και βρισιές. Ίσως και μισό γέλιο καμιά φορά. Ο αέρας ζέχνει κι οι μπουγάδες βρομίζονται αμέσως μόλις κρεμαστούν από τα παράθυρα. Κι όμως, έχει μιαν αύρα αριστοκράτισσας αυτός ο χώρος. Που ξέπεσε κι έμαθε να περιφρονεί τον ίδιο της τον ξεπεσμό. Μ’ ένα χαμόγελο πασαλειμμένο θλίψη, περιμένει απ’ το κακό όνειρο να περάσει και να φύγει, να έρθει η μέρα της βασιλείας της ξανά. Έτσι μου φαίνεται κι όσο το σκέφτομαι τόσο μου καρφώνεται η ιδέα στο μυαλό. Στην αρχή, φοβήθηκα μήπως η τόση μοναξιά κι οι δυσκολίες με είχαν σαλέψει. Έπειτα όμως, σκέφτηκα πως παλιοί καημοί και νέες συμφορές μονάχα μ’ έναν τρόπο ξεπερνιούνται: αραιώνεις το χάος του νου και παίρνεις την κατάσταση στα χέρια σου. Στο κάτω - κάτω, ύστερα από μερικά χρόνια ήττας, όλοι οι άνθρωποι μοιάζουμε λίγο - πολύ. Μόνο το τρένο δεν παίρνουμε όλοι την ίδια ώρα. Το αποφάσισα λοιπόν: είχα στα χέρια μου μικρά ξεσπάσματα ζωής και θα τα φύτευα. Όχι ασφαλώς από επιθυμία για ηρωισμούς, αλλά από πλήξη. Όλοι στα γύρω διαμερίσματα την ίδια πλήξη μοιραζόμασταν κι είχαμε εκ των προτέρων αποδεχτεί πως κάπως έτσι θα πέρναγε το υπόλοιπο του βίου μας. Προσάρμοσα ηδονικά τα λιγοστά που είχα στην διάθεσή μου, το έδεσα στο ολβιόδωρο αποτέλεσμα που ευχόμουν κι έπιασα δουλειά.
Μάζεψα από τον ακάλυπτο όλα τα υπολείμματα του καθενός και τα πέταξα: σκουριασμένους τενεκέδες, σάπια βαρέλια, μπουκάλια, πλαστικά τάπερ, γυάλες κι αποτσίγαρα. Νότισα το χώμα να κατακάτσει η σκόνη και σκούπισα. Μιας μέρας δουλειά κι ήδη ο χώρος μύριζε καινούριο. Την επομένη το πρωί, άνοιξα το παράθυρο πεπεισμένη πως πάλι θα βρω πεταμένα σκουπίδια. Το χώμα μου χαμογέλασε καθαρό κι αναθάρρησα. Θα έκανα το πείραμά μου ακριβώς όπως τα λογάριαζα. Με βοήθησε και ο ουρανός που με τους συνεχιζόμενους βοριάδες του, ξαπόστελνε τις μυρωδιές από κρεμμύδια που τσιγαρίζονταν, κουνουπίδια που έβραζαν και ψάρια που ψήνονταν.
Κάποιος είχε ξεχρεώσει τα δανεικά που χρώσταγε στον άντρα μου με τρεις κουβάδες γαλάζια μπογιά. Θυμάμαι ακόμα πόσο είχα θυμώσει τότε, πώς του είχα φωνάξει ότι οι ριπολίνες δεν τρώγονται, μόνο χώρο πιάνουν, από αυτόν που δεν διαθέτουμε. Μ’ αυτές τις μπογιές ήταν που έβαψα τους τοίχους ένα γύρο. Τράβηξα πρώτα μια γαλάζια γραμμή ίσαμε εκεί που έφτανε το μπόι μου κι ύστερα γέμισα το υπόλοιπο. Άφησα μόνο ένα μικρό κενό όπου ζωγράφισα έναν κατακίτρινο ήλιο. Τότε ήταν που ένα παντζούρι άνοιξε κι ένα δειλό χαμόγελο απευθύνθηκε μόνο σε μένα. Ανταπόδωσα με καλημέρα εγκάρδια. Κι εκείνη, αιωρήθηκε για λίγο στον ευωδιαστό αέρα κι ύστερα πήγε ν’ ανοίξει κι άλλα παντζούρια. Τελικά, ποτέ δεν ξέρεις τι κρύβουν οι άνθρωποι, ούτε τι είναι διατεθειμένοι να δείξουν.
Άσκοπα είχα στριμώξει στο ανύπαρκτο μπαλκονάκι μου δυο πλαστικές καρέκλες κι ένα τραπεζάκι. Τα έστησα στο καθαρό χώμα του ακάλυπτου και πήγα να πλαγιάσω ικανοποιημένη. Το επόμενο πρωί, βρήκα άλλες δυο καρέκλες όμοιες, δίπλα στις δικές μου. Και μια γλάστρα με βασιλικό. Με την ορμή της χαμένης από καιρό νιότης, αγόρασα καστανόχωμα, έσκαψα τη μια γωνιά και φύτεψα δυο τριανταφυλλιές πορτοκαλιές, τις αγαπημένες μου. Το ίδιο απόγευμα, πήρα το περιοδικό μου και μια κανάτα σπιτική λεμονάδα και κάθισα στον περιποιημένο χώρο. Σιγά - σιγά, οι πρώτοι ενδιαφερόμενοι κατέβηκαν στον κοινόχρηστο χώρο. Άλλος μ’ ένα σκαμνί, άλλος με μια μικρή μανταρινιά σε βαρέλι, η μοναχική κυρία του πρώτου με ένα ταψάκι σπανακόπιτα.
Μάθαμε τα ονόματα και τα καλότροπα χούγια μας. Μπύρα χωρίς αφρό για μένα, ημίσκληρο τυρί για τον κυρ - Κώστα, ελιές μόνο θρούμπες η κυρα - Μαίρη, σαλαμάκι Λευκάδος για τον μαστρο - Φώτη. Και συνηθίσαμε να παίρνουμε τα πράγματα όπως έρχονταν και να είμαστε κεφάτοι όποτε μπορούσαμε. Το να περιμένεις κάτι ευχάριστο, είναι κι αυτό από μόνο του πανηγύρι. Εύκολα χαίρεσαι με το σχεδόν τίποτα, το μικρό παρήγορο που καταδέχεται η ζωή να σου χαρίσει. Αν και φαινόταν πως δεν είχαμε πολλά να πούμε ο ένας στον άλλον, τίποτα περισσότερο απ’ το να αναλύουμε ο καθένας τον δικό του καημό, τίποτα άλλο από το να ανταλλάσσουμε καχύποπτες γκριμάτσες, αργά και διστακτικά ανακαλύψαμε πως μας ενώνει κάτι όχι και τόσο ασήμαντο: Η μουσική, ακόμα κι αν στροβιλίζει μια δίχως νόημα ζωή, είναι πάντα μουσική και κανείς δεν της αντιστέκεται κατά βάθος.
ΤΖΙΝΑ ΨΑΡΡΗ
Τετάρτη 9 Δεκεμβρίου 2020
Συλλογή διηγημάτων: Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...
Επιμέλεια: Ελένη Κ. Παπαδοπούλου (Ερανίστρια)
– Κρατώντας κάτι εύθραυστο, ΑΔΑΛΟΓΛΟΥ ΚΟΥΛΑ
– Οι φωνές της παραλίας, ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΟΥ ΧΑΡΟΥΛΑ
– Η βιτρίνα, ΑΥΔΗ ΑΒΡΑ
– Στην Άσπρη Άμμο, ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ ΤΑΣΟΥΛΑ
– Το φάντασμα της ρεματιάς, ΘΩΜΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ
– Λογοτεχνία και μαθηματικά, ΚΑΛΦΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
– Ο Παναγιώτης, ΚΙΟΣΣΕΣ ΣΠΥΡΟΣ
– Ιστορίες του θέρους, ΚΟΥΤΡΟΥΜΠΑΚΗ ΕΥΗ
– Το παιδί της Παναγιάς, ΚΟΥΤΡΟΥΜΠΑΚΗΣ ΚΩΣΤΑΣ
– Η γιαγιά της Ρίτας, ΜΟΥΜΟΥΖΙΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
– Ο μεγάλος, ΜΥΛΩΝΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ
– Οδός Αποστόλου Παύλου, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ
– Ανέστης και Γρηγόρης, ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ
– Η σχολική ποδιά, ΠΑΣΧΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
– Μια αλλιώτικη μέρα, ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΠΟΛΥΒΙΟΣ
– Ραντεβού, ΤΑΜΒΑΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
– Στο λεωφορείο, ΤΑΝΙΔΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ
– Γιώργος και Μαρία, ΦΩΤΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ
– Τα καλοκαίρια που μου χρωστάς, ΧΑΤΖΗΜΩΥΣΙΑΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
– Όνειρα στο ταβάνι, ΨΑΡΡΗ ΤΖΙΝΑ
Η φωτογραφία του εξωφύλλου είναι της Βάλιας Γιγαντίδου
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
…Η ιδέα της «κειμενικής» συνάντησης τόσο αξιόλογων εκπαιδευτικών της τάξης και δημιουργών αφηγηματικών κειμένων γεννήθηκε στην υποφαινόμενη, μετά από πολλές αναγνώσεις αδημοσίευτων αλλά και αναδημοσιευμένων κειμένων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε άλλους ιστότοπους. Ειδικά, στις ημέρες του εγκλεισμού λόγω της πανδημίας και στην παράξενη περίοδο του καλοκαιριού του 2020, η παραγωγή των αφηγηματικών κειμένων με συντάκτες τους φίλους συναδέλφους πλήθυνε σε ποσότητα και ξεχώρισε σε οίστρο και ποιότητα. Εξάλλου, η συστηματική και συνεχής άσκηση, όπως τονίζουμε και στους μαθητές μας, έχει πάντα ουσιαστικά μαθησιακά και δημιουργικά αποτελέσματα.
Η σκέψη που πρυτάνευσε ήταν ότι αυτά τα εξαιρετικά κείμενα έπρεπε να τα μοιραστούμε με όσο το δυνατόν περισσότερους συνανθρώπους μας που διαβάζουν και αγαπούν τη γραφή, αγαπούν τη Λογοτεχνία και αναζητούν μια δημιουργική διέξοδο στις ώρες της αναγκαστικής καραντίνας. Έτσι, ανέλαβα την πρωτοβουλία να προσκαλέσω συναδέλφους και φίλους από το facebook, όπου η αλληλεπίδρασή μας είναι αδιάλειπτη και πάντα σε επίπεδο πνευματικών ενασχολήσεων, να εμπιστευτούν κείμενά τους, πρωτότυπα και δημοσιευμένα, και κυρίως μικρές φόρμες (μικροδιηγήματα) στο ιστολόγιό μου, την Ερανίστρια, όπου εδώ και μια δεκαετία, εκτός από τα αμιγώς φιλολογικά και εκπαιδευτικά θέματα με τα οποία κυρίως αναστρέφομαι, έχω αφιερώσει και τη θεματική ενότητα της φιλαναγνωσίας και της δημιουργικής γραφής. Βέβαια, μέχρι εκείνη τη χρονική στιγμή, η θεματική της δημιουργικής γραφής φιλοξενούσε κυρίως μαθητικά κείμενα από τα πολιτιστικά προγράμματα που έχω εκπονήσει στα διάφορα σχολεία όπου υπηρέτησα. Ως εκ τούτου, εγκαινίασα μια νέα θεματική ενότητα αφιερωμένη σε κείμενα των μάχιμων εκπαιδευτικών, που λειτουργούν και ως υποδείγματα κειμενικής γραφής, εφόσον βασίζονται σε θεωρητικές γνώσεις πάνω στη Λογοτεχνία και τη Δημιουργική Γραφή…
Ελένη Κ. Παπαδοπούλου ΜΑ Φιλόλογος- Εκπαιδευτικός Δ.Ε.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες στο Κέντρο Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας που στήριξε οικονομικά την έκδοση, στην επιμελήτρια κα Ελένη Παπαδοπούλου και στην υπέροχη συγγραφική ομάδα!
Ο Εκδότης
Γιάννης Τσαχουρίδης
Δευτέρα 30 Νοεμβρίου 2020
Νύχτα εφημερίας (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
![]() |
| Δημήτρης Αναστασίου, Στα κεντρικά του ονείρου |
Νύχτα εφημερίας
Βαδίζει ασθμαίνοντας, σέρνοντας το πόδι με τη θρόμβωση. Η ομίχλη έχει κατακαθίσει πάνω από το νοσοκομείο. Νύχτα εφημερίας. Η Εθνικής Αμύνης άδεια, ο Βαρδάρης σφυρίζει υπόκωφα. Στην είσοδο του νοσοκομείου γίνεται ο έλεγχος.
-Τι πάθατε;
-Έχω ένα πρήξιμο στο δεξί πόδι και πονάω υπερβολικά!
Την θερμομετρεί και με γρήγορες κινήσεις των χεριών, σαν τους τροχονόμους που ρυθμίζουν την κυκλοφορία τροχοφόρων, την κατευθύνει στον τομέα των επειγόντων περιστατικών.
-… στους αγγειοχειρουργούς!
Με τη μάσκα μέχρι τα μάτια, γάντια μιας χρήσης και δυσκολία στην κίνηση κατευθύνεται εκεί που της υπέδειξε η υπεύθυνη της εφημερίας. Η αυλή του νοσοκομείου είναι ασφυκτικά γεμάτη από ασθενοφόρα με εποχούμενους αστροναύτες. Μεταφέρουν ασθενείς με covid. Πρέπει να περάσει από τα στενά διάκενα που σχηματίζονται από τα σταθευμένα φορεία για να φτάσει στην είσοδο των εξεταστηρίων. Παντού αντηχούν άναρθρες κραυγές, δύσπνοια και βογκητά απ’ έξω κι από μέσα, από τον δεύτερο όροφο, από τα ανοιχτά παράθυρα που οδηγούν στις κλινικές όπου στήθηκε η κονίστρα για την ασύμμετρη πάλη με τον «Γολιάθ», τα αλώνια του Χάρου. Εκείνη, φοβισμένη και υποφέροντας από τον οξύ πόνο, κατευθύνεται στην αίθουσα αναμονής, όπου ένα αυτοσχέδιο παραβάν την χωρίζει από το ιατρείο. Ελάχιστοι άνθρωποι, σκυθρωποί και με τον τρόμο ζωγραφισμένο στο πρόσωπό τους, περιμένουν. Νοσηλεύτριες, με μάσκες και γάντια, ιδρωμένες, πηγαινοέρχονται γρήγορα, ζωντανεύοντας μια σκηνή fast motion κινηματογραφικής ταινίας. Γιατροί μασκοφόροι εξετάζουν στα κρεβάτια του πόνου. Οι ομιλίες διακόπτονται από τις γνώριμες, πλέον, φωνές απόγνωσης του δευτέρου ορόφου.
-είναι ασθενείς με κορωνοϊό, δεν μπορούν να αναπνεύσουν…Μουρμουρίζει κάτω από τη μάσκα ένας από την αίθουσα αναμονής. Η ατμόσφαιρα είναι ασφυκτική, σαν μέγγενη που σφίγγει τον λαιμό.
-εσείς τι έχετε;
-Μάλλον, ειλεό, το’ χω ξαναπάθει
-εγώ, θρόμβωση στο πόδι
-λέτε να μας κρατήσουν μέσα;
-θα δούμε…
Στη σκέψη και μόνο της εισαγωγής στο νοσοκομείο, ο πόνος άρχισε να υποχωρεί, όχι όμως και το οίδημα.
«Ευτυχώς», σκέφτηκε, «δεν έχω κολλήσει τον ιό, αν όμως κολλήσω τώρα;»
Προσέχει κάθε της κίνηση, στέκεται όρθια, δεν ακουμπά τίποτα, ρίχνει συνέχεια αντισηπτικό πάνω στα γάντια της και εφαρμόζει τη μάσκα, σχεδόν μέχρι τα ματόκλαδά της. Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης… να ζήσει αυτή… Μετά, όμως, σύγκρυο διαπερνά το σώμα της, ακούγοντας πάλι ένα αγκομαχητό από τον τόπο του μαρτυρίου.
Μονολογεί, «ποιος καημένος παλεύει να ζήσει; Σήμερα αυτός, αύριο εγώ. Δεν κάνει διακρίσεις ο ιός, δεν κάνει εξαιρέσεις ο θάνατος…»
Μετά από μισή ώρα αναμονής, που της φάνηκε αιώνας, ήρθε και η σειρά της. Ο αγγειοχειρουργός τής συνιστά ακινησία και μια ενέσιμη αγωγή και, φυσικά, να επιστρέψει σπίτι της, στην εγκλωβισμένη της ζωή. Μακριά, όμως, από τον ασφυκτικό κλοιό του κορωνοϊού, μακριά και προσωρινά!
ΕΛΕΝΗ Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
Κυριακή 22 Νοεμβρίου 2020
ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΜΙΑ ΚΑΡΟ ΠΙΖΑΜΑ (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
![]() |
| [Λεπτομέρεια από το έργο] |
ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΜΙΑ ΚΑΡΟ ΠΙΖΑΜΑ
Αυτή η τηλεργασία στο σπίτι μας έγινε πιζαμοεργασία από τη μέση και κάτω. Δουλεύει κλεισμένος στο γραφείο του με ένα φούτερ πουκάμισο συνήθως και κρατά σταθερά το παντελόνι της καρό φανελένιας πιζάμας και τις παντόφλες από το Lidl. Κατεβαίνει πού και πού στην κουζίνα να πάρει κολατσιό, χυμό ή τον καφέ του. Ευτυχώς δεν καπνίζει, δεν το έκανε ποτέ, οπότε δεν ντουμανιάζει τα δωμάτια. Αλλιώς θα ήταν σαν τον κυρ Βασίλη στα στερνά του.
Έτσι κι αυτός γύρω στα ογδόντα του, συνταξιούχος χονδρέμπορος εδωδίμων κι αποικιακών, τριγυρνούσε με τις κετσεδένιες κλειστές του παντούφλες, τις καρό σε διάφορα χρώματα πιζάμες στο σπίτι και τον κήπο. Έριχνε κάνα πλεκτό στους ώμους όταν έπιανε κρυουλάκι. Α! Και ένα σκουφί μαλλένιο γιατί είχαν αποδράσει τα μαλλιά δια παντός από το πάνω μέρος της κεφαλής και φέγγιζε το γυμνό κρανίο. Είχε, όμως, ένα κολοκοτρωνέικο μύστακα λευκόξανθο. Λευκό από τη φύση, ξανθό από τη νικοτίνη. Εξακολουθούσε να απολαμβάνει τον καφέ με το άφιλτρο τσιγαράκι του καθισμένος σταυροπόδι στην πλιάν πολυθρόνα, δίπλα στο μεταλλικό τραπεζάκι καφενείου της αυλής. Όταν απουσίαζε, βέβαια, η σβέλτη νύφη του έπαιρνε το θάρρος. Γιατί παρόλο το απέραντο σέβας της του γλυκογκρίνιαζε να μην το βάζει το καταραμένο στο στόμα του, καθάπως είπε ο γιατρός.
«Έλα κοπελιά μου, σύρε ίσαμε το περίπτερο να μου πάρεις πέντε τσιγάρα», με φώναζε που έκανα κουτσό στον χωματόδρομο που χώριζε τα σπίτια μας «Κιρέτσιλερ Ξάνθης όπως πάντα, και τα ρέστα καραμέλες για σένα», η μεταξύ μας συνωμοσία. Μεγάλο δέλεαρ οι καραμέλες και οι τσιχλόφουσκες στα γυάλινα βάζα του περίπτερου παρά την εκκλησία. Έσπευδα για την παραγγελία του σε τσιγάρα χύμα και χάζευα τα βάζα να διαλέξω τις στριφτές καραμέλες της «πεθεράς». Όλα τα παιδιά τρελαινόμασταν για ζαχαρωτά και στα εφτά-οκτώ ξεκινούσαμε το βασανιστήριο του τροχού στον οδοντίατρο, μια και με το ζεύγος οδοντόβουρτσα – Kolynos δεν είχαμε και την καλύτερη σχέση. Έφερνα τα τσιγαράκια και συνέχιζα με επιμονή, ώστε να τελειοποιηθώ στο κουτσό. Να μην με κερδίζει συνέχεια η Όλγα που κατεύθυνε με μεγάλη μαεστρία την πέτρινη ομάδα εύστοχα στα ορθογώνια οικοπεδάκια πάνω στο χώμα.
Κάποιες φορές ερχόταν και η γιαγιά μου στην γειτονική αυλή και της κέρναγε τσιγαράκι να το απολαύσει με τον καφέ του Ανανιάδη και να πολεμήσουν τη μοναξιά των γηρατειών τους. Πολύ προχωρημένη την έβρισκα τη γιαγιά. Εδώ δεν κάπνιζε η μάνα μου και οι φίλες της μια γενιά νεότερη. Κατάλοιπο της κοσμικής ζωής της γιαγιάς προπολεμικά, πριν χηρέψει απότομα στα σαρανταπέντε της και αποκλειστεί στο νοικοκυριό της. Είχε ζήσει χοροεσπερίδες, βεγγέρες, τραπεζώματα και τα πολυτελή φορέματα τσάρλεστον του μεσοπολέμου. Μη κοιτάς που εγώ την γνώρισα σταφιδιασμένη, βαπτισμένη στο κατράμι του διαρκούς πένθους.
Για δες πού με ταξίδεψε μια καρό πιζάμα κυκλοφορούσα γύρω μου εν μέσω καραντίνας! «Βάλε μια φόρμα σε παρακαλώ, βγάλε επί τέλους την πιζάμα, μην τριγυρνάς σαν άρρωστος» μην και το επόμενο ταξίδι του μυαλού με παραπέμψει σε ασθενείς που σουλατσάρουν σέρνοντας τους ορούς και τα σακουλάκια του καθετηριασμού στους διαδρόμους των νοσοκομείων.
Υγεία να έχουμε, κουράγια και υπομονή!
ΤΑΣΟΥΛΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ
Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2020
Η λευκή ποδιά (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
Οι Νοσηλεύτριες/τές και οι Νοσοκόμες/μοι πάντα θα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή! Ειδικά, στις κρίσιμες στιγμές της πανδημίας, η σκέψη μας, και με αφορμή το συγκινητικό διήγημα της συναδέλφου Ρίας Παπαμανώλη, βρίσκεται συνεχώς σ' αυτούς τους ανθρώπους που προσφέρουν τον εαυτό τους για να σώσουν τις ανθρώπινες ζωές που αιχμαλωτίστηκαν από τον θανατηφόρο ιό.
Η λευκή ποδιά
Το διήγημα αυτό είναι πρωτόλειο και αφιερωμένο στη γιαγιά μου.
Ο θόρυβος από τον αναπνευστήρα δεν ενοχλούσε την Τασούλα. Ούτε ο μονότονος ήχος του παλμογράφου. Ήξερε τους ήχους της εντατικής. Συνταξιούχος νοσοκόμα. Όχι «νοσηλεύτρια», όπως επέμενε η κόρη της, αλλά «νοσοκόμα». Τίτλος τιμής.
Τριάντα χρόνια η Τασούλα στα επείγοντα και πέντε στο τμήμα βαρέων περιστατικών. Αν τη ρωτούσες, χαιρόταν με τη συγκυρία: να βρίσκεται εκεί στο αγαπημένο της νοσοκομείο, εκεί όπου την έφερε στα τριάντα της χρόνια η ανάγκη και έγινε όλος της ο κόσμος. Ο άντρας της μόλις είχε πεθάνει από κίρρωση. Τη μέρα που τον έβαλαν στο χώμα γύρισε και κοίταξε τα τρία κορίτσια της. Ο συχωρεμένος δεν είχε αφήσει τίποτα και οι αδελφές της πόσο να βοηθήσουν; Δώρο εξ ουρανού η θέση βοηθού νοσοκόμας που άνοιξε στο δημόσιο νοσοκομείο της μικρής της πόλης. Ευτυχώς είχε τελειώσει το Δημοτικό, πριν πεθάνει η μαμά της και ανατραπεί για ακόμα μία φορά η ζωή της. Η δεύτερη γυναίκα του πατέρα της βιαζόταν να την παντρέψει. Δεν ήταν Μικρασιάτισσα αυτή. Δεν ήξερε πως στη Κιουτάχεια τα κορίτσια τα μόρφωναν όπως τα αγόρια.
Εργατική η Τασούλα, όπως η γενιά της. Δούλευε βάρδιες, μεγάλωνε τα κορίτσια της, τα σπούδασε, έφυγαν. Το νοσοκομείο έγινε γι’ αυτήν η ζωή της. «Μου άρεσε. Όχι, όχι! Μη με παρεξηγείς! Δεν μου άρεσε ο πόνος των άλλων. Δεν μου άρεσαν η αγωνία, ο φόβος στα μάτια, η παράκληση. Άλλα μου άρεσαν. Όποιος δεν έχει δουλέψει σε νοσοκομείο, δεν μπορεί να καταλάβει»…Μια μέρα η Διοίκηση του Νοσοκομείου εκτιμώντας την αφοσίωσή της την όρισε υπεύθυνη του νέου τμήματος βαρέων περιστατικών. Ήταν τόση η περηφάνια της που απέφευγε ακόμα και να πάρει άδεια. Ένιωθε άλλωστε τόσο οικεία μέσα στο τμήμα της… Εδώ βρέθηκε και τώρα, «στο σπίτι της». Δεν ήθελε να βρίσκεται πουθενά αλλού.
Όταν στα 65 της χρόνια της είπαν πως συνταξιοδοτείται υποχρεωτικά, νοίκιασε ένα διαμέρισμα ακριβώς απέναντι από το Νοσοκομείο. Κάθε βράδυ παρατηρούσε τα φώτα των θαλάμων, παρακολουθούσε τις κινήσεις της Μαρίας που την αντικατέστησε. Έτσι αποκοιμιόταν. Στον ύπνο της συνομιλούσε με ασθενείς, έδινε φάρμακα, θερμομετρούσε, έστρωνε κρεβάτια όπως καμία άλλη. Ξαναφορούσε νοερά τη λευκή ποδιά.
Με αυτή τη λευκή ποδιά είναι ντυμένη και πάλι. Τα μαλλιά της χτενισμένα κότσο, το καπέλο στηριγμένο καλά με τσιμπιδάκια. Κλείνει τα μάτια κι επικεντρώνεται στους ήχους της εντατικής: χρρρρρ, φρρρρ, τικτικτικτικ… Χαϊδεύει τη λευκή ποδιά και χαμογελά. «Τώρα, είμαι έτοιμη!».
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΑΠΑΜΑΝΩΛΗ
Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2020
Για τον Πλάγιο Λόγο (διδακτική πρόταση)
Σύντομη και εναρμονισμένη στις ανάγκες της τηλεκπαίδευσης πρόταση για τον ευθύ και πλάγιο λόγο στη Νεοελληνική Γλώσσα. Οι λεπτομέρειες και οι επεκτάσεις βρίσκονται στα Πρακτικά του Συνεδρίου Δράμας, " Η δημιουργικότητα στην εκπαίδευση'' 2014. Τότε την παρουσιάσαμε μαζί με τη συνάδελφο Σύλια Ζέττα. ( Ν.Γ. Γ΄Γυμνασίου, Ενότητα 3)
Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2020
Το πασάγιο της οδού Αθηνών (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
Το πασάγιο της οδού Αθηνών
Το σπιτάκι, με δύο δωμάτια, μια κουζίνα κι ένα μικρό μπάνιο, του φύλακα του πασάγιου παράλληλα στην οδό Αθηνών στέκει ακόμα ορθό. Εκεί έμενε η κυρά-Θεώνη, φύλακας των γραμμών του ΟΣΕ. Μια γυναίκα με όψη γλυκιά, με ωραία θωριά, ψηλή, δυνατή, γεροδεμένη. Της το είχε παραχωρήσει ο ΟΣΕ για να μένει αυτή με τα παιδιά της, ένα αγόρι και δύο κορίτσια. Έβγαινε κάθε φορά που ήταν να περάσει η οτομοτρίς, πήγαινε στο πασάγιο, περίπου δέκα μέτρα από το σπίτι της, για να βάζει τις προστατευτικές αλυσίδες. Στα χέρια της κρατούσε ένα φωτισμένο φανάρι με κόκκινο και πράσινο τζάμι και το κουνούσε ρυθμικά πέρα-δώθε, δείχνοντας το κόκκινο όταν ερχόταν η «καναδέζα» και το πράσινο όταν αυτή χανόταν από τον ορίζοντα των ματιών της.
Δεκαετία του ‘70. Μικρά παιδιά εμείς τότε, της γειτονιάς «κάτω από τις γραμμές», τρέχαμε να δούμε την οτομοτρίς και μας φώναζε: «Μακριά από τις γραμμές! Πιο πίσω-πιο πίσω!» και μετά ξέραμε πως η κυρά-Θεώνη θα μας μάζευε στο σπίτι της για να μας κεράσει γλυκό του κουταλιού βύσσινο φτιαγμένο με αρμπαρόριζα και να μας πει ιστορίες με την «καναδέζα». Άνοιγε το βάζο με το γλυκό και μύριζε ο τόπος όλος.
Ήταν και η «πρακτική» της περιοχής. Οι μανάδες μας την εμπιστεύονταν για να μας «σταυρώσει τις παραμαγούλες», όπως έλεγε την παρωτίτιδα, με καρβουνάκι Μεγαλοπαρασκευιάτικο που είχε στα εικονίσματα ή για να μας «ξεματιάσει» με το μαντίλι της. Πρόσφυγας και η ίδια είχε μάθει να ξεματιάζει δένοντας ένα κόμπο στην άκρη του μαντιλιού της, αφού πρώτα το μετρούσε με το άνοιγμα της «απαλάμης» της. Τρείς κόμποι. Τρία σταυρώματα. Τρεις φορές τα λόγια. Το ξαναμετρούσε, κι αν το μαντίλι κόνταινε ήταν μάτι. Έλυνε τον κόμπο, τίναζε το μαντίλι να φύγει το κακό κι αυτό ήταν. Βαθιά θρησκευόμενη γυναίκα η ίδια, συμπλήρωνε μετά το ξεμάτιασμα: «Κάνε και τον σταυρό σου τρεις φορές». Ήθελε να τα’χει καλά με όλες τις Δυνάμεις.
Μόλις μάθαμε πως ήταν άρρωστη και κατέπεσε στο κρεβάτι πηγαίναμε, όπως παλιά, και μαζευόμασταν γύρω της. Έπαιρνε τόση χαρά όταν μας έβλεπε. Μας ρωτούσε ένα έναν για τις σπουδές μας, για την οικογένειά μας, για τη ζωή μας. Κι εκείνη μας έλεγε ιστορίες που είχε ζήσει όταν ήταν φύλακας στο πασάγιο. Πώς μετέφεραν τους στρατιώτες στον πόλεμο του 40, πως μετέφεραν τα άρματα πάνω στις πλατφόρμες, πως οι γυναίκες για να αποχαιρετίσουν τους άντρες τους που πήγαιναν στο μέτωπο, έτρεχαν κλαίγοντας για πολλά μέτρα παράλληλα προς τις γραμμές του τρένου. Πώς είχε σώσει πολλούς από σίγουρο θάνατο που δεν είδαν ότι ερχόταν η οτομοτρίς ή πόσα παιδιά γλίτωσε γιατί έπαιζαν κοντά στις ράγες. Στο σημείο αυτό θυμάμαι, πάντα σηκωνότανε-όσο στεκόταν στα πόδια της- πήγαινε στο άλλο δωμάτιο και επέστρεφε μετά από λίγο. Ιστορίες χιλιοειπωμένες, αλλά δεν της χαλάγαμε το χατίρι να μας τις ξαναλέει, με μικρές παραλλαγές.
Της κάναμε το ξόδι πριν από είκοσι χρόνια. Τόσα χρόνια είναι που κι εγώ έχω αλλάξει γειτονιά. Την αρμπαρόριζα που σαν ξενιστής έχει φυτρώσει τα τελευταία χρόνια σε μια γλάστρα του μπαλκονιού μου, κι ας μου τρώει το λουλούδι που την φιλοξενεί, δεν την χαλάω. Το άρωμά της μου θυμίζει να περνάω κάποιες Κυριακές από κείνο το πασάγιο κι από το σπίτι της απέξω. Ο ΟΣΕ πλέον το έχει πουλήσει σε άλλους, στο πλαίσιο της αξιοποίησης της περιουσίας του. Το πασάγιο έκλεισε αφού οι αλυσίδες καταργήθηκαν και στη θέση τους μπήκαν αυτόματες μπάρες. Περνάω, κοιτάζω από κοντά το σπίτι της -με κίνδυνο να παρεξηγηθώ από τους νέους ιδιοκτήτες του ή από τη γειτονιά. Μια βαθιά, αρωματισμένη από αρμπαρόριζα, επιθυμία με πηγαίνει εκεί. Στη γειτονιά που έζησα τα παιδικά μου χρόνια. Τώρα στις αλάνες έχουν χτιστεί πολυκατοικίες. Τώρα τα παιδιά δε κινδυνεύουν να πάνε κοντά στις ράγες γιατί έχουν βάλει πλέγμα προστατευτικό. Ευτυχώς, γιατί η κυρά-Θεώνη δε ζει πια για να τα προστατέψει και με το φανάρι της να δείξει κόκκινο. Στέκομαι λοιπόν στο δρόμο και κοιτάζω το παράθυρο του δωματίου της. Στο δωμάτιο που «έφυγε». Σα να μην έβγαινε η ψυχή της αν δεν μας το μαρτυρούσε. «Δεν πρόκαμα να το σταματήσω. Έβρεχε ο Θεός με το Θεό. Σφύριξε αχάραγα η οτομοτρίς των τρεις. Σηκώθηκα, ντύθηκα και βγήκα στη βροχή να πάω στο πασάγιο για να βάλω τις αλυσίδες. Ο Κωστάκης μου ξύπνησε απ’την αντάρα και βάλθηκε να μου φέρει ομπρέλα. Η καναδέζα είχε μισιάσει τη διαδρομή. Το βλογημένο γλίστρησε κι έπεσε στις ράγες». Ήταν το πρώτο της παιδί.
Δρ Πολύβιος Ν. Πρόδρομος Ph.D.(Ed.)
Καθ. Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας
Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2020
Η αποταμίευση...τον καιρό της καραντίνας (Οι εκπαιδευτικοί γράφουν...ΙΙ)
![]() |
| φωτ. Τασούλα Μαρκομιχελάκη |
Η αποταμίευση...τον καιρό της καραντίνας
Το ημερολόγιο σήμερα γράφει 31 Οκτωβρίου και ενώ τα γεγονότα είναι καταιγιστικά... εγώ θυμήθηκα από το πρωί πως είναι η Παγκόσμια Ημέρα της Αποταμίευσης και ανακάλεσα τις εκθέσεις στο δημοτικό...τη βράβευση...τον κουμπαρά του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου....και την περηφάνια των γονιών μου που κάθε χρόνο μας μιλούσαν για την αποταμίευση και ιδιαίτερα η μαμά μας βοηθούσε για να γράψουμε καλά στην έκθεση...σιγομουρμουρίζοντας «φασούλι..το φασούλι, γεμίζει το σακούλι». Τόσες αναμνήσεις άρχισαν και πάλι να χορεύουν γύρω μου...!!! ίσως γιατί απομακρύνομαι πια αρκετά από παιδικά χρόνια...ή μάλλον γιατί έφυγαν από κοντά μου αυτοί που κρατούσαν...τα κλειδιά του παλατιού της παιδικής ηλικίας...! Δεν ξέρω μπορεί και τα δύο..και τόσα άλλα...
Η αλήθεια είναι πάντως πως καθώς ξεκίνησα να μιλώ στον γιο μου γι αυτό...σκέφτηκα ότι φέτος περισσότερο από άλλες χρονιές το μήνυμα της αποταμίευσης είναι να φροντίζεις στη ζωή σου να αποταμιεύεις ΣΤΙΓΜΕΣ!!!!...να αποταμιεύεις αγκαλιές...φιλιά...αγάπες...καλοσύνες...βόλτες...εικόνες... ΧΑΡΕΣ!!!!... και ανεμελιές....και λόγους...λίρα εκατό!!!! γιατί έρχεται καιρός που θα τα στερηθείς...και θα σου χρειαστούν οι "αποταμιεύσεις" για να στηρίξεις την ψυχή σου!!! Και αυτό τελικά δεν είναι το νόημα της αποταμίευσης...;;;;"Να φυλάς για την ώρα της ανάγκης" που έλεγε και η γιαγιά του καθενός από μας...
Ας σκεφτούμε λοιπόν τι αποταμιεύουμε.... τι αποταμιεύσαμε και ας αισθανθούμε ευγνωμοσύνη αν βρούμε τον κουμπαρά γεμάτο...για να πάρουμε δύναμη...τώρα που και πάλι το έχουμε ανάγκη !!!! Και ας γίνουμε και εμείς "κουμπαράδες" για όσους έχουμε γύρω μας... Πιστεύω από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου στην αποταμίευση της καλής στιγμής και γι αυτό οι φίλοι μου ξέρουν και καταλαβαίνουν κρυφογελώντας βέβαια την αγάπη και την εμμονή μου για την "αποταμίευση" της στιγμής ...στην ψυχή και στο κλικ της φωτογραφικής μου κάμερας....!!! Σήμερα λοιπόν αποφάσισα να τιμήσω την παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης βλέποντας φωτογραφίες με ανθρώπινες συνάξεις και..αγκαλιές...και έτσι να ξορκίσω τη θλίψη και τον φόβο...για όσα ζούμε και όσα έρχονται...
ΣΥΛΙΑ ΖΕΤΤΑ
Η Βασιλική (Σύλια) Ζέττα είναι εκπαιδευτικός Β’/βάθμιας εκπαίδευσης, απόφοιτος του Τμήματος Φιλολογίας Α.Π.Θ. με ειδίκευση κλασικών σπουδών, κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης στην Παιδαγωγική Ισότητας των Φύλων των τμημάτων Ψυχολογίας & Παιδαγωγικής- Φιλοσοφίας του Α.Π.Θ. Είναι πιστοποιημένη επιμορφώτρια Β΄επιπέδου στη διδακτική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική πράξη. Είναι διευθύντρια στο 1ο Γυμνάσιο Σερρών. Έχει συμμετοχή στο έργο Επιμόρφωση Β΄ Επιπέδου των εκπαιδευτικών για τη διδακτική αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική πράξη ως επιμορφώτρια. Συμμετείχε στη συγγραφή τριών (3) βιβλίων για τη διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Λύκειο, από τις εκδόσεις Χατζηθωμά . Από το 2007 εκλέγεται στο Δ.Σ του Συνδέσμου Φιλολόγων Ν. Σερρών. Εκλέχθηκε στη θέση της Προέδρου, για τη διετία 2011-2013, και 2013-2015. Είναι περήφανη μητέρα τριών αγοριών. Ζει μόνιμα στη Σέρρες.




















